T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/414 Esas
KARAR NO:2024/368
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/10/2020
KARAR TARİHİ: 09/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili davacı şirket arasında uzun yıllardır ---- sürdürülmekte olup, davalı şirketin son zamanlarda ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemekte olduğunu, davalı Şirketin vadesi gelen, ancak ödenmeyen faturalarının; -------- Bedelli faturalar olduklarını, müvekkili davacı şirketin yüklendiği işi zamanında ve eksiksiz yerine getirmiş ise de davalı tarafın, ------- İhtarnamesiyle yukarıda belirtilen faturaların tamamına haksız ve yersiz bir şekilde itiraz etmiş olduğunu, araçların konum bilgilerinin dahi sürekli olarak ---- bildirildiği, yine ekte sunulu ----- belgelerinden anlaşılacağı üzere, davalı şirket göndericisinin büyük çoğunluğu ----- ait olan yüklerin taşınması işi, ------- verilmiş olmakla, taşıma işini yüklenmiş ve taşıma işinin müvekkili şirket aracılığıyla yapılmasını sağlamış olduğunu, Görüleceği üzere, Davalı Şirketin Faturalara konu hizmetleri almadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davanın dava dışı -------- ihbarına karar verilerek, söz konusu taşıma işlerinin gerçekleşip, gerçekleşmediğinin sorulmasını talep ettiklerini, Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, Davalı Şirket her ne kadar fatura içeriklerine itiraz etmiş olsa da söz konusu fatura içeriklerinde talep edilen ----- tarafından yayınlanan tarifeden düşük bedelde talep edilmiş olduklarını ve ----- sorulmasını talep ettiklerini, Taraflarınca yapılan ----- Tarihlerinde yapılan ----- sonucunda Anlaşamama ile sonuçlanarak tutanağa bağlandığını, bu durumun davalı şirketin müvekkili şirketi oyalama amacıyla hareket etmekte olduğunu gösterdiğini beyan ederek, tüm fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, --------- karşılığı olmak üzere fatura tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle ihtiyaten haczine ve davalıdan tahsiline, davanın 3.Kişi anılan şirketlere ihbarına, Yargılama Giderleri ve Vekalet Ücretinin Davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, dava dilekçesinde bahsettiği ancak dava dilekçesinin ekinde taraflarına tebliğ edilmeyen ve göremedikleri CMR belgeleri, araçların gümrük çıkış ve boşaltma çizelgeleri, liman otopark bekleme ücreti fişleri, mail yazışmalarına yönelik itiraz haklarını saklı tuttuklarını, davacı tarafın iddia etmiş olduğu dava konusu 6 adet fatura karşılığında müvekkiline davacının mal ve hizmet sağlandığı ve müvekkilince ödenmediği iddiasını kabul etmediklerini, dava konusu davacının kesmiş olduğu faturalar karşılığında müvekkili şirketin herhangi bir mal ve hizmet satın almamış olduğundan, müvekkilince iddia konusu faturalar ------- fatura içeriklerinde bahsedildiği şekilde bir borç ilişkisi kurulmadığı, müvekkil şirketçe fatura içeriklerinde belirtildiği şekilde herhangi bir hizmet satın alınmadığı, herhangi bir hizmet sağlanmadığı " beyan edilerek Süresi İçerisinde Davacıya İade Edilmiş ve Müvekkilince Ticari Defterlere İşlenilmemiş olduklarını, Davacı tarafın haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkiline 6 adet fatura keserek müvekkilini borçlandırıcı işlem yapmak istemekte olduğunu, Fatura içerikleri incelendiğinde; ------- şeklinde kesilmiş olup, bahse konu kiralama hizmetinin müvekkili tarafından satın alınmamış olduğunu, Bahse konu araçların ruhsat bilgilerinden sahiplik belgelerine ulaşıldığında ------ araçların dava dışı -----ait olduğu anlaşılacak olup, Söz konusu araçların davacı şirket adına kayıtlı bile olmadıklarını,---------şeklinde içerik oluşturularak kesilmiş olduklarını, Dava konusu faturaları ve fatura içeriklerini kabul etmediklerini, bahse konu araçların ruhsat bilgilerinden sahiplik belgelerine ulaşıldığında davacı şirket bile çıkmamakta olup, Faturaya konu araçların tamamı dava dışı şirketler adına ait olduğunun anlaşılacağını, Söz konusu araçların davacı şirket adına kayıtlı bile olmadıklarını, Faturaya konu araçların plakalarından Sahiplerinin tespit edilmesi ve -----belgelerinin hangi şirket adına kayıtlı olduğunun tespit edilmesi için ------müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, dava konusu faturalar ile ilgili herhangi bir hizmet