T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2018/352 Esas
KARAR NO: 2020/458
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 16/03/2018
KARAR TARİHİ: 29/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- tarihlerinde davalı şirket tarafından--- sezonu için düzenlenen ------ ürün siparişi verildiğini, akabinde -------- numaralı çek ile makbuz karşılığı 20.000,00 TL ödeme yapıldığını, siparişi verilen ürünlerin teslimatı yapılmadığını, davalı şirket yöneticilerinin fuarda bağlantı yapan bayilerin verdiği çekleri zimmetine geripi kaçtıklarını, firmanın bölge satış temsilcisi ------- telefon ile tarafına haber verdiğini, teyit için şirket merkezini aradığında şirket personeli bizde şoktayız maalesef doğru diyerek olayı doğruladığını, bahsi geçen kötü niyetli davalı şirket adına verdiği ------------ tutarındaki çekten dolayı ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını, çekin üçüncü kişilerin eline geçmemesi için iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Dava dilekçesi davalı şirkete tebliğ edilmiş, davalı şirket tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava, hukuki niteliği itibari ile; kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit ve çek iptali davasıdır. Davacı taraf davalı şirketten mal almak üzere siparişi üzerine dava konusu çeki keşide edip davalı şirkete verdiğini, ancak davalı şirketin malları teslim etmediğini, davalının anlaşma kapsamında edimini yerine getirmediğini, dava konusu çekin bedelsiz kaldığını, davalı şirketin bu şekilde birçok kişiyi mağdur ettiğini belirterek çekten ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitini ve çek iptalini talep etmiştir. Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti, dava dilekçesinde yalnızca çekin iptalinin talep edildiği, dilekçenin içeriğinden davacının menfi tespit talep ettiğinin anlaşıldığı ancak bu hususun netleştirilmesi açısından davacıdan sorulduğunda, davacının çekin bedelsiz kalması nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine ve çek iptaline karar verilmesini talep ettiğini beyanı üzerine ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilmiştir.
Dava konusu çek; ----------------keşide tarihli--------- tarafından---- tarihinde gönderilmiş olan müzekkere cevabında; "Bankanın sistem kayıtlarında yapılan araştırmada,---- numaralı çek -- -----olduğunun, çekin bankaya ibraz edilmemiş olduğunun, takasa sunulmamış olduğunun, çek bedelinin ödenmemiş olduğunun, mahkemenin 09.04.2018 tarihli ödemeden men kararına istinaden çeke ödeme yasağı girilmiş olduğunun" belirtilmiştir.
Davalı şirket tarafından düzenlenen 03/11/2017 tarihli tahsilat makbuzunda; dava konusu çekin davacıdan teslim alındığı görülmekle söz konusu çekin davalı şirkete isticvap davetiyesi çıkarılmış, davalı şirket duruşmaya katılmadığından dava konusu çekin davacı tarafından davalıya verildiği kabul edilmiştir.
Mahkememizce tarafların ---- yıllarına ilişkin tüm yasal defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ----- tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafın 2017, 2018 yılları yasal defterlerinin birbirini doğruladığı, kanunlara uygun şekilde tutulduğu, 2018 yılı Yevmiye defterinin kapanış onayının henüz mevcut olmadığı, davacı defterlerinde dava konusu çekin 10.11.2017 tarihinde davalı tarafa verildiğine dair borç kaydı yapılmış olduğu, yapılan kayıt ile birlikte davalı---------------- ile borçlandırılmış olduğu, davacının davalı tarafa çek çıkışına karşın davalının davacıya mal teslimi yaptığına dair herhangi bir tespitin yapılamadığı, diğer bir ifade ile davalının aldığı çek karşılığında davacı tarafa herhangi bir mal teslimi yapmadığı belirtilmiştir.
Davacı tarafından davalı şirketin üst düzey çalışanları olduğunu beyan ettiği ------ tarafından sunulan dilekçeleri dosyaya ibraz etmiştir. Yine davacı tarafından davalı şirketin aynı eylemleri nedeniyle başka şahıslar tarafından açılan menfi tespit dava ve soruşturma dosya bilgilerini bildirdiği, mahkememizce söz konusu dosyalar uyap üzerinden incelenmek üzere celbedilmiştir.
Tüm dosya kapsamından, davanın mal siparişi karşılığında davalıya verilen çekin malların teslim edilmemesi nedeniyle karşılıksız kaldığından bahisle davalıya borçlu olmadığının tespiti ve çek iptali talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığı, davalının dava konusu çeki düzenleyip mal siparişi karşılığında davalıya verdiği, bu hususta davalı şirket tarafından düzenlenen tahsilat makbuzu bulunduğu, davacının defterlerinde çekin kayıtlı olduğu ancak karşılığında davalıdan mal almadığı, çekin taraflar arası sözlü anlaşma uyarınca avans çeki olarak verildiği, davacı tarafça ispatlanmış olmakla, çek karşılığında malların teslim edildiğini ispat yükünün davalıya geçtiği, davalı taraf duruşmalara katılmadığı gibi herhangi bir delil de sunmadığı, ispat yükü davalıda olduğu halde siparişe konusu malları teslim ettiğini ispata yarayan hiçbir delil sunulmadığından, dava konusu çekin bedelsiz kaldığı kabul edilerek davacının dava konusu keşidecisi davacı olan; ------------------------------ bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, çek davalı şirket tarafından dava dışı 3. Bir şirkete ciro edildiğinden çekin iptal edilmesinin mümkün olmaması nedeniyle çek iptali talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-Davacının dava konusu ----------- keşide tarihli------bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Çek iptali talebinin reddine,
3-Karar harcı 1.366,20 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 341,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.024,65 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 35,90 TL başvurma harcı, 341,55 TL olmak üzere toplam 377,45 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 208,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 450,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 658,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Karar kesinleştiğinde tedbir kararı nedeniyle yatırılan teminatın yasal süresi geçtikten sonra talep halinde davacı tarafa iadesine,
9-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair davacının yüzüne karşı, davalı şirketin yokluğunda kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.