T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/510 Esas
KARAR NO:2023/894
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 06/11/2020
KARAR TARİHİ: 05/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin -----vasıtasıyla ----- bulunan bir bina ile ilgili olarak, yine kendisini binanın mülk sahibi -----olarak tanıtan ancak gerçek adının -------olduğunu öğrendiği kişi ile görüştüğünü ve aralarında bir taşınmaz satım vaadi düzenlendiğini, müvekkilinin bu satım vaadi sözleşmesine binaen kendisini ---- olarak tanıtan (ancak gerçek ismi ------ olan) kişinin, annesinin hesabı olduğunu söylediği ------ numaralı hesabına 100.000 TL kaparo bedeli gönderdiğini, müvekkili emlakçı komisyonu olarak da yine kendisine bildirilen---------komisyon bedeli gönderdiğini, müvekkilinin ödemeleri yaptıktan sonra satım vaadine konu işlemin gerçekleşmesinin geciktirilmesinden ve ismi geçen kişilerle ilgili olarak yapmış olduğu internet araştırmalarından sonra dolandırıldığından şüphelenerek sözleşmeden dönmek istediğini ve yatırmış olduğu paraların kendisine iade edilmesini istediğini, bu kişiler de parayı iade edeceklerini ancak 10-15 gün kadar beklemesini müvekkilden rica ettiklerini, müvekkilinin bu şekilde geri ödeme beklerken ----- tarihinde saat 11:53’te müvekkilinin kullandığı ---- cep numarasına davalı ------- cep telefon bilgilerinde güncelleme yapılmıştır, yeni cep numaranız ----- şeklinde bir mesaj geldiğini, bu mesajın üzerine müvekkilinin ----------- arayarak kendisine böyle bir mesaj geldiğini, kendisinin böyle bir talebi olmadığını, muhtemelen dolandırıcılığa maruz bırakılacağını, hesaplarına bloke konulmasını ve kendi talimatı dışındaki hiçbir işleme müsaade edilmemesini bankaya ilettiğini, davalı -----bu görüşmede müvekkile ait herhangi bir hesabın bulunmadığını söylendiğini, oysa ki müvekkilinin davalı ------- nezdinde kredi kartı başvurusu ve bir müşteri kaydı bulunduğunu, müvekkilinin yukarıda anlatılan olaydan üç gün sonra ----- tarihinde ticari bir işlem için şirket hesabı açtırmak üzere davalı ------ gittiğini, söz konusu hesap açılış işlemleri esnasında müvekkilin ------- adına ve fakat sahte bir kimlikle bir hesap açıldığını, hesabın açıldığı gün bu hesaba -------- isimli kişiden (müvekkilin 100.000 TL kaparo bedeli gönderdiği kişi) 99.000 TL tutarında kaparo iadesi gönderildiğini ve aynı gün aynı hesaptan 98.950 TL tutarındaki bedelin ------ (kendisini satım vaadi sözleşmesine konu binanın sahibi -----olarak tanıtan kişi)’in----------- iban numaralı hesabına aktarıldığını öğrendiğini, müvekkilinin o esnada bankada sözlü olarak ve daha sonra mail yoluyla davalı ----- defalarca iletişim kurmaya çalışmışsa da, son olarak davalı ----------- aranarak, -------,----- cevabını aldığını, davalı banka nezdinde müvekkili adına sahte hesap açılarak başka bir hesaba para aktarıldığını, müvekkilinin uhdesine geçmesi gereken dava konusu para, bankanın özen yükümlülüğüne uymaması nedeniyle bir başkasının hesabına aktarıldığını ve müvekkilinin bu oranda zararına neden olunduğunu, tüm bu nedenlerle, davalı bankanın özen yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve ağır kusuru nedeniyle uğranılan zarar tutarı olan 99.000 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tazminine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın davaya konu ihtilaf kapsamında bankacılık işlemlerinde müşteri güvenliğinin sağlanabilmesi için gerekli tüm önlemleri aldığını, bu itibarla somut ihtilaf bakımından müvekkili bankaya herhangi bir kusur atfedilemeyeceği gibi söz konusu işlem davacının tedbirsiz davranışlarından kaynaklandığını, görülen ihtilaf kapsamında davacı tarafın dava dilekçesi ekinde mübrez satım vaadi sözleşmesindeki imzası ile müvekkili banka ile ------- tarihinde yapmış olduğu kredi kartı başvurusundaki imzasının birbirinden tamamen farklı olduğunu, davacı tarafın -------- tarihli kredi kartı sözleşmesindeki imzası ile ------- tarihli mevduat hesabı başvurusunda kullanmış olduğu imzanın birbiri ile benzerlik göstermekte olduğunu, müvekkili banka tarafından mevzuattan doğan özen yükümlülükleri yerine getirildiğini, bu nedenle şubeden yapılan başvuruda mevzuattan doğan tüm özen yükümlülüklerini yerine getiren müvekkil bankanın herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacının iddialarını hiçbir somut delile dayandıramadığını ve ispat yükünü gereği gibi yerine getiremediğini, davacı tarafından hem müvekkil şirkete atılan maillerde hem de dava dilekçesinde açıkça belli olduğu üzere ihtilafa konu olay ile ilgili suç duyurusunda bulunulacağı ekseriyetle zikredilmiş olmasına rağmen suç duyurusunda bulunulup bulunulmadığına dair herhangi bir bilgi yer almadığını, tüm bu sebeplerle, davanın esastan reddine, ihtilafa konu soruşturma dosyasının bulup bulunmadığının araştırılmasına şayet soruşturma dosyası mevcut ise soruşturma dosyasının huzurdaki dava bakımından bekletici mesele yapılmasına, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve arz etmiştir.Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalı bankanın da ikrar ettiği üzere banka sisteminde kayıtlı bir cep numarasının değişmiş olmasının başlı başına şüpheli bir işlem olduğunu ve bu değişikliğin hesap sahibi tarafından onaylanmasının şart olduğunu, davalı bankanın müvekkilinin sistemde kayıtlı cep numarası değişikliğinin bankaya bildirildiğini kabul ettiğine göre, o halde derhal gereğini yapması ve güvenlik tedbirini alması gerektiğini, bunun için ayrıca bir yazılı bildirim yapılmadığını ileri sürmesi bankanın sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, müvekkilinin telefon numarasının değiştirtildiğine ilişkin sms'i alır almaz hemen ----- aradığını, acil olarak şüpheli işlemler bölümünü tuşlayarak müşteri temsilcisine bağlandığını ve kendisinin böyle bir talebinin bulunmadığını ve hesaplarına bloke konulması gerektiğini belirttiğini, davacı müvekkilinin dolandırılacağından habersiz bir şekilde bir sözleşme akdetmiş olmasının davacıya nasıl bir kusur yüklediğini anlayamadıklarını, davalı bankanın sorumluluktan kurtulma gayreti hukuki dayanağı olmayan hususlara dayandırılmaya çalıştığını, davalı banka müvekkilinin sistemde kayıtlı cep telefonu numarasının değiştirilmesine ve dolayısıyla müvekkile ait özlük bilgilerinin değiştirilmesine sebebiyet verdiğini, banka nezdinde müvekkilinin ------adresleri bulunmasına rağmen dava konusu işlem -------- şubesinde gerçekleştirildiğini, davacı müvekkilinin bu şubeye hiç gitmediğini, davalı bankanın delil olarak sunduğu imza ile o tarihte açılan hesap imza örnekleri birbirinden farklı olduğunu, davalı banka sadece bu imzaları bile kontrol etse, dava konusu uyuşmazlık hiç gerçekleşmeyecek, hatta belki sahte kimlikle gelen şahsın suçüstü yakalanmasını dahi sağlayabileceğini, davalı bankanın gözünün önünde söz konusu işlemi engelleyebileceği çok sayıda delil bulunmasına rağmen ( sahte kimlik, sahte imza, adres uyuşmazlığı, cep numarasının değişmesi gibi) gerekli dikkat ve özen gösterilmediğini ve müvekkilinin zararına sebep olunduğunu, tüm bu nedenlerle davalı bankanın belirtilen zararı karşılamakla yükümlü olduğunu, davalı bankanın aksi yönde bildirdiği cevap dilekçesindeki beyanlarına itibar edilmemesini ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve arz etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, hukuki niteliği itibari ile; davalı banka nezdinde davacı adına sahte hesap açılarak başka bir hesaba para aktarımı yapılması nedeniyle davacının uhdesine geçmesi