T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/142 Esas
KARAR NO: 2019/232
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/02/2017
KARAR TARİHİ: 05/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından köprü ve otoyoldan davalıya ait ---------- plakalı araçların ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezalarının tahsili amacıyla İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğünün ------------ esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya 23.12.2016 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı tarafından -------tarihinde dosyanın tamamına itirazda bulunduğunu, yapılan itirazın haksız ve yersiz olduğunu, müvekkili şirket 3996 sayılı ----------- sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin -------- Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulduğunu, ülkemizdeki en büyük alt yapı projelerinden biri olan --------------- Otoyolu Projesi” nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunduğunu, yapımı tamamlanan --------Kesimi ---------- arası ------ kesimi başlangıcı ----ile ---------Kavşağı ----- arası 16 Nisan 2016 tarihli ve -----sayılı Resmi Gazete’de ilan edilmek suretiyle 21.04.2016 tarihinde işletmeye açıldığını, --------Köprüsü’nün de içinde bulunduğu -------- Kesimi, ------------ arası yapım işlerinin tamamlanması ile 24 Haziran 2016 tarihli ve 29752 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilmek suretiyle 01.07.2016 tarihinde işletmeye açıldığını, müvekkili şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm gişelerden nakit,kredi kartı/banka kartı tahsilatı yapılabilmesinin mümkün olduğunu, ücret toplama sisteminin süresi içerisinde -------bankasından/--- provizyon alınamaması ve bu nedenle -- veya---’den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerler açılmamakta ve gişe memuru tarafından geçiş ücretinin gişede nakit, kredi kartı/banka kartı ile ödenmesi talep edildiğini, nakit, kredi kartı/banka kartı ile de ödeme de gerçekleşmez ise oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin ihlalli geçiş bildirimi, her ne kadar müvekkili şirket için yasal bir yükümlülük olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edildiğini, ihlalli geçiş bildiriminde “Otoyoldan Geçiş Ücretini ödemeden çıkış yapmış bulunmaktasınız. 6001 Sayılı Kanun uyarınca geçiş tarihini izleyen 15 (on beş) gün içinde Geçiş Ücretini cezasız ödeyebilirsiniz. Bu itibarla, ------------ tarihine kadar Geçiş Ücretini ödemediğiniz takdirde, hukuki süreç başlatılacak olup Geçiş Ücreti ile birlikte Geçiş Ücretinin 10 (on) katı tutarındaki Ceza ve oluşacak tebligat, yargılama ve takip masrafları, avukatlık ücreti, işleyecek yasal faiz ve diğer her türlü yasal giderler de takip ve tahsil edilecektir.” ifadesi yer aldığını, ihlalli geçiş müvekkili şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması ve tahakkuk eden ücretin geçişi takip eden 15 (on beş) günlük kanuni ödeme süresi içinde de ödenmemiş olması anlamına geldiğini, ihlalli geçişi takip eden 15 (on beş) günlük süre içerisinde geçiş ücretine herhangi bir ceza tahakkuk ettirilmemediğini, kullanıcılar bu süre içerisinde sadece geçiş ücretini ödemekle yükümlü olduğunu, ilk 15 (on beş) günlük cezasız sürenin dolmasını müteakip müvekkili şirket tarafından Karayolları Genel Müdürlüğü’nden, otoyoldan ihlalli geçiş yapan ve 15 (on beş) günlük yasal süre içerisinde geçiş ücretlerini ödemeyerek cezaya düşen araçların sahiplik bilgileri talep edidiğini, bu nedenle müvekkili şirket yasal olarak araç sahiplik bilgilerine ceza tahakkuk ettirilmeden erişememekte ve dolayısıyla bu süre içerisinde borçlulara herhangi bir bildirim yapamadıklarını, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. Fıkrasında “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından (Değişik ibare: 6639 - 27.3.2015 /m.33) “geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye” ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.” düzenlemesi getirildiğini, müvekkili şirkete işletici şirket sıfatıyla geçiş tutarının 10 katı tutarındaki ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verildiğini, geçiş ücretinin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı (%60) ise, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, hazine