satın alınmadığı, herhangi bir hizmet sağlanmadığı konusunda --------- tanık olarak mahkemece dinlenilmesini talep ettiklerini, tanığın iddia konusu faturalar ile ilgili müvekkilinin hizmet satın almadığı, davacı tarafça herhangi bir hizmet sağlanmadığı konusunda dinletileceğin Dava konusu uyuşmazlıkta dava konusu miktar 34.250 USD olduğundan senetle ispat zorunluluğu olup, davacının davasını ispatlayacak senet (yazılı belge- sözleşme vs.) dosyaya sunamamış olduğunu, taraflarınca davacı tarafın tanık dinletme taleplerine de muvafakat etmediklerini, müvekkili şirketin herhangi bir borcu bulunmamakta olup, müvekkili şirketin davacı şirketin iddia konusu fatura içerikleri kapsamında herhangi bir hizmet almamış, düzenlenen faturaya konu bir alacak borç ilişkisi oluşmamış olduğunu, faturalar davacı şirketçe her zaman düzenlenebilir nitelikte olup, faturaların müvekkilce yasal süre içerisinde noter marifetiyle iade edilmiş olduklarını, davacı tarafın sunmuş olduğu dava dilekçesinde, iddia etmiş olduğu hususlar, yasal dayanaktan yoksun, somut bir delile dayanmayan ve tamamen soyut iddialardan ibaret olup, bu beyanlara itibar edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, iddia edilen hususların hiçbiri, gerçeği yansıtmadığından, davanın kabulü halinde, davacı taraf, yere zenginleşecek, hakkaniyete tamamen aykırı bir hüküm tesis edilmiş olacağını belirterek davanın reddini istemiştir. Dava İhbar Olunan ------ cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların, hukuki ve fiili gerçeklere aykırı olduğu, iyi niyet ve dürüstlük kuralları ile bağdaşmadığı ve açılan davanın müvekkili şirkete ihbarının hiçbir dayanağı bulunmadığından, açılan davanın reddini istemiştir. Dava İhbar Olunan -------dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde müvekkil firmanın------------ yaptığını ve bu taşıma işinin davacı firma aracılığı ile gerçekleştirildiği iddia edilerek dava taraflarına ihbar edildiğini, iş yoğunluğu nedeniyle zaman zaman taşımacılık faaliyetlerinde taşeron firmalardan yardım alarak almış olduğu işleri yerine getirdiğini, ancak İddia olunan şekilde müvekkilin davacı şirketle herhangi bir ticari faaliyeti olmadığını, müvekkil şirketinin davalı ---------zaman zaman ticari faaliyetlerde bulunduğunu fakat aralarında hiç bir zaman asıl iş veren alt işveren ilişkisi kurulmadığını, bu itibarla davacı ile davalı firma arasında meydana gelen ticari ilişkide müvekkil şirketinin herhangi bir alakası olmayıp, herhangi bir sorumluluğunun da söz konusu olmadığını, dava dilekçesinde davalı ile müvekkil şirketi arasında bağlantıyı ispat edebilecek herhangi bir delilin de söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı tarafça yetki ilk itirazında bulunulmuş olup, borçlar kanununun 89. Maddesi gereğince mahkememizin yetkili olduğu ve yetki itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Mahkememizce dinlenen davacı tanığı ------------ ben davacı şirkette operasyon müdürüyüm, şirketimizce yapılan taşımalara ilişkin CMR, T-1 ve gümrük beyannamesi düzenlenir ve taşınacak malın teslim alınmasından sonra fatura ve navlun belgesi düzenlenir, dava konusu faturalara konu taşımalar yapılmıştır, zira bu taşımalara ilişkin gümrük belgeleri düzenlenerek dosyaya sunulmuştur, taşıma yaptıracak olan firmanın malı süresinde teslim etmemesi yada kendisinden kaynaklı taşımada gecikme olması halinde gecikmeye istinaden bekleme ücreti alınır, bu ücret malın taşıtana yüklenir, bekletme ücretleri için taşıtana ek fatura düzenlenerek gönderilir, şirketimizce yapılan taşımalara ilişkin araç konum bilgisini her sabah 9-10 civarında taşıtan firmalara gönderilir, tanıklık ücreti talebim yoktur, dedi. " şeklinde beyanda bulunmuştur.Mahkememizce davacının, davalıdan talep edebileceği bir alacağının olup olmadığı, dava konusu faturalara konu taşımaların yapılıp yapılmadığı, bekleme ücretlerinin hangi tarafa yükletilmesi gerektiği ve bekleme ücretlerinin makul olup olmadığı hususlarının ve tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek suretiyle bilirkişilerden rapor aldırılmış olup, dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelere göre, davaya konu edilen 6 fatura yönünden davacının davalıdan talep edebileceği bir alacağının olmadığı yönünde rapor sunulmuş olduğu anlaşılmıştır.
Yine mahkememizce taşıma ve lojistik konusunda uzman bilirkişilerden iddia ve savunmalar değerlendirilerek dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler doğrultusunda inceleme yapılması, davacının sunduğu belgelerden taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı varsa davacının alacak talep edip edemeyeceği, talep edebilmesi halinde ise miktarının hesaplanması için rapor hazırlanması istenilmiş olup, bilirkişiler raporunda özetle; Davacının taşıyıcı sıfatı ile bir adet araç-rtömork kiralama bedeli ve beş ayrı bekleme ücreti alacağı iddiası ile 6 adet faturadan alacak iddiasında bulunduğu, Davacının, bekleme ve kiralama konusu araçların maliki olmadığı, ancak taşıma ve lojistik süreçlerinde taşıyıcının taşımada kullanılan araçların maliki olmasının da şart olmadığı; ancak davacının düzenlediği faturalara konu alacakları için akdi ilişkiyi ortaya koyması gerektiği, ilişkin ödemelerde bulunması gerektiği, Dosyada sunulu CMR taşıma senetleri ve sair sevk evrakında davacının taşıyıcının taşıyıcı sıfatının da sabit olmadığı, İhbar olunan ve fiilen taşıma sürecinde yer alan şirketler tarafından davacıya fatura tanzimi veya davacıyı borçlandırıcı herhangi bir işlem ve talebi olmadığı sürece, davacının da talepte bulunamayacağı, eğer daha önce ödemeleri söz konusu ve davalıya yansıtılıyorsa bunun davacı yanca ispatı gerektiği, Davacının, ihbar olunan ------- ait yüklerin önce davalı yana verildiği, davalının da bunu davacıya gördürdüğü şeklinde bir taşıma organizasyonun da dosya içeriğinde sabit olmadığı, Davacının, davalı için doğrudan taşıma işi gördüğünün de dosya içeriğinde sabit olmadığı, Sayın mahkemece davanın ihbar edildiği ----firmasının asıl iş sahibi sıfatı ile; ------ fiili taşıyıcı sıfatı ile davacının taşıma sürecinde görev üstlendiğini teyit etmediği, bu durumda davacının alacak iddiasının sabit olmadığı, CMR taşıma senetlerinde de taşımanın tamamlanması hususunda ihtilaf bulunmadığı, her hangi bir ihtirazi kayıt veya şerh olmaksızın teslimlerin yapıldığı, bu durumda bekleme veya taşıma bedeli ödeme ya da eksik ödeme iddiasının iddia edence ispatı gerekeceği yönünde rapor sunulmuştur. Mahkememizce davacı vekiline yemin teklif etme hakkını kullanıp kullanmayacağı, kullanacak ise yemin metnini sunması için süre verilmiş olup, verilen süre içerisinde davacı tarafça yemin teklifinde bulunulmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibarıyla taşıma ilişkisinden kaynaklı fatura bedelinin tahsili talebine ilişkindir.-------Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içerdiği bilgilere itiraz etme hakkına sahiptir. Aksi taktirde faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır. -----Bu hüküm, fatura içeriğinden kabul edilen hususlara ilişkin olarak, faturayı düzenleyenin lehine; adına fatura düzenlenenin aleyhine bir karine getirmektedir. Bu karine, faturanın ispat gücüne yönelik bir düzenlemeyi ortaya koymaktadır.Diğer bir anlatımla, fatura, düzenleyen aleyhine delil olduğu gibi, kendisi faturayı düzenlemediği halde tebliğinden itibaren sekiz gün içinde itiraz etmeyen aleyhine de delil olabilecektir. Faturanın adına tanzim edilen aleyhine ispat vasıtası olması yani faturayı alan kişinin fatura kendinden sadır olmamakla birlikte aleyhine delil teşkil etmesi TTK'nın 21. Maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen ve yukarıda ayrıntısı açıklanan bu karineden kaynaklanmaktadır. İşin bedeli sözleşme kurulurken kararlaştırılmış olup, fatura ise bu aşama ile ilgili değil, ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Fatura öncesinde taraflar arasında borç doğurucu hukuki ilişkinin bulunması, faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Faturayı alan (faturayı defterlerine kaydetmemesi koşulu ile) akdi ilişkiyi inkâr ettiğinde, faturayı gönderenin önce akdi ilişkiyi kanıtlaması gerekir. Fatura, sözleşmenin kurulması safhasıyla ilgili olmayıp ifasına ilişkin olduğundan öncelikle temel bir borç ilişkisinin bulunması gerekir. 