T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/234 Esas
KARAR NO: 2020/258
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 15/05/2019
KARAR TARİHİ: 23/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekillerinin---- davalı bankanın ----- koyulan hisse senetlerinden ------- adet hissesini satın aldığını ve hisse senedinden pay sahipleri defterinin ------ Sermaye Piyasası Kanunu'nun 13/4 maddesi gereği hisse senetlerinin ------ kaydileştirilmesi gerektiğine karar verdiği, bu tarihe kadar kaydileştirilmeyen senet sahipleri için ortaklık haklarının sona ereceğinin açıklandığını, davalı------- arası fiziki hisse senetlerine ulaşmak için bir işlem yapmadığını, müvekkillerinin mirasbırakanının kimlik bilgilerinin pay defterinde olduğunu, hisse senedi sahiplerinin vefat ettiğini ve miraşçılarının durumdan haberdar olmadığını, davalının---- yazışma yapması halinde tüm mirasçılara ve adres kayıt sistemi ile de adreslerine ulaşılabileceğini, davacıların, davalı şirkete pay sahipleri defterinin ----- mirasçıları olarak ortak olduğunun tespiti amacı ile iş bu davanın açılması zarureti doğduğunu beyan etmiş, davacıların, davalı şirkete pay sahipleri defterinin ------ mirasçıları olarak ortak olduğunun tespitine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı banka üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıların tespitini talep ettiği dava konusu alacağı----- davacıların murisi lehine tahakkuk eden bir alacak olup zamanaşımına uğradığını, müvekkili -------- adına -------- bulunduğu, ancak, söz konusu tutarın ----- dönüştürüldüğünü, müvekkili bankanın halka açık bir ortaklık olması nedeni ile fiziki hisse senetlerinin kaydileştirilmesi gerektiğini ve son ---- olarak tespit edildiğini, davacıların bu sürede hisseyi ibraz etmemiş olması dolayısıyla haklarını kaybettiklerini, --- hisselerini kaydileştirmeyen hissedarların hisselerinin ----- aktarıldığını ve ortaklık haklarının sona erdiğini,--- tarihine kadar pay sahiplerinin------- başvurabileceklerini beyan etmiş, haksız ve mesnetsiz davanın zamanaşımı sebebiyle ve esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, şirket ortağı olup olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
İstanbul Anadolu ------ Esas sayılı dosyası ve davacıların veraset ilamı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce bankacı ve sözleşme hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmış olup, raporda özetle; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacıların davalı şirket pay sahipleri ----- adına kayıtlı pay senedinin mirasçıları olarak, davalı bankada ortak olduklarının tespiti istemine ilişkin olduğu, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 13/4. maddesi uyarınca pay senetlerinin kayden izlenmeye başladığı tarihten itibaren 7 yıl içinde kaydileştirilmesinin yasal bir zorunluluk olduğu, davalı bankaca ------ tarihinde ----nezdinde kayden izlenmeye başlandığından, yasa gereği davalı bankaya ait pay senetlerinin kaydileştirilmesi süresinin 31.12.2014 tarihinde dolduğu, dava konusu pay senedini fiziken elinde bulunduran davacıların, ---- tarihine kadar kaydileştirilme işlemlerini tamamlamadıkları, bu nedenle pay senedinin mülkiyet hakkının yasa uyarınca ------------------- tarihinde Anayasa Mahkemesi tarafından -------- fıkrasının kısmen iptal edildiği, bu nedenle Sermaye Piyasası Kanunu'na ----- tarihinde ilave edilen Geçici 10. madde ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan Yönetmelik ile kayden izlenmeye başlandığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmediği için mülkiyeti ------- intikal etmiş olan sermaye piyasası araçları için,------------- pay sahiplerince yapılacak başvuruyla ödeme talep etme imkanı sağlandığı, davalı bankaca, ----- tarihinden makul bir süre önce,-----tarihlerinde, henüz pay senetlerini kaydileştirme işlemlerini tamamlamayan pay sahiplerine hak kaybına uğramamaları için; halka açık bir şirket olması nedeniyle ---- kaydileştirme işlemlerinin zorunlu olduğu ve süresinin --- tarihinde sona ereceğine ilişkin ------ dava konusu pay senedinin---- intikal etmiş olması nedeniyle, davacıların ortaklık haklarının sona erdiği tespit edilmiştir.
---------Kaydileştirilmesi başlıklı 13.maddesinin 1. fıkrasında "----- piyasası araçlarının senede bağlanmaksızın elektronik ortamda kayden ihracı esastır. Kurul, kayden ihraç edilecek sermaye piyasası araçlarını ve kayden izlenecek hakları belirler; türleri ve ihraççıları itibariyle kaydileştirilmesine, kayıtların tutulmasına ve üyelik şartlarını kaybeden ihraççıların paylarının kayden izlenmesinin sona erdirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenler ", hükmü mevcuttur.
Aynı yasanın 13. maddesinin 4.fıkrasında ise; "Kaydileştirilmesine karar verilen sermaye piyasası araçlarının kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde teslimi zorunludur. Teslim edilen sermaye piyasası araçları kendiliğinden hükümsüz hale gelir. Teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ise kaydileştirme kararından sonra ----işlem göremez, aracı kurumlarca bu sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık edilemez ve katılma belgelerinin geri alımı yapılamaz. Kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları--- intikal eder. Bunların üzerindeki sınırlı ayni haklar kendiliğinden sona ermiş sayılır. Bunlar --- hesabına geçmesinden itibaren üç ay içinde satılır.", hükmü düzenlenmiştir.
