T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/855
KARAR NO: 2024/263
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 02/11/2022
KARAR TARİHİ: 21/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (EK1) ile sigortalı olan davalının sahibi bulunduğu -------plakalı kamyonetin, dava dışı ---- - sevk ve idaresinde iken çarpması neticesinde ---- - ve ------ yaralanması ve ---- vefat etmesi ile sonuçlanan trafik kazası meydana geldiğini, ---- vefatı sebebiyle 12.11.2007 tarihinde ---- 10.002,42 TL , 14.11.2007 tarihinde ---- 15.843,35 TL ödendiğini, toplamda ödenen meblağ 25.845,77 TL olduğunu, poliçe teminatı kişi başı 80.000 TL olup bu ödemeden sonra poliçe limiti 54.154,23 TL kaldığını, sonrasında söz konusu olay sebebiyle ----, ---- ve ---- açmış olduğu maddi ve manevi tazminat talepli davada ----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----(EK2) sayılı dosyasının istinaf incelemesi neticesinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi ----. Hukuk Dairesi'nin-----. Sayılı kararında (EK3) Davacıların maddi tazminat taleplerinin kabulüne ---- - ve --- - için ayrı ayrı 50.000,00 TL, ------ için 35.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalılar-----yönünden trafik kazasının meydana geldiği 7/9/2007 gününden; davalı --- --- Sigorta Şirketi yönünden ise 25/10/2007 gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek, davacılara verilmesine karar verildiğini, ----. İcra Müdürlüğü'nün ---- Sayılı dosyasından ---- için 16.06.2022 tarihinde 74.905,28 TL ve 17.11.2021 tarihinde 28.598,34 TL ödenmiştir. ------. İcra Müdürlüğü'nün ----. Sayılı dosyasından ---- ve ---- için 13.06.2022 tarihinde toplamda 272.819,67 TL ödeme yapıldığını, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın (ZMSSGŞ ) A-3. maddesinde, sigortacının poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 Sayılı KTK'ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği düzenlenmiştir. ZMMS ölüm ve sürekli sakatlık limiti kişi başına 80.000,00 TL olduğunu, ---- vefatı sebebiyle müvekkil şirket ZMMS teminatları üzerinden ilk “yapılan 25.845,77 TL ve mahkemece hükmedilen 100.000,00 TL'lik bakiye destek tazminatı olmak üzere toplam 125.845,77 TL'lik ana para ödemesi yapıldığını, bu bedelin faiz ve ferileri ile birlikte tahsili gerektiğin, ödenen bedellerin poliçe limitlerine oranlanması ile 70.544 TL nin sebepsiz yere zenginleşmiş olan davalıdan tahsili gerektiğini, ---- Arabuluculuk Bürosu'nun ----- arabuluculuk nolu dosyasında davalı tarafa ulaşılamadığından arabuluculuk süreci görüşme yapılamadan anlaşmama şeklinde sonuçlandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulü ile 70.544 TL maddi tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kesinleşmiş bir mahkeme kararına dayalı olarak, davacı tarafça yapılan ödemelerin iadesine yönelik, haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddi gerektiğini, -----. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin -----. karar sayılı ilamı ve 08.03.2022 tarihli ----- Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesi'nin------ karar sayılı ilamı ile incelemeden geçen yargılama dosyasına, davacı ve davalı müvekkil ile birlikte taraf olduğunu ve tarafların her türlü itirazlarını sunduklarını, yargılama aşamasında müvekkile atfı kabil bir kusur bulunmadığı başta olmak üzere tüm itirazlar aşamalarda sunulduğunu, sigorta şirketinin rücu imkânının doğması için belirli şartların sağlanması gerektiğini, şartların sağlanmaması halinde sigorta şirketinin rücu hakkıda doğacağını, müvekkilinin davacıya karşı ödeme yükümlülüğü bulunmadığını belirterek, davacı şirketin tüm taleplerinin ve rücu koşulları oluşmayan davasının reddini istemiştir.
