T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/5 Esas
KARAR NO:2024/134
DAVA:Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/04/2015
KARAR TARİHİ:15/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ------- aracılığı ile davalı şirketten hazır beton tesisi santralinin imali ve montajı dahil satın aldığını, davalının söz konusu santrali üretip montajı yaptığını, ancak santralin ayıplı çıktığını, santralin belirtilen kapasitede, nitelikte ve nicelikte üretim yapmadığını, bu ayıplar nedeniyle müvekkilinin zarar ettiğini, işgücü kaybı yaşadığını, müşterileri nezdinde itibar kaybettiğini, zamanında sevkiyat yapılamadığını, ayıpların tespiti amacıyla --------- dosyası ile tespit yapıldığını ve bilirkişi raporu alındığını ileri sürerek müvekkilinin uğradığı işgücü kaybı için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL.tazminatın, söz konusu santralin miktar olarak yanlış üretim yapması nedeniyle müvekkili şirketin fazla beton sevk edip eksik fatura kesmesine neden olunduğundan faturada gözükmeyen miktarlar için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL.ve kalite olarak yanlış üretim yapıldığından müvekkilinin uğradığı ham madde kayıpları için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 80.000 TL.olmak üzere toplam 100.000,00 TL maddi, ve santraldeki ayıplar nedeniyle müvekkilinin uğradığı saygı ve itibar kaybından doğan 100.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 200.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı-karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; dava konusu santrali satın alanın dava dışı ----- olduğunu, davacının ise kiracı konumunda olduğunu, davacının davayı açması için malikten yetki almış olması yahut malikin imalatçıya karşı olan haklarını temlik almış olması gerektiğini, ancak dosyada buna ilişkin belge olmadığını, davacının dava açmaya yetkisi olmadığını, santralin saatte 160 m³ üretim yapmaya sahip kapasitede olduğunu, bu kapasitede üretim yapılabilmesi için -------- tarafından kabul edilen olağan değer ve şartların birlikte sağlanması gerektiğini, davacının bu şartlar altında imalat yapmadığını, yeterli kapasitede ve kalitede imalat yapılamamasında müvekkilinin kusuru olmadığını, davacının sık sık eleman değişikliği yaptığını, davacının tüm servis taleplerinin karşılandığını, eleman değişikliğinde gerekli eğitimin verildiğini, davacının maddi ve manevi zararlarından müvekkilinin sorumlu olmadığını, aksine davacının tam kusurlu olduğunu, davacıya yedek parça satışı yaptıklarını, bu satış nedeniyle davacının müvekkiline 5.765,99 TL borcu bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuş, karşı davanın kabulü ile 5.765,99 TL'nin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı, maddi ve manevi tazminat istemli davasında, dava dışı ----aracılığı ile davalı şirketden ----------- fatura içeriğinde yer alan ürünleri ve ----------kapasiteli komple beton santrali ve 4 adet silosu "şeklinde tasnif edilen hazır beton tesisi santralini, imali ve montajı dahil olmak üzere satın aldığını, davalının söz konusu beton santralini üretip, hazır beton tesisine montajını yaptığını, fakat beton santralinin ayıplı olduğunu, bu ayıplar nedeniyle işgücü kaybına uğradığını, miktar olarak yanlış üretim yaptığından fazla beton satılmasına rağmen az bedelli fatura kesmek zorunda kaldığını, kalite olarak da ürünlerin hatalı çıktığını, çimento kaybına yol açtığını belirterek oluşan maddi zararları karşılığı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000 TL.ve ayıplı olarak kurulan santral nedeniyle tam kapasite çalışma sağlanamadığından sevkiyat akıcılığı sağlanamayıp müşteri nezdinde itibar kaybına uğradığından 100.000 TL.manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı taraf davaya konu beton santralinin proforma faturada belirtilen özellikleri taşır şekilde imalat ve montajının taahhüt edilen sürede tamamlanıp personel eğitimi de verilerek tam ve noksansız olarak