T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/644 Esas
KARAR NO: 2021/732
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 11/10/2021
KARAR TARİHİ: 12/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ----------- devraldığını,---- bir şekilde işlettiğini, -----bankasından aldığı çek koçanının bir kısmını kullandığını,---- müvekkilinin cezaevinden çıktıktan sonra işinin başına geri döndüğünde 08/10/2012 tarihinde bir kısım boş çeklerin kaybolmuş olduğunu gördüğünü, çekleri bulamadığını, müvekkiline ait olan kaybolmuş olan------ numaralı çekler olduğunu, müvekkili ----hesabını kapatmak için gittiğinde kendisine ---- oldukları ödeme tutarı kadar borçlu olduğunu çekleri bankaya getirmesi ya da bu tutarı ödemesi gerektiği söylendiğini, müvekkilinin ---------- numaralı dosyası ile şikayetçi de olduğunu, kayıp çeklerle ilgili bir sonuca varılamadığını, müvekkili işletmesini büyütmüş ve boş çek yapraklarının kötü niyetli kişilerin elinde olması ya da bir şekilde eline geçerek mağdur edilme ihtimalinin bulunduğunu, belirsizlik içeren durum için müvekkilimi endişelendiğini, banka tarafından da ilgili tutar kadar borçlu gözükmekte ve hesabını da kapatamadığını, çekler hakkında bankaya ödemeden men yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava, TTK'nun 818/s, 757- 765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
Davacı dava dilekçesinde çeklerin boş çek yaprağı olduğunu belirtmiştir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çeklerin keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
TTK 757,756. maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya (1) ve ilmi açıklamalara (2,3,4) göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı gibi (5) TTK. 780,781 maddelerinde belirtilen biçimde yasal unsurları taşımayan- boş- çek yaprakları: yasanın tanımladığı "çek" vasfında bulunmadıklarından; gasp edilmeleri, çalınmaları ve kaybedilmeleri halinde iptalleri de istenemez.
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı ve boş çeklerin doldurulmak suretiyle ibraz edildiği takdirde; hak talep eden hamile karşı İİK. 72 maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. Bu nedenlerle; davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansı bakiyesi olması halinde karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, kararın tebliğinden iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı tarafın yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi.