T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/157 Esas
KARAR NO:2024/573 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/03/2023
KARAR TARİHİ: 10/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının------- beyannamelere ait eşyasını gümrükleme aşamasında müvekkiline ait antrepoya bıraktığını, tarafların bu ilişkiden kaynaklanan ardiye ücreti için 14/03/2022 tarihinde protokol imzaladığını, bu protokole göre ardiye ücreti için 826.558,00 TL üzerinden anlaşılmış olsa da davalının en geç 31/03/2022 tarihinde eşyasını antrepodan teslim alması halinde ardiye ücreti olarak davalıdan sadece 300.000,00 TL tahsil edileceğinin kararlaştırıldığını, davalının bu protokol hükümlerine bağlı kalmadığını, eşyasını belirlenen sürede teslim almadığını, protokol hükümlerini ihlal ettiği için ardiye ücretinin indirim yapılan kısmı olan 526.558,00 TL'sini davalıdan talep ettiğini, davalının borcu ödemediğini, tahsilini teminen davalı aleyhine ------- sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine itiraz ettiğini, arabuluculuk sürecinin de olumsuz sonuçlandığını, müvekkilinin davalıya vermiş olduğu antrepo hizmeti karşılığında hak kazandığı 826.558,00 TL ardiye ücretinden şarta bağlı indirim yapıldığı için davalının en geç 31/03/2022 tarihinde antrepodaki eşyayı almakla mükellef olduğunu, bu şarta uymadığından müvekkilinin faturalandırarak davalıya bildirdiğini belirterek, davalının ödemekle yükümlü olduğu borca itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine açılan iş bu davanın haksız olduğunu, taraflar arasında ----- beyanname muhteviyatı eşyanın depoya girdiği günden, -------- tarihine kadar olan toplam ardiye tutarı 826.558,00 TL'den indirim yapılarak müvekkiline 300.000 TL ödeme yansıtılacağı, bu ödeme yapıldığı takdirde tarafların birbirinden alacak ve vereceğinin kalmayacağı hususunda mutabakat sağlandığını, müvekkilinin bu tutanağa istinaden davacıya ----- tarihinde ödediğini ve anlaşmalı olarak çalıştığı dava dışı ------- tarafından eşyalarının davacı----------- edilmesi işlemlerine 30/03/2022 tarihinde transit beyannamesi tescil edilerek başlandığını, transit beyannamesi tescil edildikten sonra ilk işlemi gerçekleştirecek olan araca takılacak 2 adet mühür numarası istendiğini, davacının bu talebin ardından mühür numarasını hemen vermek yerine -----rayarak eşyaların uzun süreden beri antrepoda beklediğini, devlet malı olduğunu ve kıymetinin yüksek olması nedeniyle aktarmanın risk oluşturacağı yönünde bilgi verip idareden onay alacağı gerekçesiyle, 30/03/2022 tarihinde talep edilen mühür numaralarını 31/03/2022 tarihinde teslim ettiğini, bu konuda davacının ------ yapmış olduğu başvurunun celbi gerektiğini, davalı şirket gümrük müşavirlerinin, mühür numaralarını aldıktan sonra transit işlemlerinin onaylanması için ----ulaşıp transit işlemine konu eşyaların ------- ait olduğunu ve buna ait tedarikçi sözleşmesinin bulunduğunu, söz konusu eşyaların bulunduğu ---- deposundan çıkartılacağını ve antrepo sözleşmesine istinaden -----istediklerini belirttiğini, öğleden sonra transit işlemlerine ------ tarafından onay verildiğini ve eşyaları muayene etmek için 2 adet muayene memuru görevlendirildiğini,müvekkilinin transit işlemine ---- başlamasına rağmen davacının eşyaları taşımanın risk teşkil ettiği gerekçesiyle, mühürleri gümrük müşavirine vermeyip, eşyaların kontrol edilmesi için gümrük idaresine kötü niyetli olarak haber verdiğini ve transfer sürecinin uzatarak müvekkilinin 14/03/2022 tarihli tutanakta taahhüt ettiği çıkış tarihi olan ---eşyanın çıkışını engellediğini, ------ yapmış olduğu kontrollerden sonra ------- tarafından transit işlemlerinin tamamlanması için gerekli muayene hususunda görevlendirilen memurların işlemleri ve transfer sürecindeki onay işlemlerinin uzaması sebebiyle müvekkilinin gümrük müşavirinin eşyaların dava dışı --------- tarihinde ancak gün sonunda gerçekleştirebildiğini, davacının kötü niyetli davranarak müvekkilinin tutanak gereği yerine getirmesi gereken şartı gerçekleştirmesini TBK md 175'e göre dürüstlük kuralına aykırı eylemleri ile engellendiği için müvekkilinin somut olaydagerçekleştirmesi gereken şartı gerçekleştirmiş sayılması gerektiğini, dosyaya sunulan belgeler incelendiğinde müvekkili tarafın 30/03/2022 tarihinde transfer başvurusunu yaptığı, davacının ihbar ve şikayeti üzerine müvekkilinin antrepodaki eşyalarının ---------- memurları tarafından incelemeye alındığının ve bu yüzden antrepodaki eşyalarının transfer sürecinin gümrük müşavirliği tarafından 31/03/2022'de başlatılabilip , 01/04/2022 tarihinde tamamlandığının görüleceğini, eğer davacı müvekkilini haksız ve kötü niyetli olarak ihbar etmemiş olsaydı müvekkilinin 31/03/2022 tarihinde antrepodan eşyalarını çıkarmasının mümkün olduğunu, davacının dava konusu eşyaların antrepodan 31/03/2022 de çıkartılacağını bilmemesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı gibi basiretli bir tacir gibi de davranmadığını, ihbara yönelik başvuruda bulunmasının davacının kötü niyetinin göstergesi olduğunu, taraflar arasındaki tutanakta yer alan eşyanın antrepodan 31/03/2020 tarihinde çıkış koşulunu davacı tarafın bilinçli olarak engellemeye çalıştığını belirterek, davacının itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebinin reddine icra takibinin konusu olan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle İİK 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır. Davacı tarafça davalıya ait ürünlerin davacı taraf antreposunda muhafaza edilmesi nedeniyle düzenlenen ardiye ücretine ilişkin faturanın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafça itiraz edildiğinden itirazın iptali ve takibin devamı ile davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesi talebiyle dava açılmıştır. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla 05/07/2023 tarihli duruşmada yargılamanın ön inceleme aşaması tamamlanarak dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktalarının tespiti ile tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanıp bilirkişiden rapor alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.-----takip dosyası getirtilmiş, ödeme emrinin tebliğ ile davalının süresinde takibe itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu, takibin konusunun ise davacı tarafça davalı adına düzenlenen ---- bedelli fatura olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında düzenlenen ---- başlıklı sözleşmede ----- beyanname muhteviyatı eşyaları kapsamaktadır.Malzemeler depoya girdiği günden, ------ arasında görüşülerek; ------------antreposundan teslim alacaklarını belirtmelerine istinaden; -------tarihine kadar bu bedel dışında herhangi bir maliyet yansıtması yapılmaması, yapılacak olan 300.000'TL ödeme sonrası, tarafların ine alacak ve vereceği kalmayacağı ve ödemenin ivedilikle yapılması konusunda mutabakata varmışlardır. İş bu tutanak 14.03.2022 tarihinde imzalanmıştır." şeklinde düzenleme yapılmış olup bu protokol her iki tarafında kabulündedir. Protokol uyarınca davalının davacıya 300.000,00 Tl ödeme yaptığı sunulan dekont ile sabit olup davacının takibe konu ettiği fatura tutarı ise ürünün kararlaştırılan tarihe kadar antrepodan alınmaması nedeniyle düzenlenmiş bakiye tutara ilişkindir. Uyuşmazlık ürünlerin protokol ile kabul edilen tarihte transferinin gerçekleşmemesinden kimin sorumlu olduğu yönündedir.
Davacıya ait antrepoda bekletilen davalı taraf ürünleri hakkında yapılan işlemlere ilişkin olarak ------- tarafından düzenlenen evraklar dosyaya getirtilmiş, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan talep edebileceği bir alacağının olup olmadığı, olayda TBK 175 maddesinin uygulama yeri ve malın süresinde antrepodan alınamamasından kimin sorumlu olduğu hususlarının Gümrük Kanunu 45. Maddesi de değerlendirilerek rapor düzenlenmek üzere dosya bilirkişi heyetine verilmiştir.Düzenlenen bilirkişi heyeti raporunda bilirkişilerin olayın oluş biçimini değerlendirdikleri ancak sonuç itibariyle farklı görüş beyan ettikleri anlaşılmıştır. Bilirkişi ---------- değerlendirmesinde "Dava konusu emtianın (davalı adına tescilli gümrük beyannameleri kapsamında antrepoya teslim edildiği tarihlerden 31.03.2022 tarihine kadar hesaplanan toplam 826.558 TL tutarındaki) “antrepo ücretinden 626.558,-TL. indirim yapılması için kararlaştırılan 31.03.2022 tarihinden 1 gün sonra----- bağlı davacının işlettiği antrepodan teslim alınıp, aynı gün yani ---------- bağlı gümrüklü antrepoya teslim edilmesi” sonucunu doğurabileceği; dolayısıyla dava konusu eşyanın kararlaştırılan süreden 1 gün sonra davacının işlettiği antrepodan teslim alınabilmesinden (TBK md.175'e dayalı beyanları önünden takdir Yüce Mahkeme ye ait olması kaydı la, 1 günlük gecikmeye sebep olabilecek kusurlu bir eylemi ve/veya ihmali bulunmayan) davalının sorumlu tutulmasının yerinde olmayacağı değerlendirilmiştir." demiştir.TBK hukukçusu ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ----- bizzat davalı tarafından da beyan edildiği üzere; davalı ile davacı arasında imzalanmış olan 14.03.2022 tarihli Tutanağın “şarta” bağlı olduğunun açık olup davalının antrepodaki eşyalarını 31.03.2022 tarihinde antrepodan çekmeyi taahhüt ettiğini davacının da karşılığında 826.558,00 TL'lik antrepo ücretinden 526.558,00 TL indirim yaparak 300.000 TL tahsil edeceğini bildirdiğini ve tarafların bu hususları ilgili ---------açıklayarak imzaladıklarını, davalının, davacının “kötüniyetli” davranarak davacının işbu Tutanak gereği yerine getirmesi gereken şartı gerçekleştirmesini engellediğini, dolayısıyla “dürüstlük kuralına” aykırı olarak engellediğini, bu sebeple de TBK.175 maddesinde şartın gerçekleşmiş sayılması gerektiğini, iddia ettiğini, TBK.md.175/f.1 taraflardan biri, şartın (koşulun) gerçekleşmesine dürüstlük kurallarına aykırı olarak engel olursa, şart (koşul) gerçekleşmiş sayılır. hükmünün bulunduğunu, ancak dava dosyası içeriğinde, davacının “kötüniyetli” davranarak davalının işbu Tutanak gereği yerine getirmesi gereken “şartı (koşulu)” gerçekleştirmesini engellediğini, dolayısıyla şartın gerçekleşmesini “dürüstlük kuralına" aykırı olarak engellediğini gösteren bir delil bulunmadığını, ------------ bu yönde bir tespiti olmadığını, transit işleminin mutat gümrük formalitelerinin kısmen de olsa uzamış olması sebebiyle davalının eşyalarını davacının deposundan, Tutanakta davalı tarafından taahhüt edilmiş olan 31.03.2022 tarihinden 1 gün sonra gecikmeli olarak aldığını, bizzat davalının beyanlarına göre davalının --------, 31.03.2022 tarihinden 1 gün önceki tarihte yani 30.03.2022 tarihinde eşyaların başka bir antrepoya transfer olması için ilgili İdareye başvuruda bulunduğunu, eğer, mutat gümrük formalitelerinin kendi kusuru olmasa dahi kısmen uzayabileceği ihtimalini göz önünde bulundursa idi 31.03.2022 tarihinden önce ya da 31.03.2022 tarihinde transferin gerçekleşeceğinin anlaşıldığını, davalının ---------- uyarınca davalının “ifa yardımcısı” durumunda olduğunu bu sebeple de TBK.md.116 uyarınca -------------- mutat gümrük formalitelerinin kendi kusuru olmasa dahi kısmen uzayabileceği ihtimalini göz önünde bulundurmadan hareket etmesinin sonuçlarından davalının da sorumlu olacağını, davalının -------- mutat gümrük formalitelerinin kendi kusuru olmasa da kısmen uzayabileceği ihtimalini göz önünde bulundurmaması sebebiyle 14.03.2022 tarihli Tutanak da davacının davalıya yapmış olduğu ardiye ücreti indiriminin bağlandığı “şartın gerçekleşmediğini, şart gerçekleşmediği için de, davalının ödemeyi borçlandığı ardiye ücretinin indirimsiz tutarı olan 826.558,00 Tl'lik tutarı davacıya ödeme yükümlülüğü altına girdiğini raporda açıklamıştır.
Yapılan yargılama toplanan deliller taraf vekillerinin beyanları bir arada incelendiğinde davalıya ait malzemelerin davacıya ait depoda depolandığı ve ücret olarak davalının davacıya 826.558,00 TL ödemesinin kabul edildiği, ancak tarafların aralarında düzenledikleri protokol ile davalının malzemelerini 31/03/2022 tarihine kadar depodan alması şartıyla ardiye ücretinin 300.000,00 TL olması konusunda anlaştıkları, davalının ürünleri depodan alacağını davacıya 30/03/2022 tarihinde bildirdiği ve sonuç itibariyle ürünlerin depodan 1 gün geçikme ile alınabildiği şartın gerçekleşmediği anlaşılmıştır. Davacı bu nedenle bakiye ücretin tahsili için fatura düzenlemiş olup davalı tarafça ödeme yapılmaması üzerine icra takibine girişmiş itiraz üzerine de iş bu dava açılmıştır. Davalı tarafça ürünlerin depodan geç alınmasına davacının dürüstlük kurallarına aykırı olarak engel olduğu ileri sürülmüş ve TBK 175 maddesine dayanılmıştır. TBK 175 f.1 maddesi " taraflardan biri, şartın (koşulun) gerçekleşmesine dürüstlük kurallarına aykırı olarak engel olursa, şart (koşul) gerçekleşmiş sayılır." hükmünü düzenlemiş olup davalı taraf bu iddiasını ispat için delil sunmadığı gibi savunması TTK 18. maddesi hükmü ile bir arada değerlendirildiğinde protokol ile kendisi lehine getirilen hükümden yararlanmak için davalının ticari faaliyetini basiretli bir iş adamı gibi yürütmesi gerektiği, işlemlerin uzayabileceğini gözeterek daha önceki bir tarihte davacı yana müracaat ile bildirimde bulunması gerekirken bir gün önce bildirimde bulunmuş olması karşısında savunmasına itibar edilemeyeceği, davacının bakiye bedeli talep hakkının bulunduğu sonucuna varılmış, davanın kabulüne, davalının----- esas sayılı takip dosyasında itirazının iptali ile takibin aynen devamına, davalı itirazında haksız ve alacak likit olduğundan davacı lehine %20 oranında 105.311,60 TL icra inkar tazminatının davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜNE,
Davalının ----------- takip dosyasında itirazının iptali ile takibin aynen devamına,
%20 oranında 105.311,60 TL icra inkar tazminatının davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
2-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 35.969,17 TL harçtan davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 6.359,51 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 29.609,66 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 6.359,51 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 205,50 TL ilk masraf, 296,50 TL müzekkere ve tebligat gideri ile 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.502,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.'ye göre hesap ve takdir olunan 79.718,12 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,
7-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine adına irad kaydına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/07/2024