T.C.
İstanbul Anadolu
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2018/197 Esas
KARAR NO: 2018/125
DAVA: Zayi nedeniyle çek iptali
DAVA TARİHİ: 07/02/2018
KARAR TARİHİ: 12/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Zayi nedeniyle çek iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA : Davacı dava dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ekinde sundukları listede yer alan çeklerin kötüniyetli üçüncü şahısların eline geçtiğini, söz konusu çeklerin kendilerine teslim edilmediğini, çeklerin kullanılmış olması sebebiyle mağdur olacaklarını ve bankalar nezdinde itibarlarının zedeleneceğini belirterek çeklerin bankaca ödenmemesi için tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEMEveGEREKÇE:Dava, TTK.nun 818/s, 757- 765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
Davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu bir kısım çeklerin keşidecisi olduğu görülmüştür.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
HMK.114/1-h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Davacıya konu edilen bir kısım çeklerde keşidecinin davacı olması nedeniyle dava şartının mevcut olmadığı mahkememizce kabul edilmiştir.
Dosyaya sunulan davacı şirket yetkilisine ait şikayetçi ifade tutanağından çeklerin kaybolmadığı, zorla alındığı iddiasının ileri sürüldüğü ve çeklerin kim tarafından alındığının da beyan edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda menfi tespit davasına konu edilebilecek bir husus zayi nedeniyle çek iptali davasına konu edilmiştir. Davanın bu nedenle de reddi gerektiği kabul edilerek aşağıdaki karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının keşidecisi olduğu çekler yönünden dava açma hakkı bulunmadığından HMK 114/1-h maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine,
2-Davacının hamili olduğu çekler yönünden açılan zayi davasının reddine
2-Alınması gerekli karar harcı dava açılırken peşin olarak yatırıldığından tekrar alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde oy birliğiyle karar verildi. 12/02/2018