T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/442 Esas
KARAR NO: 2020/568
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 24/07/2019
KARAR TARİHİ: 22/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın, keşideci ---- aldığı --- keşide tarihli, keşide yeri ---olan, ---- çek no'lu ---- bedelli çek, --- keşide tarihli, keşide yeri --- olan, --- seri nolu-- bedelli çek, ------ keşide tarihli, keşide yeri ----olan, ----seri nolu ---- bedelli çek, --- keşide tarihli, keşide yeri----olan, --- seri nolu ---- bedelli --- adet çekin kaybolduğunu, bu nedenle davayı açtıklarını, çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını, çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
3.kişi ----- vekili dilekçesinde özetle------keşide tarihli, keşide yeri -------olan, ---- seri nolu ---------- bedelli çek yasal hamil olan müvekkili tarafından bankaya ibraz edildiğini, çekin halen müvekkili elinde olduğunu, çek ile ilgili olarak açılan iptal davasının reddini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
3.kişi ------- tarihli dilekçesinde özetle;------ keşide tarihli, keşide yeri ---- olan, ---- çek no'lu --- bedelli çekin hesap sahibi ---------tarafından keşide edildiğini, çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, müvekkilinin çeki iyiniyetli meşru hamili olduğunu, çeki nakit para alacağına karşılık 3.kişi olan ------ ciroyla açıldığını, çek bankaya ibrazında ödenmediğini, arkasına ödeme yasağı kararı bulunduğunu belirterek arkası yazıldığını, çekte ilk ciro -------- sonraki ciro ---------ondan sonraki cironun müvekkilinin cirosunun bulunduğunu, ödeme yasağı kararının kaldırılmasını, ilgili bankaya tedbirin kaldırıldığına ilişkin yazı yazılmasını, davanın reddini ve masraf ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.
------------vekili ------ tarihli dilekçesinde özetle;------- keşide tarihli, keşide yeri----olan,---- seri nolu ----bedelli çek -------tarafından keşide edilen-------- emrine düzenlenen çek müvekkili şirket elinde bulunmadığını, çeke ilişkin olarak ------ sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, çek aslının daire kasasına alındığını, müvekkili şirket çeki --------- aldığını, çeke yönelik tedbirin kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, daha sonra sunduğu dilekçesinde ise davaya müdahale talebinde bulunmuştur.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava, TTK'nın 818/1-s 757-765. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çeklerin iptali ve aynı Kanun hükümleri uyarınca çeklerin iptali istemine ilişkindir.
TTK'nın 757-765 maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2. maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.
Dava dışı 3.kişi ------ vekili; ----nolu çekin ---- tarafından temlik cirosuyle müvekkiline ciro edildiğinden bahisle davaya müdahale talebinde bulunmuş, dava dışı 3.kişi ------ nolu çekin ----- tarafından temlik cirosuyle müvekkiline ciro edildiğinden bahisle davaya müdahale talebinde bulunmuş ise de, çek iptali davalarında müdahale mümkün olmadığından söz konusu talepler kabul görmeyerek reddedilmiştir.
Çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmelidir.
