İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/302 Esas 2025/766 Karar

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/302
KARAR NO : 2025/766

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/02/2021
KARAR TARİHİ : 22/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: -----Fiyatlı Yapılması İşinin, taraflar arasında imzalanan 21.04.2017 tarihli sözleşme uyarınca müvekkili tarafından tamamlanarak, davalı şirkete teslim edildiğini, işin tesliminden sonra tesis işletmeye açılmış olup davalı şirket tarafından, müvekkilinin kusur ve sorumluluğundan kaynaklanmamasına rağmen, son cephe çatlak tamir taleplerinin dahi yerine getirildiğini, sözleşmesel edimlerinin tamamı ifa edilmiş olduğundan, mezkur şantiyeye ilişkin SGK işyeri kapanışının yapılmış, proje tamamlanarak işletmeye açılmış ve fiilen de kullanılmaya başlanıldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 43üncü maddesinde “İşbu sözleşmeden doğacak damga vergisi yıllara sari stopaj ve diğer sair masraflar İşveren sorumluluğundadır” düzenlemesi getirildiğini, 634.121,97-TL'ye tekabül eden bu bedelin müvekkili şirket alacağından kesilmiş olup müvekkiline ödenmediğini, müvekkilinin diğer alacakları ile birlikte bu kalem alacağı için ----- Noterliğinden 22.11.2019 tarihinde ------ yevmiye numaralı ihtarnameyi gönderdiğini, ihtarnameye rağmen herhangi bir şekilde ödeme yapılmadığından, sözleşmede işveren yükümlülüğünde olduğu açık olan stopaj alacağı için, ----. İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, sair alacaklarla ilgili olarak da aynı dairede ---- esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı şirket tarafından -----. İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı dosyasına itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, arabuluculuk başvurusunda anlaşma sağlanamadığını, tüm bu sebeplerle, davalı şirketin itirazının iptali ile takibin devamı ve itirazın haksız ve kötüniyetli olması sebebiyle, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---- Esas ve ---- Karar sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ----- ile müvekkili arasında ----- Konusunda anlaşma yapıldığını, bu iş kapsamında davalı ile de 21/04/2017 tarihli ----- İşleri Sabit birim Fiyatlı Yapılması işine dair yüklenici sözleşmesiyle 26/01/2018 tarihli ----- PVC işleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması işine dair ek sözleşme imzalandığını, davalıya inşaatlardan doğan tüm alacaklarının ödendiğini, ilk sözleşmenin 8. Maddesi gereği işin yer teslim tutanağının imzalandığı tarihten itibaren 240 takvim günü içinde bitirilmesi gerektiğini, işin 21/04/2017 tarihinde başladığını, 240 takvim günü belirlenmiş olmasına rağmen hasarlı ve eksik işler tamamlanmadığı halde geçici kabulün dahi 26/12/2018 tarihinde yapıldığını, bu şekilde 356 günlük gecikme ile müvekkilinin zor duruma düştüğünü, davalının iş programlarına uymaması, ekip yetersizliği, ayıplı, hasarlı ve kusurlu imalatları ve daha önce yapılmış imalatlara zarar vermiş olmalarından kaynaklı olarak işin süresinde ifa edilemediğini, teslimde temerrüde düşüldüğünü, bu durumun ekonomik zarar yanısıra müvekkilinin ticari itibar kaybına da neden olduğunu, ayıplı hasarlı ve kusurlu imalatların garanti sürelerinin devam ettiğini, sözleşmeye aykırılık nedeniyle garanti kapsamında değerlendirilerek ayıplı imalatların düzeltilme imkanı varken davalının buna yanaşmadığını, buna rağmen iyi niyetli olarak 10/07/2019 tarihinde davalı firma yetkilileriyle kesin hesap, hakediş ve nefaset kesintisi konularında toplantı yapılarak karşılıklı anlaşıldığını, toplantı kararlarına göre 19/08/2019 tarihinde tamiratlara başlanacak olmasına rağmen davalının işe başlamadığı gibi sahayı terk ettiğini, teslim süresinin 614 gün sürmesi ve gecikmenin müvekkili yönünden katlanılmaz hal almış olmasına rağmen 15/09/219 tarihinde davalı taraftan gecici kabullerin tesliminin talep edildiğini, ancak geri dönüş yapılmadığını, binalarda oluşan çatlakların sebebini tespiti için davalı tarafça yaptırılan - sonuçlarının müvekkili ile paylaşılmadığını, bilgi verilmediğini, tüm bu eksiklikler projeyi aksattığından daha fazla zarar doğmaması için projenin birkaç blok ve daire ile sınırlı olarak kullanıma elverişli kısımlarının hizmete açıldığını, davalının eksik ve ayıplı işleri için mahkemeden tespit raporları alındığını belirterek bundan doğan zararların tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000.000TL nin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, oluşan zararın yapılan ödemelerden mahsubu ve iş bedelinden düşülerek ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen ------ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---- Esas ve ----- Karar sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin taraflar arasında imzalanan 21/04/2017 tarihli sözleşme uyarınca edimlerini tamamlayarak davalıya teslim ettiğini, teslim sonrası tesisin işletmeye açıldığını, kendi kusur