Davacının davalıya rücu edip edemeyeceği, davacının sorumluluğunda bulunan limitleri aşan ve/veya genel şartlara istinaden kendi sigortalısına (Davalı yan) rücu hakkı bulunan talepler bakımından, davacı sigorta şirketinin 70.359,89 TL sini davalı yandan ödeme tarihleri itibariyle rücu edebileceği yönünde rapor sunulduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; ZMM sigortacısının poliçe limitinin tüketilmesinden sonra dava dışı üçüncü kişi hak sahibine hataen yaptığı ödemenin, sigortalısından rücuan tahsili amacıyla başlattığı icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının, Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4 maddesinde sigortalıya hangi nedenlerde rücu edilebileceği maddeler halinde yazılmış olup, eldeki dava bakımından bu hallerin hiçbirisi mevcut olmadığı, zaten böyle bir iddianın da ileri sürülmediği sabittir.Buna karşılık; 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun "Borçlanılmamış edimin ifası" başlıklı 78. maddesinde; "Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir. Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez. Borç olmadığı halde ödenmiş olan edimin geri istenmesine ilişkin diğer kanun hükümleri saklıdır." hükmü düzenlenmiş olup benzer düzenleme mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 62. maddesinde de mevcuttur.Burada rücu hakkı veren zenginleşme ve bundan doğan iade talebi söz konusu olup, yani bir başkasına yapılan ödemeden yararlanma söz konusudur. Bunun sonucu olarak ödemede bulunan (somut olayda davacı sigorta şirketi), yararlanan davalıya (somut olayda davalı ----) sebepsiz zenginleşmenin iadesini talebiyle başvurabilecektir. Diğer bir anlatımla hataen kendini başkasının borcunu ifa ile borçlu sanarak ödemede bulunan kişi, bu sayede borcundan kurtulandan borç olmayan şeyin ödenmesi hükümlerine dayalı sebepsiz zenginleşme talebiyle rücu edebilecektir.Somut olayda; davalı adına kayıtlı ---- plaka sayılı aracın, 19.02.2007 - 19.02.2008 tarihleri arasını kapsar biçimde davacı sigorta şirketi nezdinde ZMM sigortalı olduğu, kaza tarihi itibari ile davacı sigortacının bedeni zararlarda tazminat sorumluğunun kişi başı 80.000.-TL ve Kaza başı 400.000.-TL olduğu, sigortalı aracın sebebiyet verdiği 07/09/2007 günlü trafik kazasında ---- vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı olarak davacı sigorta şirketi, 17.11.2017 tarihinde ----İcra dairesine 28.598,34 TL ödemiş; 13.06.2022 Tarihinde 73.016,20 TL----İcra Dairesine ödeme yapmıştır. Ayrıca buna ek olarak, 13.06.2022 Tarihinde ----.İcra dairesine 209.465,14 TL ödemiştir. Toplamda, 311.079,68 TL ödeme yapmıştır.Bu ödemenin sigorta poliçesi kapsamında 100.000,00 TL si sigorta şirketine ait olan tutardır. Kalan 211.079,68 TL nin 70.359,89 TL lik kısmı ise - ---- adına fazladan ödenen tutar olup, bu tutar davalıdan rücu edilebilir tutar olarak hesap edilmiş ve açıklanan nedenlerle bu tutar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE
1-70.359,89 TL'nin ödeme tarihi olan 13/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebin reddine,
2-Karar harcı olan 4.806,28 TL'den peşin harç olarak alınan 441,39 TL ve tamamlama harcı olarak alınan 764,00 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 3.600,89 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 441,39 TL peşin harç 764,00 TL tamamlama harcı ve 80,70 TL başvuru harcı olmak üzere toplamda 1.286,09 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından dava nedeniyle yapılan 4.477,5 TL yargılama giderinin kabul oranı üzerinden hesaplanan 4.463,81 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri masrafı bulunmadığından ret edilen miktar yönünden değerlendirilme yapılmasına yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul miktarı dikkate alınarak takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddolunan miktar dikkate alınarak takdir edilen 184,11 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve reddolunan oran üzerinden hesap olunan 1.555,92 TL'sinin davalı taraftan 4,08 TL'sinin davacı taraftan tahsili ile hazine adına irat kaydına,
9-Gider avansından sarf edilmeyen fazla yatan miktarın karar kesinleştiğinde IBAN/hesap numarası bildirilmesi halinde buraya, aksi halde ----- ile konutta ödemeli olarak davacıya İADESİNE,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.