gereken paranın bankanın özen yükümlülüğüne uymadığından bahisle başka bir şahsın hesabına aktarılması ve davacının bu hususta zarara uğraması nedeniyle bankacılık işlemlerinden kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava 06/11/2020 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür. Aynı Yasa ile 6325 sayılı Kanuna dava şartı arabuluculuk başlığı ile 18/A maddesi de eklenmiş olup bu madde uyarınca yapılan incelemede davacının arabulucuya başvurduğu,16/10/2020 tarihinde yapılan toplantıya tarafların katıldığı, yapılan toplantı neticesinde tarafların anlaşamadıklarına ilişkin arabuluculuk son tutanağının da düzenlenmiş olduğu görülmüştür.Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.Dosyanın grafoloji ve sahtecilik uzmanı ve bankacılık işlemleri alanında uzman bilirkişilere tevdi ile tüm dosya kapsamı incelenmek üzere rapor alınmıştır.18/01/2023 tarihli grafoloji ve sahtecilik uzmanı bilirkişi raporunda özetle; inceleme konusu,----- bulunan imzalar ile davacı ----- imzaları üzerinde yapılan incelemeler neticesinde dosya kapsamında bulunan ---- ait imza örnekleri ile -----ait bireysel müşteri sözleşmesinde bulunan iki adet imzaların tümünün mukayeseli olarak karşılaştırıldığı, inceleme konusu ------ bulunan imzalar ile davacı --------- ait imzalarına kıyasla imzada hatlarının çekilişi imza konstrüksiyon teşkil yapısı imzada karakteristik özellikler imzada ----- şekilleri, imzalar arasında görülen kopukluklar alışkanlıklar yönündün ortak uyum ve benzerlikler sağlanamadığından inceleme konusu, bila tarihli----- bulunan imzaların, davacı ----- eli ürünü olmadığı belirtilmiştir.---- tarihli bankacılık işlemleri alanında uzman bilirkişinin raporunda özetle; davacı----adına, davalı bankanın ---- açılmış olan davaya konu ----- vadesiz mevduat hesabının, şubece --- tarihinde işleme alınan bila tarihli ------açıldığı ve ayrıca davacının, davalı banka kayıtlarında mevcut olan cep telefon numarasının da değiştirildiği, bahse konu telefon numarası değişikliği ile yeni cep telefon numarası üzerinden mobil bankacılık işlemlerinin yapılmasına ortam yaratıldığı, davacı adına açılmış olan ---- vadesiz mevduat hesabından, dava dışı ------, davalı banka kayıtlarına göre, davalı bankanın internet şubesinden ---- gerçekleştirildiği, -------bilirkişi raporunda; davalı bankaca hesap açılışının ve cep telefon numarası değişikliği talebinin dayanağı olarak sunulan --------- İmzanın, davacının eli ürünü olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı, güven kurumları olarak bankaların, ağırlaştırılmış sorumluluğun bir gereği olarak objektif özen yükümlülüğü altında bulunmaları ve bundan dolayı hafif kusurlarından dahi sorumlu olmaları hususları birlikte dikkate alındığında, davaya konu hesabın açılmasında ve davacının bankada kayıtlı cep telefon numarasının değiştirilmesinde, davalı bankanın özen yükümlülüğüne uygun davranmadığı, bu sebeple oluşan zarardan sorumlu tutulabileceğinin değerlendirildiği bu nedenle 99.000,00 TL'lık tutarın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte talep edilebileceği belirtilmiştir.----- soruşturma sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; müştekisi davacı ----tarafından ----davalı------ tarihinde şikayette bulunulduğu, soruşturmanın halen derdest olduğu anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı, banka kayıtları, iddia, savunma, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; Dava konusu uyuşmazlık öncesi; davacı ile kendisini -----olarak tanıtan ------- kişi arasında taşınmaz satım vaadi anlaşmasından kaynaklı olarak davacının -----annesi ------ kaparo ve emlakçı komisyonu olarak da kendisine bildirilen ----- nezdindeki hesabına------- komisyon parası gönderdiği, davacının ödeme