ve sorumluluklarından kaynaklanmamasına rağmen davalının son cephe çatlak tamir işlerinin dahi yerine getirildiğini, işler tamamlandığından SGK kapanışının yapıldığını, müteaddit taleplerine rağmen geçici ve kesin kabul evraklarının davalı tarafça imzalanmadığı gibimüvekkiline de verilmediğini, ek ve ilave iş bedellerinin ödenmediğini, imzalanan sözleşmenin birim fiyat esaslı olarak yapıldığını, işin başlangıcında yapılan metraj ve hesaplamalar haricinde sosyal tesislerde ilave işler için 222.359,22TL maliyet oluştuğunu, yine sözleşme yükümlülükleri dışında tutanaklı işler, tadilat ve tamirat işleri nedeni ile 1.463.257,69TL tutarında maliyet doğduğunu, ilave işlere ilişkin tutanakların iki taraflı olarak imzalandığını, pekçok kez hakedişlere eklenen ve ödemesi davalı tarafça ertelenip çıkarılan bu bedellerin sözleşmenin 23.maddesine göre ödenmesi gerekirken ödenmediğini, yine 19'luk tuğla birim fiyat tutar farkı olarak 224.607,12TL den davalının sorumlu olduğunu,müvekkilinin sorumluluğunda olmamasına rağmen davalının yaptırdığı - önleme işi faturası bedelinin 44.889,25 TL olup davalının iade fatura düzenleyerek kesinti yaptığını, bu bedelden davalının sorumlu olduğunu, davalının talimat ve onayı ile alt yüklenici ------ firması yetkilisine verilen 38.335,92 TL tutarındaki malzeme bedelinin ödenmesi gerektiğini, davalının eylemleri nedeni ile proje teslim süresi ve iş programının ötelenmesinden kaynaklı olarak ortaya çıkan malzeme fiyat farkı karşılığı 102.602,22TL nin davalıdan tahsilini istediklerini, sözleşmeye göre müvekkilinin sorumluluğunda olmayan davalının proje koordinasyon sorunları ve mali sıkıntılardan kaynaklı olarak süre uzatımına gitmesi nedeni ile genel giderler başlığında 11,5 aylık artış ve buna bağlı olarak oluşan 1.753.787,28TL ilave maliyettten de davalının sözleşmenin 25.maddesi 7.paragrafı uyarınca sorumlu olduğunu, tüm bu bedellerin ödenmesi için davalıya 22/11/2019 tarihli ihtarname gönderildiğini, sonuçsuz kalması üzerine başlatılan takibe davalının haksız yere itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptali ile takibin devamına ve davalının %20 den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki sözleşme , tutanak, inceleme ve tespitlerde, bilirkişi marifeti ile Sulh Hukuk Mahkemesince yapılmış hasar ve eksiklerin tespiti işlemleri ile davacı tarafa , bir çok eksik ve hatalı imalatı defalarca sözlü ve yazılı olarak iletilmesine rağmen; ısrarlı talepler sonrasında çok az bir kısmını düzelterek ve Mahkemece yapılan tespitlerde de görüleceği üzere , büyük kısmını da olduğu gibi bırakarak ve geçici kabul işlemlerini de ötelediğini, bunlara rağmen sonrasında da , güya alacaklıymış gibi, tazmin ve sorumluluktan kurtulmak , haksız kazanç elde etmek için iş bu davayı açtığını, taraflar arasındaki; 21.04.2017 tarihli “ ----- Fiyatlı Yapılması İşi” sözleşmesi uyarınca yapılan imalatların teslimatı tam ve süresinde yapılmamış olup eksiklerin bir kısmının işletme yönetimi tarafından tamamlandığını, davacı firma imalatlarındaki eksik ve kusurlara rağmen, daha fazla atıl kalmasının ekonomik yükünden kurtulabilmek için, davacıya eksikleri gidermesi ihtarı yapılarak, tesisi işletmeye açmak zorunda kalındığını, bütün bu mağduriyetlere rağmen 10.07.2019 tarihinde firma yetkililerinizle yapılan Kesin Hesap “HAKKEDİŞ VE NEFASET KESİNTİSİ” Komisyon toplantısında karşılıklı anlaşılmış olup toplantı kararları mevcut olduğunu, Nefaset konusu işlerin tamiratlarının yapılması firma yetkilileri tarafından kabul edilmiş olup karşılıklı tüm ihtilaflı konularda mutabık kalındığını, toplantı kararına göre 19.08.2019 tarihinde (yani kurban bayramından sonraki ilk hafta) tamiratlara başlanacağı söylenmesine rağmen tamiratlar için ---- projesine 13.09.2019 tarihinde ekip yollandığını, 20.10.2019 tarihinde iş teslimi yapılmadan ve tamiratlar tamamlanmadan ekibin sahayı terk edip kalan tamiratları yapmamaları talimatının davacı firma sahibi ---- tarafından verildiğinin saha personeli----- tarafımıza iletildiğini, bu hususları gösteren ------ yazışmaları olduğunu, tüm bu gelişmelere rağmen iyi niyet göstergesi olarak 15.09.2019 tarihinde geçici kabulün hazırlanarak teslim edilmesinin istendiğini, binalardaki çatlakların sebebinin bina oturmasından kaynaklandığı düşüncesi Firma Yetkilisi ---- tarafından 10.07.2019 tarihli komisyon toplantısında öne sürülüp ---- getirilerek tespit yapılması talep edildiğini, bu talebin müvekkili tarafından da kabul edilip 14.09.2019 tarihinde ----- projesine getirilen ekibin çalışma yapabilmesi için yardımcı olunduğunu, ancak ------ sonuçlarının müvekkili ile paylaşılmadığını, bilgi verilmediğini, davacı tarafın iddialarının tamamının gerçeğe ve fiili duruma aykırı olduğunu, Sözleşmenin 43. Maddesi “ DAMGA VERGİSİ” ; işbu sözleşmeden doğacak damga vergisi yıllara sari, stopaj ve diğer sair masraflar iş veren sorumluluğundadır. Hükmünün açık olduğunu, belirterek davanın reddini savunmuştur.