Tüm dosya kapsamından, davanın ---- adet çekin kaybolduğundan bahisle çeklerin iptali talebine ilişkin olduğu,
1--------keşide tarihli, keşide yeri-----olan, ---çek no'lu ---bedelli çek yönünden; --- tarihli müzekkere yazı cevabında; ---- keşide tarihli, keşide yeri ---olan, --- çek no'lu --- bedelli çek üzerinde ödeme yasağı konulduğu, çek hesabının -------- firmasına ait olduğu, çek takas sistemi aracılığı ile--------- şubesinden sorulduğu, takasa sunan ---------- olduğu, çek bedelinin ödenmediği hususlarının bildirildiği, bu çek yönünden davacı vekiline mahkememiz-----tarihli 1 nolu celsesinin ---- nolu ara kararında; istirdat davası açmak üzere bir sonraki celseye kadar kesin süre verildiği, 3. Şahıs------- tarihli beyan dilekçesi incelenerek mahkememiz - nolu celsesinin----nolu ara kararından dönülerek --- nolu çekin -----------tarafından ibraz edildiği görülmekle davacı vekiline söz konusu şirkete karşı istirdat davası açmak üzere muhtıra ile birlikte 2 haftalık kesin süre verilmesine, muhtıranın davacı vekiline tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde istirdat davası açılmadığı taktirde --------nolu çek yönünden ödeme yasağının kaldırılacağının ve bahsi geçen çek yönünden davanın reddolunacağının ihtarına, (iş bu ara kararın ve muhtıranın tebliği ile birlikte ihtarat yapılmış sayılmasına,) karar verildiği, söz konusu ara kararın davacı vekiline tebliğ edildiği, davacı vekilinin istirdat davası açtığına ilişkin beyanda bulunmadığı, herhangi bir belge ibraz etmediği anlaşıldığından ---nolu çek yönünden ödeme yasağının kaldırılması için ilgili bankaya müzekkere yazılmış, ---- --- tarihli ve ----tarihli müzekkere cevaplarında; -- keşide tarihli, keşide yeri ------ çek no'lu ------ bedelli çek üzerindeki mahkememizin -------- müzekkeresi doğrultusunda ödemeden men yasağı kaldırıldığının bildirildiği ve bu çek bankaya ibraz edilmiş olup davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
2-a)-----, keşide yeri ------keşide tarihli, ----seri nolu ---- bedelli çek,
b)----- keşide tarihli,-----seri nolu ----- bedelli çek,
c)---- keşide tarihli,---- seri nolu ----bedelli çekler yönünden; ---- tarihli müzekkere cevabında; belirtilen 3 adet çekin-------- ait olduğunu, herhangi bir şubeden sorulmadığını, çeklerin bankanın takasına sunulmadığını, çeklerin banka sisteminde ödenmemiş olarak görüldüğünün belirtildiği, ---- yazı cevabı çeklerin keşide tarihinden önce olduğundan ---- yeniden müzekkere yazıldığı,--- tarihli müzekkere cevabında; ----seri nolu çekin ------- tarafından takasa sokulduğu, ----- seri nolu çekin --- tarihinde -------- sokulduğu, ---- seri nolu ---ekin takasa sokulmadığının belirtildiği, ancak 3. Şahıs --- vekili mahkememize sunduğu --- tarihli beyan dilekçesinde; ---nolu çekin müvekkilinde olduğunu beyan ettiği, dolayısıyla ---- ait her 3 çek de ortaya çıktığından, mahkememiz 4 nolu celsede ara karar kurulduğu, davacı vekiline çekleri ibraz edenlere karşı ihtiyati tedbir talepli istirdat davası açması ve açtığına ilişkin belgeleri mahkememize sunması için 2 haftalık kesin süre verilmesine, 2 haftalık kesin süre içerisinde istirdat davası açılmadığı taktirde çekler hakkındaki ihtiyati tedbir kararının kaldırılacağının ihtarına ilişkin ara karar kurulduğu, ancak çekler kayıp olmadığından ve --------ait bu 3 çek de 3. Şahıslarda bulunduğundan, dolayısıyla dava konusuz kaldığından bu---- çek yönünden de karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. ----- nolu duruşma zaptı---- tarihinde davacı vekiline tebliğ edildiği, davacı vekili ---- seri nolu, ---- seri nolu, ---- seri nolu çek yönünden ihtiyati tedbir talepli istirdat davası açtığına ilişkin herhangi bir beyanda bulunmadığı ve belge sunmadığından belirtilen --- çek yönünden ------ ihtiyati tedbir kararının kaldırıldığına ilişkin yazı gönderilmiştir.
Sonuç olarak; dava konusu ---çekin kayıp olmadığı, yargılama sırasında çeklerin hamillerinin ortaya çıktığı, çekler yönünden istirdat davası açılmasa da çek iptali davasının davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dava Konusu Çekler Dava Dışı 3. Kişiler Tarafından İbraz Edildiğinden davanın KONUSUZ KALMASI NEDENİYLE KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davacı vekilinin çekleri ibraz edenlere karşı ihtiyati tedbir talepli istirdat davası açmak ve açtığına dair belgeleri mahkememize sunmak üzere süre verildiği anlaşıldığından 2 haftalık sürenin dosyadan sorumlu katip tarafından takibi ile ara kararın yerine getirilmediği taktirde ilgili bankalara ödeme yasağının kaldırılması konusunda yazı yazılmasına,
3-Karar harcı 54,40 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 10,00 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Karar kesinleştiğinde tedbir kararı nedeniyle yatırılan teminatın yasal süresi geçtikten sonra talep halinde davacı tarafa iadesine,
6-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair 3.şahıs vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2020