yaptıktan sonra satım vaadine konu işlemin gerçekleştirilmesinin geciktirilmesinden ve ismi geçen kişilerle ilgili olarak internette yapmış olduğu araştırmalarından sonra dolandırıldığından şüphe ederek bu şahıslarla görüşerek, yatırmış olduğu paraların iadesini talep ettiği, ancak daha sonra davacının ----tarihinde cep telefonuna davalı ------- kayıtlı cep telefon bilgilerinde güncelleme yapıldığı ve yeni cep numarası bilgisi geldiği, davacının mesaj üzerine bankayı arayarak kendisinin böyle bir talebi olmadığını, hesaplarına bloke konulmasını ve kendi talimatı dışındaki hiçbir işleme müsaade edilmemesini bankaya ilettiği, daha sonra --------davacının kendi adına ve fakat sahte bir kimlikle bir hesap açıldığı, hesabın açıldığı gün hesaba ------tutarında kaparo iadesi gönderildiği ve hesaptan aynı gün ------- para aktarımı yapıldığını öğrendiği, davacının davalı bankanın ------------nolu vadesiz mevduat hesabı ile ilgili olarak davalı bankaya yazılan müzekkereye numara değişikliğinin -----şeklinde yanıt verilerek-------- gönderildiği, bilirkişi tarafından yapılan incelemede bireysel müşteri başvuru formundaki imzanın davacıya ait olmadığının tespit edildiği, böylelikle bankanın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması neticesinde, davaya konu -----nolu hesabın açılması ve söz konusu telefon numarası değişikliğinin yapılması ile mobil bankacılık işlemlerinin yapılmasına sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır.Bankaların, tacir olarak bütün işlemlerinde basiretli davranma yükümlülüğü herhangi bir tacirden farklılık arz etmekle, bankalardan beklenen basiret ölçüsü ve özen yükümlülüğü şüphesiz daha ağırdır. Ayrıca bankalar, adam çalıştıran sıfatı ile de sorumludur. Adam çalıştıranın sorumluluğu 818 sayılı BK'nın 55'inci ve 6098 sayılı TBK'nın 66'ıncı maddesinde İstihdam edenlerin mesuliyeti' başlığı altında; 'Başkalarını istihdam eden kimse, maiyetinde istihdam ettiği kimselerin ve amelesinin hizmetlerini ifa ettikleri esnada yaptıkları zarardan mesuldür. Şu kadar ki böyle bir zararın vuku bulması için hal ve maslahatın icabettiği bütün dikkat ve itinada bulunduğunu yahut dikkat ve itinada bulunmuş olsa bile zararın vukuna mani olamıyacağını ispat ederse mesul olmaz' şeklinde düzenlenmiştir.Somut olayda; davacı ---- adına, davalı bankanın ----- açılmış olan davaya konu ------nolu vadesiz mevduat hesabının, şubece ----tarihinde işleme alınan bila tarihli -------istinaden açıldığı ve ayrıca davacının, davalı banka kayıtlarında mevcut olan cep telefon numarasının değiştirildiği, böylelikle davaya konu hesabın açılmasında ve kayıtlarda mevcut olan davacıya ait cep telefon numarasının değiştirilmesinde, davalı bankanın gerekli özen yükümlülüğüne uygun davranmadığı, davalı bankanın yürüttüğü faaliyet gereği müşterilerinin hesaplarında bulunan paraların güvenliğini sağlamak, korumak ve bu konuda gerekli önlemleri ve tedbirleri almak zorunda oldukları, ancak davalı bankanın yeterli önlem ve tedbirleri almadığı, bu nedenle sorumlu tutulması gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜNE;
1-99.000,00 TL alacağın dava tarihi olan 06/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanuna göre alınması gereken 6.762,69 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.690,68 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.072,01 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 1.690,68 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.745,08 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 185,75 TL tebligat ve müzekkere gideri, 2.400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.585,75 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
8-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/12/2023