çalışır vaziyette davacıya teslim edildiğini, santralin 3 ay sorunsuz çalıştığını, davacının ilk şikayeti sonucu yapılan kontrolde mikserin usulüne uygun temizlenmediği tespit edilerek gerekli temizlik yapılıp, parametreler girilerek tekrar çalışır vaziyette teslim edildiğini, dava konusu santrali satın alanın----------olup, davacının ise santrali finansal kiralama sözleşmesine dayalı olarak kullanan kiracı olduğunu, davacının açtığı bu davadaki taleplerin malikin sahip olduğu ve ancak malik tarafından kullanılabilecek haklar olduğunu, davacının bu davayı açabilmesi için malikten yetki alması, malikin imalatçıya karşı olan haklarını temlik etmiş olması gerektiğini, dosyaya bu anlamda belge sunulmadığndan davacının aktif husumeti bulunmadığını, davanın bu nedenle reddi gerektiğini savunmuş, karşı davasında ise, davacı-karşı davalının satın aldığı yedek parçalar nedeniyle düzenlenen faturalardan doğan bakiye 5.765,99 TL.yi ödemediğini belirterek 5.765,99 TL.nin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Bozma sonrasında, her ne kadar dosyaya heyet olarak bakılmakta ise de 28/07/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 7251 Sayılı Yasa'nın 54.maddesi ile değişik 5235 Sayılı Kanunun 5.maddesi 3.fıkrasında öngörülen parasal sınır 500.000,00 TL olarak değiştirildiğinden usul hükümleri derhal uygulanması gereken hükümler olduğundan dava değeri itibariyle bundan sonra yargılamanın tek hakim tarafından yürütülmesine karar verilmiş olduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla 18/02/2016 tarihli duruşmada dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanmış, bilirkişiden rapor alınmıştır. Davacı vekili 23/06/2017 tarihli ıslah ve talep arttırım dilekçesini sunmuş, dava değerini 314.224,56 TL.olarak arttırdıklarını belirterek harcını yatırmıştır. Taraflar arasında -------- bedelli proforma faturada belirtilen beton santralinin yapım, montaj ve kurulumu hususunda sözleşme imzalanmış olduğu, bu eser sözleşmesinde, davacı ve karşı davada davalı şirketin iş sahibi; davalı ve karşı davada davacı şirketin ise yüklenici olduğu anlaşılmıştır. Davacı ve karşı davalının; davadışı ---- aracılığı ile davalı şirketten ------ model komple beton santrali ve 4 adet silosu şeklinde tasnif edilen hazır beton tesisinin imalat ve montajının ayıplı olduğu iddiası ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davalıdan ayıplı imalatın sürekli iş gücü kaybına sebep olması nedeniyle 10.000,00 TL yanlış üretim sebebiyle fazla beton sevkiyatı yapılması nedeniyle 10.000,00 TL hammadde kayıp miktarları için 80.000,00 TL ve santralin ayıpları yüzünden şirketin saygı ve itibar kaybına uğradığı iddia edilerek 100.000.00 TL tazminatı davalı taraftan tahsili isteminde bulunduğu, davalı ve karşı davacının ise söz konusu santralde kendilerinden kaynaklanan bir ayıp bulunmadığı, davacı tarafın personelinin bu hususta yeterli eğitimi almaması ve bu nedenle kullanım hatasında bulunması ve personelin sık sık değişimininden dolayı bu problemin yaşandığını belirterek davanın esastan ve aktif husumet yönünden reddini, davacı-karşı davalının satın aldığı yedek parçalar nedeniyle düzenlenen faturalardan doğan bakiye 5.765,99 TL.yi ödemediğini belirterek 5.765,99 TL.nin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte karşı davalıdan tahsiline karar verilmesi isteminde bulunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce keşif yapılması suretiyle, sözleşme konusu hazır beton santralinin, imal ve montajının ayıplı olup olmadığı, davacının zarara uğrayıp uğramadığı, varsa zarar kalemlerinin tek tek belirtilmek suretiyle hesaplanması, tarafların kusur durumlarının olup olmadığının değerlendirilmesi, tarafların dosya kapsamındaki iddia ve savunmalarını karşılar nitelikte ve dosyada mevcut değişik iş dosyası da değerlendirilmek sureti ile rapor hazırlanmak üzere makine mühendisi , yazılım mühendisi ve inşaat mühendisi heyetinden rapor aldırılmasına karar verilmiştir. 08/01/2024 tarihli raporda özetle; ------- yazılımının açık veya gizli ayıplı olmadığı, ilgili şikayetlerin otomasyon sisteminin kullanım yönergelerine uygun şekilde operatörce(Davacı) işletilmemiş olmasından ileri geldiği, Santralin makine sistemi açısından açık veya gizli ayıplı olmadığı, ilgili şikayetlerin otomasyon sisteminin kullanım yönergelerine uygun şekilde-------- (Davacı) işletilmemiş olmasından, temizliğinin, bakım ve kontrollerinin zamanından yapılmamasından ileri geldiği, Betonun ---- üretilmesinin üreticiyi zarara uğratacağı fakat ----- üretildiğini ispatlar nitelikte herhangi bir test rapor sonucunun olmadığı belirtilmiştir. Bilirkişi raporuna karşı davalı taraf beyan dilekçesi sunmuş, davacı taraf ise herhangi bir beyan veya itiraz dilekçesi sunmamıştır.Asıl davada her ne kadar davacı davaya konıu 2014 model komple beton santrali ve 4 adet silosu şeklinde tasnif edilen hazır beton tesisinin imalat ve montajının ayıplı olduğu iddia edilerek ayıplı imalatın sürekli iş gücü kaybına sebep olması, yanlış üretim, fazla beton sevkiyatı, hammadde kaybı, santralin ayıpları yüzünden şirketin saygı ve itibar kaybı nedenleriyle tazminat tabinde bulunulmuş ise de tarafların iddia ve savunmaları, dosyadaki tüm deliller ve hükme esas alınan 08/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında, otomasyon sistem yazılımının açık veya gizli ayıplı olmadığı, ilgili şikayetlerin davacı karşı davalı tarafça otomasyon sisteminin kullanım yönergelerine uygun şekilde işletilmemiş olmasından ileri geldiği, santralin makine sistemi açısından açık veya gizli ayıplı olmadığı, ilgili şikayetlerin otomasyon sisteminin kullanım yönergelerine uygun şekilde işletilmemiş olmasından, temizliğinin, bakım ve kontrollerinin zamanından yapılmamasından ileri geldiği anlaşılmakla asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Karşı davada talep edilen bakiye fatura bedelleri karşı davalı tarafça yargılama sırasında ödenmiş olup, bu nedenle karşı dava konusuz kalmıştır. Karşı davacı vekili yargılama gideri ve vekalet ücreti talepleri bulunduğunu bildirmiştir. Karşı davalı vekili karşı davaya konu faturalara bir itirazları olmadığını, bu yüzden ödeme yapıldığını, dava öncesinde müvekkilinden talepte bulunulmadığını ifade etmiş, dolayasıyla karşı davanın konusu olan faturalar hakkında bir uyuşmazlık olmayıp karşı davadan sonra karşı davalının fatura bakiye borcunu ödediği, ödeme ile karşı davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla karşı dava yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karşı davacının karşı davasında haklı olduğu kabul edilerek lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın reddine,
2-Karşı davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
3-Asıl davada karar harcı 427,60 TL 'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 3.415,50 TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 2.122,00 harçtan mahsubu ile bakiye 5.109,90 TL'nin karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
4- Asıl davada davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Asıl davada davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli olan A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karşı davada, karar harcı 427,60 TL.nin davalı karşı davacı tarafça yatırılan 99,00 TL.harçtan mahsubu ile eksik kalan 327,60 TL harcın karşı davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Karşı davada, karşı davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Karşı davada karşı davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 5.765,99 TL vekalet ücretinin karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine,
9- Gider avansından sarf edilmeyen fazla yatan miktarın karar kesinleştiğinde --- numarası bildirilmesi halinde buraya, aksi halde ----- konutta ödemeli olarak taraflara İADESİNE,
Dair, davacı - karşı davalı ve davalı - karşı davacı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/02/2024