payı olarak, müvekkili şirketin yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine müvekkili şirket tarafından ödendiğini, bahsi geçen ceza tutarının %60’ı hazine payı olduğun, müvekkili şirketin söz konusu ceza tutarını takipten imtina etme seçeneği bulunmadığını, müvekkili şirket tahakkuk eden cezanın tahsili için azami çabayı göstermekle yükümlü olduğunu, otoyoldan ihlalli geçiş yapan aracın sahibinden, geçiş ücreti ile bu ücretin on katı tutarında ceza, Müvekkil Şirket tarafından genel hükümlere göre yani özel alacak olarak tahsil edildiğini, davalı tarafından -------- hesabında yeteli bakiye bulunduğu iddiası ile icra takibine itiraz edildiğini, etiket hesabında ödeme yapmak için yeterli miktarda para bulunuyor olsa bile, araç gişeye ulaşıncaya kadar -------- bankası veya --- olumlu cevap alınamazsa ---------- ile ödeme yapılamadığını, cevabın gelmesini gişe önünde durarak beklemeye engel olmak için gerekli olan bu uygulama nedeniyle ücretin ----------- etiketi vasıtasıyla tahsil edilememesi durumunda, geçiş ücretinin nakit veya kredi/banka kartı ile ödenmesi gerektiğini, hesapta ödeme yapmak için yeterli bakiye varken gerekli bilginin zamanında gişeye ulaşmaması durumunda nakit veya kredi/banka kartı ile ödeme yapılması gerekirken, ödeme yapılmadan ihlalli geçiş yapılması halinde ise araç sürücüsü tarafından teslim alınmak üzere yukarıda bahsi geçen ihlalli geçiş bildirimi ve geçişin ihlalli olduğu üzerine------- Geçiş” olduğu yazılarak belirtilmiş olan yazar kasa fişi düzenlendiğini, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde sadece ---------- ya da -------ubelerine ödenmesi gerektiğini, ihlalli geçiş ücreti geçiş gerçekleştikten sonra etiket hesabından otomatik olarak tahsil edilememektedir, bu açıdan ücret toplama sistemimiz ---- sisteminden farklılık arz ettiğini, ihlalli geçiş durumunda ödemenin mutlaka ----- veya -------- şubelerine yapılması gerektiği hususu İhlalli Geçiş Bildirimi, --- internet sitesi ve bilgilendirme broşürü gibi birçok kaynakta açık olarak ifade edildiğini, ihlalli geçiş ücretinin ödenmesi konusunda tüm sorumluluk ilgili yasal düzenleme gereği araç sahiplerinin olduğunu, davalı tarafça idari para cezasına gecikme zammı ve faizin uygulanamayacağı belirtilerek itirazda bulunulmuş ise de yukarıda anılan 6001 sayılı Kanunun "...işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarındaki para cezasının, genel hükümlere göre tahsil edileceği düzenlenmektedir." hükmü karşısında, düzenlenen ceza tutarlarının idari para cezası mahiyetinde olmadığını, Borçlar Kanunu tahtında özel alacak statüsünde bulunduğu anlaşıldığını, yersiz itirazlarının reddi gerektiğini, davalının İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğünün --------------- esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptalini, takibin devamını ve aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ------------ plakalı araçlar - gişelerinde geçiş ihlali yaptığı iddia edilen tarihlerde otomobillerin ---sistemine kayıtlı oldukları ve ----kredi hesabında yeterli bakiyeleri olduğu halde cezalı geçiş uygulanması usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin araçlarının geçiş ihlalinden değil, sistemden kaynaklanan bir aksaklık olabileceği gibi, başka sebeplerden kaynaklanması da mümkün olabileceğini, müvekkili şirketin araçları -------------- gişelerinden geçiş ihlali yapmadığını, --sistemine kayıtlı ve yeterli kredi hesabında bakiyeleri bulunduğunu,--- gişelerinden geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş yapılan plaka üzerine 15 (on beş) gün içinde ------ abonesi olunması veya mevcut ---------- hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmadığını, davacı vekilinin açıklamalarının hukuki mesnedi bulunmadığını, ---Genel Müdürlüğü Hızlı Geçiş Sistemi---- İhlalli Geçiş Bilgileri Sorgulama, Hizmet Listesinde müvekkili şirkete ait her iki------plakalı araçların geçiş ihlali gözükmediğini, çünkü; --------- sistemine kayıtlı ve yeterli kredi bakiyeleri bulunmadığını, idari para cezasına gecikme zammı ve faiz uygulanamadığını, 6183 sayılı Kanunda da gecikme faizi alınacağına ilişkin bir hükmün yer almaması nedeniyle; ceza mahiyetinde olan amme alacaklarına faiz ve gecikme zammı uygulanması mümkün olmadığını, takipten sonraki faize de itiraz ettiklerini, itirazın iptali davasının reddine, haksız icra takibi yapıldığını %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dosyanın bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda,
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davalının ihlalli geçiş iddiasına konu araçlarının ihlalli geçişte bulunup bulunmadıkları, ihlalli geçiş tarihi itibari ile HGS bakiyesinin yeterli olup olmadığı, davacının sistemi nedeni ile sorumluluğun davacıya ait olup olmadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: İtirazın iptalini düzenleyen 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67/1. Maddesindeki "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:
Celp ve tetkik edilen İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğü'nün---------- Esas sayılı dosyasında; davacı tarafça davalı aleyhine ihlalli geçiş nedeniyle geçiş ücreti ve ceza tutarı alacağına dayalı 266,75 TL alacağın tahsili için takip başlatıldığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliği ile davalının süresinde takibe itiraz ederek borcunun bulunmadığını bildirdiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.
Celp edilen araç tescil kaydına göre ihlalli geçiş iddiasına konu aracın / araçların davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi ekinde sunulan ihlalli geçiş bildirimleri davalının maliki olduğu araç / araçlar hakkında düzenlenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.------------
Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.--------
Tüm dosya kapsamından, davanın, davalının maliki olduğu ----------- plakalı araçların ihlalli geçişleri nedeniyle geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali talebine ilişkin olduğu, davalı vekili söz konusu tarihlerde araçları --- bakiyelerinin bulunduğunu ileri sürdüğü, mahkememizce --------n celp edilen --- kayıtlarından söz konusu tarihlerde yeterli -------- bakiyesinin olduğu, ancak sistemde geçiş ücretinin tahsil edilmediği, geçiş ücretinin tahsil edilmemesinin davalının kusurundan kaynaklanmadığı, davacıya ait sistemde bir sorun olmasının davalıya yüklenemeyeceği, sonuç olarak davacının geçiş bedelleri olan toplam 24,25 TL'yi talep etmekte haklı olduğu, ancak ihlalli geçiş olmadığından ceza tutarlarını talep etmekte haklı olmadığı, davalının geçiş ücreti yönünden icra takibine yaptığı itirazın yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile davalının İstanbul Anadolu 4.İcra Müdürlüğünün ------------ esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin 24,25 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 9 oranında ve değişen oranlarda yasal faiz işletilmesine, bakiye talebin reddine, davalı şirketin 01/08/2018 tarihinde 112,00 TL ödeme yaptığı görüldüğünden dava tarihinden sonra yapılan bu ödemenin icra müdürlüğünce infaz aşamasında dikkate alınmasına karar verilmiş ayrıca alacak likit olduğundan hüküm altına alınan 24,25 TL'nin % 20'si oranında inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-Davalının İstanbul Anadolu 4.İcra Müdürlüğünün --------- esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin 24,25 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 9 oranında ve değişen oranlarda yasal faiz işletilmesine, bakiye talebin reddine, davalı şirketin 01/08/2018 tarihinde 112,00 TL ödeme yaptığı görüldüğünden dava tarihinden sonra yapılan bu ödemenin icra müdürlüğünce infaz aşamasında dikkate alınmasına,
2-Alacak likit olmakla, hüküm altına alınan 24,25 TL'nin % 20'si oranında inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken harç başlangıçta alındığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 31,40 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 135,30 TL yargılama giderinin kabul-red oranları gözetilerek 12,30 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 28,50 TL yargılama giderinin kabul-red oranları gözetilerek 25,91 TL'nin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktarı geçmemek üzere, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 24,25 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden red miktarını geçmemek üzere karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 121,25 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/03/2019