T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/837
KARAR NO : 2025/754
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/12/2021
KARAR TARİHİ : 21/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı ile davalı, 2 adet “------“ makine üretimi ve cihaz kurulum bedeli hizmetine karşılık 15.812,00 Euro üretim ve hizmet bedelinin ödenmesi konusunda anlaşma sağlamıştır. İlgili Cihazlar üretilip davalı şirkete teslim edilmiş ve 04.06.2021 tarihli ----- Nolu fatura tanzim edilmiştir. Yine taraflar, 3 adet “ ------ “ makine üretimi ve cihaz kurulum bedeli hizmetine karşılık 17.100,00 Euro + KDV = 20.178,00 Euro üretim ve hizmet bedelinin ödenmesi konusunda anlaşma sağlamıştır. Sipariş üzerine üretilen 2 adet ------davalı firmaya teslim edilerek 04.06.2021 tarihli ------ nolu 15.812,00 Euro tutarlı fatura tanzim edilmiştir. Üretilen makine bedellerinin 30 gün içerisinde ödenmemesi halinde fatura toplam tutarı üzerinden % 12 vade farkı farkının uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Davalı firma teslim edilen makinelerin ödemesini süresinde yapmamıştır. Üretimine başlanılan 3 adet 3 adet ------ Makinelerle ilgili anlaşma gereği ödenmesi gereken peşinatlar davalı şirketçe ödenmemiş, sipariş üretimi % 40 seviyesine ulaştıktan sonra siparişler iptal edilmiştir. Keşide edilen ----.noterliğinin 15.09.2021 tarihli ------ yevmiye numaralı ihtarname ile 04.06.2021 tarihli - nolu fatura borcunun ve vade farkının ödenmesi, durdurulan sıyırma makinesine ilişkin % 40 üretim bedeli ile KDV tutarının ödenmesi ihtar edilmiştir. İhtarnameden sonra fatura bakiyesi ödenmiş ancak geriye kalan taleplerimiz karşılanmamıştır.Ödenmeyen fatura vade farkı, siparişi durdurulan makinelere ilişkin % 40 üretim maliyeti ve KDV farkının tahsili için -----İcra Müdürlüğünün ----. sayılı dosyası üzerinden icra takibi açılmış, borçlu şirket tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilmiştir. Davalı taraf, ----.Noterliği’nin 20.09.2021 tarihli, ------ yevmiye nolu cevabi ihtarnamesi ile fatura bedelinin ödendiğini, vade farkına ilişkin bir anlaşmanın bulunmaması nedeniyle talebin hukuki olmadığını, 3 adet sıyırma makinesi ile ilgili siparişlerinin bulunmadığını, bu nedenle üretim maliyetinden sorumlu olamayacaklarını beyan etmiştir. Ekte sunulan mail yazışmalarında görüleceği üzere 01.06.2021 tarihinde şirketin üretim müdürü tarafından teslim edilen 2 adet pnömatik kollu aplikatöre ilave olarak 2 adette sıyırıcı aplikatör siparişi verilmiş, 03.06.2021 tarihli mail ile de 1 adet daha sıyıcıcı aplikatör eklendiğini, siparişin son durumunun 2 adet pnömatik kollu aplikatör ve 3 adet sıyırıcı aparatlı aplikatör olduğu onaylanmıştır. Dolayısıyla siparişin verilmesi hususu ile ilgili herhangi bir ihtilaf söz konusu değildir. Ayrıca ekte sunulan sipariş onay formu ile vade farkı % 12 olarak belirlenmiştir. Takip konusu alacak likit bir alacaktır. Borçlunun takibe itirazı ise haksız ve kötü niyetlidir. Davamızın kabulüne karar verilerek, yapılan itirazın iptaline, Takip konusu alacağımızı fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden işlemiş ve işleyecek ticari avans faizi ile tahsilini, davalı borçlu aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ederiz." şeklinde davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın dayanağı, davacı tarafından müvekkil şirket aleyhine başlatılan ----.İcra Müdürlüğü’nün ----- sayılı dosyasıdır. Anılan icra dosyası incelendiğinde, davacının 1.667,37 Euro Bedelli 04.06.2021 tarihli fatura vade farkı, 6.660,00 Euro bedelli 3 adet - makinesi % 40 üretim maliyeti 1.198,80 Euro bedelli 3 adet - - Makinesi % 40 üretim maliyeti % 18 KDV bedeli olmak üzere toplamda 9.525,17 Euro alacak talep ettiği görülecektir. Davacının iddia ettiği şekilde bir üretim maliyeti bulunmamaktadır. Davacı, dava dilekçesi ile kendisine sipariş edilen bir ürünün üretim maliyetini talep etmiştir. Ancak, Davacının müvekkilden böyle bir alacağı olmadığı gibi, doğmuş bir alacağı da bulunmamaktadır. Böyle bir alacağının doğması için davacının uğraması gereken bir zararın var olması gerekmektedir. Kaldı ki, icra takibinde de belirtildiği üzere söz konusu talep bir üretim maliyetini kapsamakta olup, tamamen bitmiş ya da tamamlanmış bir ürün de söz konusu değildir. Davacının, bir faiz alacağı bulunmamaktadır. Davacının faiz olarak vade farkı talebinde bulunduğu görülecektir. Taraflar arasında “ temerrüde” ilişkin bir anlaşma bulunmadığı gibi, davacı tarafından müvekkile gönderilmiş bir ihtarname de bulunmamaktadır. Yine davacı tarafından gönderilen ihtarname incelendiğinde de ihtarnamede vade farkından bahsedildiği görülecektir. Bu çerçevede, davacının faiz talebinin de reddine karar verilmesi gerektiği sabittir. Müvekkil şirket tarafından, davacıya ödemeleri yapılmış olup, müvekkil şirketin davacıya bir borcu bulunmamaktadır. Davacı tarafından müvekkile gönderilen ihtarname sonrasında, davacıya ihtarnamesinde bahsi geçen ve bakiye olan bedel ödenmiştir. Nitekim söz konusu bedelin ödenmesi de teslimi tamamlanan ürüne ilişkindir. Bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. Yukarıda arz ve izah ettiğimiz hususlar çerçevesinde anlaşılacağı üzere davacının, müvekkil ile arasındaki vekalet ilişkisine aykırı davrandığı sabit olduğundan, müvekkil hakkında açtığı işbu davanın haksız ve mesnetsiz olduğu sabit sabit olup, davanın REDDİNE, açılan icra takibinin iptaline ve haksız ve kötü niyetli takip yapan davacı hakkında takip konusu alacağın % 20 Sinden az olmamak üzere KÖTÜ NİYET TAZMİNATINA mahkum edilmesine karar verilmesi gerekmektedir." şeklinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Uyuşmazlık; Dava, 04/06/2021 tarihli fatura bedelinin tahsili ve 3 adet ------ sıyırma makinesine ilişkin % 40 üretim maliyetinin tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.
Uyuşmazlık konusu hakkında dosya Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi raporunda özetle; "Tarafların ticari defterlerinin yasaya uygun esaslarda tutuldukları, ticari defterlerin sahipleri lehine delil olma niteliklerinde oldukları, her iki tarafın Birbiri adına düzenledikleri ve KDV hariç aylık toplam tutarları 5.000,00 TL. üstünde olan faturaları mükellefi oldukları Vergi Dairesi Müdürlüklerine Form Ba-Bs ile beyan ettikleri, beyan edilen tutarların birbiri ile örtüştüğü, Davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş 04.06.2021 tarih ve ---- nolu 166.468,74 TL. tutarlı faturanın , ------- yazışmalarında belirtildiğine göre ve muavin defter hesap hareketlerinde görüldüğü üzere kalan 6.312,00 Euro borcun 66 gün sonra 10.09.2021 tarihinde ödendiği , bu nedenle davalının 66 gün için temerrüde düştüğü, Davacı taraf ------ mesajları ile davalının sipariş ettiği 2 adet cihazı imal edip teslim ettikten sonra davalının yine ------ Mesajı ile 3 adet sıyırma makinesi siparişi verdiği, imalatına başlanan cihazların % 40 oranında üretildikten sonra davalı tarafından siparişin durdurulduğunu, dolayısıyla % 40 oranında tamamlandığı iddia edilen cihazın maliyeti olduğu belirtilen ve icra takibine konu edilen 6.660,00 Euro ve 1.198,80 Euro KDV tutarı, incelenen dava dosyası kapsamında görülmüşse de ; % 40 olarak belirtilen cihaz ve maliyetleri konusu branşım dışında bulunduğundan, Sayın mahkemenin takdirleriyle, teknik bir makine mühendisi bilirkişisi tarafından incelenmesinin gerekeceği, Davalının ----- yazışmaları ile siparişini verdiği 2 adet pnömatik etiket aplikatörünün davacı tarafından imal edilerek 04.06.2021 tarih ve ------nolu,15.812,00 Euro tutarlı fatura ile davalıya teslim edildiği, söz konusu fatura bedelinden kalan 6.312,00 Euro’luk kısmının 66 günlük bir temerrüde düştükten sonra ödendiği, ------ yazışmalarında Aylık veya yıllık olduğu belirtilmeyen %12 oranında vade farkı tutarının davacı tarafından aylık oran olarak hesaplanarak 1.666,37 Euro’nın icra takibine konu edildiği, aylık veya yıllık olduğu belirtilmemiş % 12 oranının yıllık olduğunun kabul edilmesi halinde ise vade farkı tutarının 138,56 Euro olacağı, Davalının ----- mesajı ile önce siparişini verdiği, sonra da durdurduğu 3 adet sıyırma makinesi siparişinin ; Davacının, davalı tarafından imalatın durdurulduğu süreçte % 40 oranında makinenin üretildiği, maliyetinin icra takibine konu edilmiş 6.660,00 Euro olduğu hususunda ; makine imalatı ve maliyeti hesabı yönünden teknik inceleme yapılması gerektiği" yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda Makine Mühendisi bilirkişiden rapor alınmak üzere ---- Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış olup, bilirkişi raporunda özetle; dava konusu 3 adet --- makinesinin davacı tarafından bir kısmının (yaklaşık olarak %40’ının) montajının gerçekleştirilmiş bir halde davacıya ait işletmede bulunduğu yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda ek rapor alınmak üzere dosya teknik bilirkişiye yeniden tevdi edilmiş olup teknik bilirkişi ek raporunda özetle; Dava konusu somut olayın 3 adet ----- makine üretimi ve cihaz kurulum bedeli hizmetine (malzeme ve işçilik olmak üzere) karşılık 17.100,00 Euro + KDV = 20.178,00 Euro üretim ve hizmet bedelinin ödenmesi konusunda olduğu, 5.2. Dosya kapsamında yer alan 04.06.2021 tarihli faturadan 1 ------ Makinesi için malzeme ve işçilik bedelinin 6.700,00 Euro + KDV olduğu, 5.3. 16.12.2022 tarihinde taraflara haber vermek suretiyle davacıya ait iş yerinde yapılan keşiften, davaya konu 3 Adet ----- marka sıyırma makinelerden birinin montajının yapılı vaziyette bulunduğu, diğer 2 makinenin ise bir kısmının montajının yapılmış vaziyette bulunduğu, montajının yapılı olduğu kısmın takribi olarak % 40 şeklinde ele alındığı, montajının yapılmamış olduğu malzemelerin ise şirkette mevcut olduğu, 5.4. 3 Adet ------ Makinesi için kullanılan makine parçalarının siparişe dayalı olarak kullanılabilecek türden parçalar olduğu, eğer sipariş gelirse söz konusu parçaların aynı kapsamda farklı siparişler içinde kullanılabileceği, 5.5. Söz konusu makinelerde, makinenin kullanılacağı hattın özelliğine göre cihaz yazılımının bulunduğu, yazılım konusu tarafımın uzmanlık alanına girmediği için bir değerlendirme yapılamadığı" yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.
Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Mahkememiz ara kararı gereği mali müşavir bilirkişiden ek rapor alınmak üzere dosya tevdi edilmiş, Mali müşavir bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı tarafın alacağı olduğunu iddia ederek talep ettiği % 40 oranında 6.660,00 Euro ( sipariş toplamı 16.650,00 Euro X % 40 = 6.660,00 Euro ) bedelinin, sayın mahkeme tarafından lehe hükmedilmesi halinde; Davacı tarafın, davalı taraftan 6.660,00 Euro asıl alacak ve % 18 KDV bedeli 1.198,80 Euro olmak üzere toplam 7.858,80 Euro alacağının bulunduğu, bilirkişi heyeti teknik üyesi tarafından düzenlenen 25.03.2024 tarihli ek raporunda, “ Montajının yapılı olduğu kısmın, Takriben % 40 şeklinde ele alındığı,..” ve montajının yapılmamış mevcut malzemeler için ise , “ Eğer sipariş gelirse söz konusu parçaların aynı kapsamda farklı siparişler için kullanılabileceği,..” şeklinde, beyanlarının takdiri sayın mahkemeye ait olduğu, davalının önceki siparişine ilişkin olarak, davacının düzenlediği 04.06.2021 tarih ------ nolu 15.812,00 Euro bedelli faturadan bakiye kalan 6.312,00 Euro bedelini, davalının 66 gün geç ödediği, temerrüde düştüğü, bu nedenle davacı tarafından takip konusu içinde talep edilen % 12 vade farkı oranın kök ve ek raporlarda belirtildiği üzere, yıllık olduğu ve vade farkı tutarının 138,86 Euro olacağı kanaatimizde bir değişiklik olmadığı, taraflar arasında akdedilmiş bir sözleşmenin bulunmadığı, ------ yazışmalarında ise gecikme halinde % 12 vade farkı alınacağının belirtilmiş olmakla beraber, aylık oran olacağının belirtilmediği, davalının ihtarnamesinde aylık olarak belirtilmiş ise de döviz alacaklarına aylık % 12 oranının, yıllık % 144 oranına tekabül ettiği, Bunun da ekonominin genel koşullarında mümkün olmadığı" yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.Taraf vekillerinin teknik bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda dosyaya yazılımcı bilirkişide eklenerek makine mühendisi ve yazılım uzmanı bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş olmakla bilirkişi heyeti raporunda özetle; Dava konusu İşin toplamda üç panel makineden oluştuğu ve her bir makine paneli üzerinde elektronik kartların bulunduğu görülmüştür. Her bir panel üzerinde takılı olan güç kartı haricindeki elektronik kartların ------ olarak tabir edilen mikro yapıda devre elemanları ile fiziki olarak sabitlenmek suretiyle üretimlerinin yapılmış olduğu, bahse konu üretimin özel donanım, ekipman ve özel üretim alanı gerektiren endüstriyel işlerden olduğundan, firmada adresinde yapılan görsel kontrolde üretimi için gerekli donanım ve ekipman ile üretim alanının bulunmadığı görülmüştür. Ayrıca güç kartı haricindeki tüm elektronik kartlar üzerinde mikrodenetleyicilerin de bulunduğu, mikrodenetleyicilerin en basit tabirle birer bilgisayar oldukları, bu sebeple yapılmak istenilen işe göre özel tasarlanan programlar ile kontrol edildiklerinden, bu elektronik devre elemanları üzerinde birer yazılımın bulunması gerektiği anlaşılmış olup, ----- kartı üzerindeki uygun olan mikrodenetleyicinin içeriği üzerinde kontrol yapılmış ve yazılım yüklü olduğu görülmüştür. Diğer elektronik kartlar üzerinde bulunan mikrodenetleyicilerin ise fiziki olarak elektronik kart üzerine montajları yapılmış olduğundan, ayrıca ------ yapıda oldukları ve üzerlerinde yazılım olup olmadığına ilişkin kontrol sağlanması için özel donanım gerekli olduğundan, bu mikrodenetleyiciler üzerlerinde yazılım olup olmadığı teker teker kontrol edilememiş olsa da, mikrodenetleyicilerin montajlı olduğu kartların üretiminin özel donanım, ekipman ve özel üretim alanı gerektirmesi, bu gereksinimlerin ise davalı firma adresinde bulunmaması, ayrıca sunulan fatura ile her bir kart üzerindeki mikrodenetleyicinin üzerinde yazılım olup olmadığının teker teker kontrol edilmesine gerek olmadığı, ilgili yazılımların elektronik kart üretimin yapıldığı dış kaynaklı 3. bir firmada yüklenmiş olduğu değerlendirilmiştir. Dava konusu makinelerdeki kontrol yazılımlarının ilgili mikrodenetleyiciler üzerinde yüklü ve kullanıma hazır olduğu, sadece makinelerin tamamlanması, tüm elementlerin montajının yapılması ile kontrol yazılımı üzerinden makinelerin çalışmasına ilişkin ince ayarlamaların yapılmasının gerekebileceği, dolayısı ile üretimin bu safhasının tamamlandığı değerlendirilmiştir. 25/03/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç ve kanaat alanındaki 5.3 numaralı maddede yapılan hesaplamada; 3 Adet ----- marka sıyırma makinelerden birinin montajının yapılı vaziyette bulunduğu, diğer 2 makinenin ise bir kısmının montajının yapılmış vaziyette bulunduğu, montajının yapılı olduğu kısmın takribi olarak %40 şeklinde ele alındığı, montajının yapılmamış olduğu malzemelerin ise şirkette mevcut olduğunun belirtildiği, 20/02/2025 tarihli ek görevlendirme ile davacı firmada yapılan 20/05/2025 tarihindeki incelemede dava konusu yazılımın elektronik kartlar üzerinde yüklü olarak geldiği, kartların üretimi de yaptırılmış olduğundan, maliyet ve gerçekleşme oranında bir değişikliğe neden olmayacağı değerlendirilmiştir. davacının dava konusu 3 adetlik makine üretimi işine ilişkin 1 adet makinenin montajının yüksek oranda yapılmış, 2 adet makinenin bir kısmının montajının yapılmış ve montajı yapılmamış olan diğer malzemeler de firmada mevcut olduğundan görüldüğünden, davacı firmanın üretime ilişkin olarak %40 oranında sorumluluğunu yerine getirdiği" yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.Bilirkişi heyet raporu taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Somut uyuşmazlıkta 04/06/2021 tarihli fatura bedelinin tahsili ve 3 adet------ sıyırma makinesine ilişkin % 40 üretim maliyetinin tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptalinin talep edildiği, bu kapsamda teknik bilirkişilerce de yerinde inceleme yapıldığı ve 3 adet -------marka sıyırma makinelerinden birinin montajının yapılı vaziyette olduğu, diğer iki makinenin ise bir kısmının montajının yapılı olduğu ancak montajının yapılı olduğu kısmın takribi %40 oranda olduğu, davaya konu üç adet makine üretimi işine ilişkin bir adet makinenin montajının yüksek oranda yapılmış olduğu ili adet makinenin bir kısmının montajının yapılmış ve montajı yapılmamış olan diğer malzemelerin de firmada mevcut olduğunun görüldüğü, davacı şirketin üretime ilişkin olarak %40 oranında sorumluluğunu yerine getirdiği, bu kapsamda tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinde tarafların ticari defterlerinin HMK m.222 gereğince sahiplerine lehine delil niteliğini haiz olduğu ve davacının takibe konu edilen miktar alacağının bulunduğunun anlaşıldığı, alacak yargılamayı gerektirip likit olmadığından (oranın teknik inceleme neticesinde belirlendiği de dikkate alındığında) icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve davanın kabulü ile davalının ----. İcra Müdürlüğünün ------- Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince faiz işletilmesine, yasal şartları oluşmayan icra İnkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile;
1-Davalının ---- İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince faiz işletilmesine,
2-İcra İnkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken karar ve ilam harcı 6.688,83 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.180,36 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.508,47 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL başvurma harcı ve 1.180,36 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.239,66 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 7.811,75 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair,taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 345. maddesi uyarınca 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer eş değer Mahkemesine verilecek usulüne uygun istinaf dilekçesi ile ---- Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yasa Yoluna başvurabileceği belirtilerek verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.