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 13/(4).maddesinde yer alan "ve katılma belgelerinin geri alımı yapılamaz", ibaresi ile "kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ---- Bunların üzerindeki sınırlı ayni haklar kendiliğinden sona ermiş sayılır. Bunla---- geçmesinden itibaren üç ay içinde satılır.", cümleleri Anayasa Mahkemesi'nin -----sayılı kararı ile Anayasanın Mülkiyet Hakkını güvenceye alan ---- Sınırlanması" başlıklı 13.maddelerine aykırı bulunarak iptal edilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrası ----itibariyle kaydileştirilmediği için ---- intikal etmiş olan pay (hisse) senetleri ve yatırım fonu katılma belgelerinin hak sahiplerinin uğradığı kaybın nasıl telafi edileceği gündeme gelmiştir. Bu çerçevede, ----- sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "6704 Sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanun ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda değişiklik yapılarak kanuna eklenen "Mülkiyeti ----- Piyasası Araçlarının Hak Sahiplerine Yapılacak Ödemelere İlişkin Usul Ve Esaslar" başlıklı geçici 10.maddesinde; "(1) Kayden izlenmeye başlandığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmediği için mülkiyeti---- etmiş olan sermaye piyasası araçlarının iadesi ile satışlarının yapılmış olması halinde bunların bedellerinin ödenmesi talebiyle yapılacak başvuruların ve başvuru üzerine hak sahiplerine ------------------- tarafından yapılacak ödemelerin usul ve esasları, hak sahiplerince teslim edilecek sermaye piyasası araçlarının iptal ve imha esasları ile ihraççıların bu başvurulara ilişkin yükümlülükleri kurumca belirlenir. Şu kadar ki, --------------intikal eeden sermaye piyasası araçlarından; ilgili mevzuat uyarınca satışı yapılmamış olanlar aynen; satışı yapılmış olanlar ise, Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde hesaplanacak satış tutarları üzerinden nakden ödenir. Yapılacak ödemelerde, ilgili tutarın 4749 sayılı Kanunun 12.maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi sonucu --------- tarafından fiilen elde edilen getirinin ödenecek tutura isabet eden nemaları esas alınır. Bu madde uyarınca yapılacak ödemelere ilişkin işlemler ve bu işlemlerle ilgili oluşturulacak kayıtlar ve düzenlenecek kayıtlar damga vergisinden müstesnadır." hükmünü içermektedir.
Buna göre, kayden izlenmeye başlandığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmediği için mülkiyeti ----- intikal etmiş olan sermaye piyasası araçlarında; ilgili mevzuat uyarınca satışı yapılmamış olanlar aynen; satışı yapılmış olanlar ise ------ belirlenen esaslar çerçevesinde hesaplanacak satış tutarları üzerinden nakden ödenecektir. Yapılacak ödemelere ilişkin işlemler ve bu işlemlerle ilgili oluşturulacak kayıtlar ve düzenlenecek kağıtlar damga vergisinden istisna tutulacaktır. Bu ödemeler için hak sahiplerince yapılacak başvurulara ve bu başvurular üzerine hak sahiplerine ----- tarafından yapılacak ödemelerin usul ve esasları ------ tarafından yapılacak bir düzenleme ile belirlenecektir.
Kayden izlenmeye başlandığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmediği için mülkiyeti---- intikal etmiş olan sermaye piyasası araçları nedeniyle hak sahiplerine ------ tarafından yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları düzenleyen "6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 13. Maddesinin Dördüncü Fıkrasının Kısmen İptali Üzerine Yatırımcı Tazmin Merkezi Tarafından Yatırımcılara Yapılacak Ödemelere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" ------------- Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yönetmelik uyarınca, kayden izlenmeye başlandığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmediği için mülkiyeti ----------intikal eden sermaye piyasası araçlarından satışı yapılmamış olanlar Yönetmeliğin 8. maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde, satışı yapılmış olanlar ise 9. maddedeki esaslar çerçevesinde, 10. maddede belirtilen nemaları ile birlikte ödenecektir. Söz konusu ödemeler, ------başvuran hak sahiplerine, ---- olarak yer alan taahhütname ve ibraname alınmak suretiyle yapılacaktır.
Hak sahipliğinin tespiti için öncelikle yatırımcılar sahibi oldukları fiziki hisse senetlerini bir tutanak ile ihraççı şirkete teslim edecektir.----- hiçbir şekilde fiziki hisse senedi teslimi söz konusu olmayacaktır.
Hak sahiplerince veya ---------- eden vekilleri tarafından, Yönetmeliğinin yürürlülük tarihinden itibaren 10 yıl içinde iadeli taahhütlü posta yolu ile veya özel şirketler aracılığıyla imza karşılığı teslim suretiyle, Yönetmeliğin 5.maddesinde belirtilen belgeler ile birlikte --------merkez adresine başvurulması gerekmektedir.
Sermaye piyasası araçlarının teslimi, imhası ve hak sahipliğinin tespitine ilişkin hususlar Yönetmeliğin 6 ve 7.maddelerinde, ödemelere ilişkin usul ve esaslar ise Yönetmeliğin 8, 9 ve 10.maddelerinde düzenlenmiştir.
Somut olaya gelince, davacıların davalı şirketin ortağı olduğunun tespiti bakımından yukarıda düzenlenen kanun ve yönetmelik hükümlerine göre hareket etmesi ve ---- başvurması gerekirken işbu davayı açmasında hukuki yararı bulunmadığı gözetilerek şirket ortaklığının tespiti talebinin açıklanan gerekçelerle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Ankara BAM ----Esas, -----Karar )
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE,
1-Davanın hukuki yarar yokluğundan HMK 114/1-d maddesi atfı ile HMK 115/2 maddesi gereğince usulden REDDİNE,
2-Alınması gerekli 54,40 TL harcın, peşin olarak yatırılan 44,40 TL’den mahsubu ile 10,00 TL harcın davacılardan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair tarafların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı