T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/484 Esas
KARAR NO: 2019/300
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 26/04/2017
KARAR TARİHİ: 26/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili nezdinde ----------- numaralı Nakliyat ------Sözleşmesi ile sigortalı olan dava dışı -----------tarafından, yurt içinde bayilerine ve servislerine gönderilen muhtelif türde oto yedek parçası türü emtiaların davalının mesuliyetine sigorta güvencesi sağladığı dava dışı taşıyıcı ------------- sorumluluğu altında taşınması sırasında hasarlandığını, müvekkilinin yaptırdığı ekspertiz çalışması ile oluşan zararı tespit ettirdiğini, raporda 53 adet yedek parçada meydana gelen hasarların bayilere yapılan teslimat sırasında tespit edilerek nakliye aracı şoförlerinin imzalarına havi tutularak tanzim edilmiş olmasına istinaden söz konusu parçaların --------------- Tarafından temin edilen araçlar ile -------- firmasının -----------adresinde bulunan depolarından muhtelif bayilere yapılan sevkiyatlar ya da yükleme tahliye operasyonları sırasında hasara uğramış olabileceği görüş ve kanaatine varıldığını, dava konusu hasarlanma olayının nakliye işlemi sırasında gerçekleştiğini, bu nedenle taşımacılık şirketinin sigortacısı konumunda olan davalı ...--------meydana gelen hasardan poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla sorumlu olduğunu, oluşan hasar/zarar için------- tarihinde sigortalısına %20 poliçe marjı ilavesi ile -----------TL. tazminat ödediğini, böylelikle sigortalısının zarar sorumlusuna karşı mevcut haklarına halef olduğunu ve zarar sorumlusuna %20 poliçe marjı hariç tutulmak suretiyle hasar tazminatı olarak ödenen --------- TL için davalı şirkete rücu başvurusunda bulunulduğunu, netice alınamaması üzerine, davalı ... şirketi aleyhine İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğü'nün --------- E dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını ancak davalı takibe itiraz ettiğini gerekçe göstermek suretiyle Yüce Mahkememden davanın dayandığı icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmektedir.
SAVUNMA:
Davalı vekili yasal süresinden sonra sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin bu davayı dayandırdığı davalı şirkete ait poliçelerin hasarların gerçekleşme tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ve konusu itibariyle davayla ilgisi bulunan poliçeler olmadığını, davalı şirket tarafından sunulan hasar tespit tutanaklarında ise davalı şirket sigortalısı olan--------- yetkilisinin imzası ve onayı bulunmadığını, ilgili tutanakların hangi şirketin sürücüsü olduğu belirsiz ve hasar tespiti hususunda ehil olup olmadığı bilinmeyen şahıslara imzalatıldığını, büyük bir kısmının okunaksız olduğunu, tarih, sürücü bilgisi, araç plakası, sürücünün hangi şirket adına çalıştığı, hasarın hangi aşamada meydana geldiği, emtianın ne zaman depoya geldiği, akıbeti, kimin teslim aldığı vb hususların belirsiz olduğunu, davacı şirket tarafından delil olarak sunulan --------- tarihli ekspertiz raporunun ise tamamen tek taraflı olarak davacı şirket tarafından lehine rücu yaratmak amacıyla düzenlendiğini, taşıma irsaliyelerinden irsaliye kapsamındaki sevkiyatların hangi plaka numaralı araçlar ile gerçekleştirildiğinin dolayısıyla da alt taşıyıcıların hangi firmalar olduğunun belirlenemediğini, mali mesuliyet sigorta poliçesi ön şartına göre süresinde tespit edilmiş bir hasar bulunmadığını, dava konusu emtiaların-------------- deposuna hangi tarihte teslim edildiği ve depoya teslim edildikten ne kadar süre sonra hasara uğradığının belirsiz olduğunu, özel şartlarda yer alan ilgili düzenleme kapsamında hasar tespitinin ilk 60 gün içinde yapılıp yapılmadığı hususunun da netleştirilmesi gerektiğini, davacı şirket kendi düzenlediği poliçelerin teminatı kapsamında olmayan lütuf ödemesi sayılabilecek ödemeler yaptığından bu ödemeleri rücu konusu yapamayacağını öne sürüp davanın reddi yönünde karar verilmesini beyan etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile; İİK.nun 67.maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.
Uyuşmazlık Konusu : Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde dava dışı --------- ait yedek parçaların davalının sigortalısı taşıma şirketi tarafından taşınması sırasında hasarlanıp hasarlanmadığı, davacı ... şirketinin sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıya rücu edip edemeyeceği noktasındadır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
Celp ve tetkik edilen istanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyasında; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu hakkında ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalı takip borçlusuna 05/03/2016 Tarihinde tebliği üzerine davalı takip borçlusunun süresi içerisinde, borca ve ferilerine karşı itiraz ettiği ve bunun üzerine takibin durduğu, itiraz dilekçesinin ve/veya takibin durdurulmasına ilişkin kararın davacı takip alacaklısına tebliğ edilmediği, eldeki davanın l(bir) yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
---------poliçesi incelendiğinde ----------- tarihleri arasında geçerli olmak üzere sigorta ettiren ve sigortalı-----------. Arasında sigorta poliçesi düzenlendiği ve sigorta konusunun ---------yedek parçaları ve aksesuarların; ------ limanlarından; --- nakliyatı ve----- içi dağıtımı olduğu, -----------çıklaması olarak da ----- ülkelerinden ------- dağıtımının teminat altına alındığı, ------- Poliçe Zeyili Genel Zeyilde ise sefer başlangıcı ----ülkeleri sefer bitişi ise ----- olarak belirtilerek, araç başı lokasyon limitinin revize edildiği anlaşılmıştır.
---------- tarihli nakliyat tazminat makbuzu incelendiğinde hasara uğrama tarihi -----------ihbar tarihi ---- tarihi olan hasara ilişkin olarak ----- TL'yi ----------- tamamen tahsil ettiğine ilişkin -------------tarafından imzalandığı anlaşılmıştır.
-- Sigorta tarafından düzenlenen ------------------tarihleri arasında geçerli yurt içi taşıyıcı mali mesuliyet sigorta poliçesine göre --------------------, sigortalının ve sigorta ettirenin -------------------- Olduğu, sigorta konusunun ----marka araçların yedek parça ve aksesuarlarının ---- içi ve Yurtdışı dağımı ve --------------depolarında stoklanmasının teminat altına alınması olduğu anlaşılmıştır.
---------- tarihli nakliyat ekspertiz raporu incelendiğinde, hasar yeri olarak "yurt içi nakliye esnasında muhtelif seferlerde" şeklinde belirtildiği, hasar tarihi olarak ise "muhtelif tarihlerde" şeklinde belirtildiği, hasar nedeni ve miktarı olarak ise yine aynı şekilde "muhtelif tarihlerde bayilere sevk sırasında ve 53 adet muhtelif yedek parça" şeklinde belirtildiği, nakliyat ve sefer bilgisi olarak, ------------- sınırları ve kamyon ile olduğu hususunun yer aldığı, emtia alıcısının ise ------------. Muhtelif bayiler şeklinde belirtildiği, hasarlı olarak tespit edilen parçaların imha edildiği, incelemede Otoyedek parçalarının kontrollü şekilde sigortalı firmanın beyanına da uygun olarak, teslim alındığı ve teslimatlarının yapıldığı, rapora ekli tutanaktaki belgelere göre, bu parçaların nakliyat esnasında hasarlandığı, hasara sebebiyet veren taşıyıcının ise ---------- Olduğu belirtilerek eksper raporunun tanzim edildiği anlaşılmıştır.
Eksper raporunda geçen ve rapor ekinde bulunan tutanaklar incelendiğinde, 53 adet hasarlı parça için işlem yapıldığı, bunlardan 39 adet parça için kolilerin sağlam olduğu, ancak içerisinden çıkan parçaların hasarlı olduğunun kayıt altına alındığı, 10 adet hasar tutanağında kolilerinin hasarlı olup olmadığına yönelik hiç bir bilgi bulunmadığı, bu tutanaklara binaen tutulan hasar bildirim formlarından 5 adedinde sevkiyat hasarı kaydı düşüldüğü, 2 adet hasar tutanağında ise kolinin bozuk, içindeki parçaların hasarlı olduğu kayıt altına alındığı, bu iki hasar tutanağından birinde ön tampon karton kutulu ambalajda geliyordu gelen tampon kartonsuz, naylon ambalajda kenarları hasarlanmış soyulmuş şekildedir şeklinde not tutulduğu, 2 adet parça için ise hasar tutanağı tutulmamış, olup sadece ana firmaya hasar bildirimi yapıldığı, ------------- ait olan krank parçasında , teslimattan 23 gün sonra boş bir kağıda tutanak şeklinde hasar tutanağı yapıldığı görülmekte, krank milinde 3, 4, 5 numaralı muyluların eğildiği yönünde kayıt olduğu görülmüştür.
------------Tarafından muhtelif bayilere kesilen faturalar incelendiğinde, faturaların çoğunda birden fazla kalem ürünün yer aldığı ve bu ürünler içerisinde bir veya iki ürünün hasarlı olduğunun işaretlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonunda dosyaya sunulan 22/01/2018 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; ----------- tarihleri arasında "muhtelif zamanlarda" sigortalının bayi ve servislerine sevk edilen yedek parçalardan toplam 53 adedinin hasarlı olduğuna dair bilgilerden hareketle, alıcısı emrine sevk irsaliyelerine göre ağırlıklı olarak oto camı türü emtia ya da kaporta aksamı üzerinde oluşan hasarın, eksper raporunda 53 adet hasarlı parça belirtilerek ve hasar bedeli tespit edilerek eldeki davanın açıldığını, eksper raporu dışında hasar ve ayrıntıları yönünden bir takım tutanak ve belgeler bulunmasına rağmen her bir taşımaya konu ürünlerin teslimine müteakip aynı anda tutulduğunu gösteren, taşıyanın kabul ve bilgisinde olan taşıyan tarafından imzalı bir belgenin bulunmadığım, hasar tespit tutanaklarında malzeme detayının yazılı olmadığını ve ayrıntılı bilgi içermediklerini, sevk ve taşıma irsaliyesi ile hasar tutanağı düzenleme tarihlerinin birbirini tutmadığı, tutanakları düzenleyenin tespiti imkanının olmadığını, bazı tutanakların ise imzalı olmadıklarını, ürünlerin çekince konulmadan alındığı hususunun ihtilafsız olduğunu, hasarın ayrıntılarına ve zamanına ilişkin ayrıntı ve bilgi vermeyen hasar tespit tutanaklarının, hasarın nakliye sırasında taşıyıcının sorumluluğu altındayken oluştuğu yönünde yeterli olmadığını, ----------Eylül - Kasm ayları içerisinde sigortalanın bayi ve servislerine sevk edilen yedek parçaların yurt içi nakliye esnasında muhtelif seferlerdeki hasarlar için tespit yapıldığını ve sigortalı ----------ait toplam 53 adet hasarlı parça olduğu belirtilmiş ise de taşıma belgeleri- irsaliyeler üzerine hasarlı şerhi yazılı olmadığı, şerh düşülmemesinin taşınan ürünün sağlam teslim edildiğine karine oluşturacağını, (muhtelif tarihlerde dava dışı sigortalının bayi ya da servislerinin uhdesine irsaliyelerle geçtikten sonra yapılan elleçleme sırasında değil de), dağıtım için ----------- sorumluluğu altında icra edilen nakliye sırasında vuku bulduğu, dolayısıyla da taşıyıcı sıfatıyla dava dışı----------- ve/veya mesuliyet sigortacısı sıfatıyla ---------üzerine düşebilecek sorumluluğa düzenlediği poliçelerin şartları ve limitleri dâhilinde sigorta güvencesi sağlayan davalı sigortacı Ergo'nun, davacının dava dışı sigortalısı ----------- da davacı sigortacı karşısında "zarar sorumlusu olduğu sübuta ermediği'', yapılan ödemenin hatır ödemesi -------------- olduğunu, davalının itirazlarında haklı olacağını beyan ve rapor etmişlerdir.
Bilirkişi raporu usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davacı vekilince bilirkişi raporuna karşı sunulan 04/06/2018 tarihli itiraz dilekçesinde özetle; hasar tespitlerinin süresinde yapıldığını, davalının zarardan sorumlu olduğunu, taşımaya konu emtiaların teslimden sonra hasarlı olduğunun fark edildiği ve taşıma işini gerçekleştiren şoförlerin imzası ile tutanak altına alındıklarını, bilirkişilerin hasarın taşıma sırasında gerçekleşmediğine dair görüşlerinin isabetsiz olduğunu beyanla dosyanın bilirkişilere tevdi edilerek ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Davalı ...Ş vekili 22/11/2017 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde özetle; bilirkişi raporu dikkate alınarak haksız takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşya veya yolcu taşıma işini veya ikisini birlikte üstlenen kişidir. Eşya her türlü yükü de kapsar. Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi veya yolcuyu varma yerine ulaştırmayı; buna karşılık, eşya taşımada gönderen ve yolcu taşımada yolcu, taşıyıcıya, taşıma ücretini ödemeyi borçlanır(TTK m. 850/1-2). Taşımaya ilişkin bir nüshası gönderene ait olup ve diğeri eşyaya eşlik etmek, üçüncüsü taşıyıcıda kalmak üzere üç özgün nüsha olarak taşıma senedi düzenlenir(TTK m. 856/1). Ancak taşıma senedi düzenlenmemiş olsa bile, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun iradeleri ile taşıma sözleşmesi kurulur ve eşyanın taşıyıcıya teslimi, taşıma sözleşmesinin varlığına karinedir(TTK m. 856/2).
Eşyanın niteliği, kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen, eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorundadır. Ayrıca gönderen, eşyanın sözleşme hükümlerine uygun şekilde işleme tabi tutulabilmesi için işaretlenmesi gerekiyorsa, bu işaretleri de koymakla yükümlüdür(TTK m. 862).
Sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır. Taşıyıcı, ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür(TTK m. 863).
Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyamdan, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır(TTK m. 863). Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur(TTK m. 876). Eşyanın zıyaı veya hasara uğramış olduğu açıkça görülüyorsa, gönderen veya gönderilen en geç teslim anına kadar zıyaı veya hasarı bildirmezlerse, eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiği varsayılır. Bildirimde, zararın gerekli açıklıkla belirtilmesi ve nitelendirilmesi şarttır. Birinci fıkradaki karine, zıya veya hasarın açıkça görünmemesi ve eşyanın tesliminden sonra yedi gün içinde bildirilmemesi hâlinde de geçerlidir. Zıya, hasar veya gecikme teslim sırasında bildirilirse, bu bildirimin yukarıdaki hükümlere uygun olarak eşyayı teslim edene yapılması yeterIidir(TTK m. 889/1,2,5).
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, ticaret sicil kayıtları, Sigorta poliçeleri, ekspertiz raporu, hasar tespit tutanakları, faturalar, emsal bilirkişi raporları, bilirkişi heyeti raporu, takip dosyası, taşıma irsaliyesi, tazminat nakliyat makbuzu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; ---- İle dava dışı ---------------- Arasında dava dışı -----------oto yedek parçalarını muhtelif bayilere taşıma konusunda anlaşma olduğu hususunun taraflar arasında ihtilaf konusu olmadığı, ancak taşımaya konu emtianın taşıma sırasında hasarlanıp hasarlanmadığı ve hasar ihbarının yapılıp yapılmadığı konusunda uyuşmazlık bulunduğu, davacı şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesine göre ------------tarihleri arası muhtelif tarihlerdeki taşımaya ilişkin olarak bazı parçaların hasarlı olduğunun tespit edildiği ve yedek parça ambalajlarının yurt içi nakliyesine uygun olduğu sigortalı firma yetkilileri tarafından yedek parçaların kontrol edildikten sonra nakliye firmasına hasarsız olarak teslim edildiği ve sigortalı ----------- Yetkililerinin de emtiayı kontrol ederek teslim aldıklarını beyan ettikleri ve sigortalı firmanın sevkiyat ofisinde/ deposunda (logipa lojistik-teslimat ve yüklüme bölümü) yapılan incelemede beyana uygun olarak oto yedek parçalarının kontrollü şekilde teslim alındığı ve teslimatların yapıldığının gözlendiğini, bu yedek parçaların alıcılara hasarlı olarak teslim edildiği ve bu parçaların nakliyat esnasında hasarlandığının eksper raporuna ekli tutanaklar ile anlaşıldığı hususlarının tespit edildiği, ancak eksper raporunda geçen firma yetkililerinin beyanlarının dosyada mevcut olmadığı gibi ekspertiz aşamasında alınan bu beyanlara itibar edilmesinin de mümkün olmadığı, yedek parçaların nakliyat esnasında hasarlandığına dayanak yapılan tutanaklarda ise tutanakta geçen yedek parçanın hangi taşıma sonucunda tesliminin yapıldığı hususu belli olmadığı gibi ayrıca ürüne ait ayrıntılı ve açıklayıcı bilginin de yer almadığı ve hatta çoğu tutanakta hasarın açık tarihinin dahi bulunmadığı bazı tutanaklarda ise "koli sağlam içinden çıkan parça hasarlı" şeklinde kutucuğun işaretlendiği, bu durumda kolinin / ambalajın sağlam olması karşısında içindeki yedek parçanın ne şekilde hasarlandığı hususunun belirsiz olduğu, gönderic------------tarafından alıcı bayilere kesilen fatura ve sevk irsaliyelerinde birden fazla yedek parça olmasına rağmen çoğunda bir parçanın ve bazen iki parçanın hasarlı olduğunun ilgili parçanın yan tarafına şerh edildiği veya üzeri çizilerek işaretlendiği, taşınan yedek parçalardan bir veya ikisinin taşıma sırasında hasarlandığını gösteren dosyada herhangi bir delil bulunmadığı, bir kısım hasar tespit tutanaklarının ise imzasız olduğu, açıklanan bu nedenler ile eksper raporunun aksine bahsi geçen tutanakların hasarın taşıma sırasında meydana geldiğini ispata elverişli olmadığı, taşınan yedek parçaların eksper raporunda da belirtildiği gibi ambalajlı olması nedeni ile davalı taşıyıcının ürünlerin yükleme sırasında hasarlı olup olmadığını kontrol etme imkanı bulunmadığı, davacı ... şirketince hasarın taşımadan kaynaklı olduğundan bahisle sigortalısına ödeme yaparak, sigortalısından nakliyat tazminat makbuzu almış ise de hasarın taşıma sırasında ve taşıyıcının sorumluluğunda meydana geldiği ile usulüne uygun olarak hasar bildiriminin yapıldığı hususlarının ispatlanamadığı, dava dışı taşıyıcının ve onun sigortacısı davalının iddia olunan hasardan dolayı sorumluluğunun bulunmadığı, davacı ... şirketince dava dışı sigortalısına ödeme yapılmasının tek başına rücu imkanı vermeyeceği, halefıyet(TTK 1472) şartlarının oluşmadığı, bu nedenle takibin haksız ve yersiz olduğu sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m. 138) varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
1-Karar harcı 1.328,83 TL'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 234,94 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.093,89 TL'nin davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafından yapılan 70 TL yargılama giderinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 2.725,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
6-Karar kesinleştiğinde, istanbul Anadolu 18. İcra müdürlüğünün ------- e sayılı dosyasının mercine iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/03/2019