6102 sayılı TTK'nın 21. maddesinin 2. fıkrasındaki karine aksi ispat edilebilen adi bir karinedir. 2. fıkra gereği sekiz gün içinde faturaya itiraz edilmesi durumunda fatura içeriğinin doğru olduğunu faturayı düzenleyen tacirin ispat etmesi gerekir.
Taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa, düzenlenen belge fatura değildir. Bu belge belki icap olarak kabul edilebilir ki, buna itiraz edilmemesi, anılan 21/2. madde hükmü anlamında sonuç doğurmaz. Öte yandan, sadece faturanın tebliğ edilmiş olması akdi ilişkinin varlığını ispatlamaz. Karşı tarafın akdi ilişkiyi inkâr etmesi halinde tacir, öncelikle akdi ilişkiyi başkaca delillerle ispatlamalıdır. Akdi ilişkinin ispatlanamaması halinde faturanın anılan fonksiyonundan yararlanma imkânı yoktur. Faturanın ispat aracı olması, ancak niteliği gereği faturaya geçirilmesi gereken bilgiler (olağan içerik) hakkında geçerlidir.Somut olayda dava dosyasına sunulan--------incelendiğinde; ----olarak ihbar olunan---- görülmekte,------ senedinde gönderici alıcı olarak ihbar olunan ------- olarak görülmek. Diğer tüm CMR senetlerinde alıcı – gönderici dava dışı şirketler görülmektedir. -------- incelenmesinde taşımalara davacı ve davalı şirketlerin taraf olduklarını ispatlayacak herhangi bir bilgi tespit edilememiştir. Dava dilekçesine eklenen, araç plakaları elle yazılmış ve ----- para birimi ile düzenlenmiş otopark ücretlerine ilişkin makbuzlar ise; “ihbar olunan taşıyıcı ------ tarafından düzenlenen ------ eşliğinde, onun sorumluluğu altında taşınan ve alıcıları emrine gecikmeye yönelik herhangi bir meşruhat konulmadan çekincesiz teslim edilen dava konusu yükleri taşıyan araçların, davalı adına düzenlenen faturalarda kayıtlı sürelerde -------- boş veya yüklü vaziyette bekleme yaptığını (bekleme ücretinden de davalının davacıya karşı sorumlu olduğunu) gösteren” denetime elverişli belge niteliğinde değildir. Dolayısıyla taşıma sözleşmesinin davacı ve davalı firma arasında kurulmadığı, söz konusu taşıma ve bekleme faturalarının davalı firma tarafından ödenmediği, davalının bu savunmasının aksine davacının dosyaya delil ibraz etmediği, yukarıda belirtilen Yargıtay kararı nazara alındığından davacı ve davalı arasında kurulan bir sözleşme olmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
Karar harcı olan 427,60 TL'nin dava açılırken peşin olarak alınan 4.549,27 TL'den mahsubu ile kalan 4.121,67 TL'nin karar kesinleştiğinde davacı yana iadesine,
Davacı tarafından yapılan harç masrafları ve yargılama gideri masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 41.958,45 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
Davalı tarafından yapılan 100,00 TL yargılama gideri masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
Gider avansından sarf edilmeyen fazla yatan miktarın karar kesinleştiğinde IBAN/hesap numarası bildirilmesi halinde buraya, aksi halde ------- konutta ödemeli olarak taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/05/2024