Birleşen ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---- Esas ve ----- Karar sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının talep ettiği hususlardan kaynaklı sorumluluğun tamamen kendisinde olduğunu, ileri sürülen hususlarda müvekkilinin bir sorumluluğunun olmadığını, bu durumun sözleşmedeki sorumlulukları düzenleyip değiştiren 9 nolu sözleşme eki soru cevap listesinde de açıkça belli olduğunu, davacının kasıtlı olarak bu eki mahkemeye ibraz etmediğini, davacının sunduğu tespit ve tutanakların tamamının tek taraflı olarak hazırlandığını, düzenlenen evrakların şantiye iş akışına aykırı olup müvekkilinin alacaklarından vazgeçmemesi nedeni ile yargılama aşamasında kullanılmak üzere kurgulandığını, imzalı tutanaklardaki bilgilerin gerçek dışı olduğunu, davacı tarafça dosyaya sunulmuş hiçbir geçikme mehli ya da taraflarca birlikte imza altına alınmış tutanak bulunmadığını, sözleşmesel edimlerin tamamının gereken usul ve kalitede ifa edildiğini, şantiyeye ilişkin SGK iş yeri kapanışının yapılarak projenin işletmeye açılıp fiilen kullanım başladığını, iş verence talep edilen tüm tamiratların bitiminde 23/03/2019 tarihinde yapılan görüşme sonrasında yapılacak başkaca ilave iş yahut talep yoksa ekip ve ekipmanların çıkışının yapılacağının yazılı mail ile bildirildiğini, herhangi bir itirazla karşılaşılmadığını, işin tamamının yapılmış olması ve talepte bulunulmuş olmasına rağmen davalının geçici ve kesin kabul evraklarını hazırlamadığını, olaylı ve onayda bekleyen ilave iş bedellerinin de hakedişlerden çıkarılıp ödenmediğini, yine iş verene ait stopaj giderinin ödemesinin yapıldığını, davacının 356 günlük gecikme yaşadığı iddiasının gerçek dışı olup, işin uzamasına, davacıdan kaynaklı mali ve koordinasyonel nedenlerin sebebiyet verdiğini, bundan ötürü uğradıkları zarar nedeni ile ----- ATM de dava açtıklarını, davacının proje revizyonu, proje maliyet giderlerini karşılayamaması ve benzeri sebeplerle proje bitiş tarihini erteleme kararı aldığını, bu yüzden yeni bir iş programı hazırlama çalışmasına girişerek Eylül 2018 e uzayan yeni iş programını tek taraflı olarak yayınladığını, koordinasyon toplantılarında alınmış ve müvekkilinden kaynaklı bir gecikme tespit ve bildirimi olmadığı gibi bu konuya ilişkin olarak mail yoluyla iletilmiş bir gecikme de bulunmadığını, bu hususu ispat yükünün davacıya ait olduğunu, davacı tarafından iş programına uygun olarak işler yetiştirilemediğinden sahaya getirilmesi planlanan 109 kişilik ilave ekibin dahi zamanında sahaya getirilemediğini bu yüzden müvekkilinin zarara uğradığını, davacının işin geciktirildiği ve yapılmadığını iddia etmekle birlikte 2018 yılı içinde 7 ay süreli ek cephe işleri sözleşmesi imzalandığını, bu durumun da davacının beyanlarının gerçek dışı olduğunu gösterdiğini, zira işi yapmayan geciktiren bir firmaya iş verilmesinin mümkün olmadığını, davacının ekip yetersizliğine ilişkin iddilarının da gerçek dışı olduğunu, davacı kendi programına uymadığından yaptığı revize işlerinin de dahi ekip için yer tahsisi sağlayamadığını yapılan imalatların ayıplı olduğuna ilişkin davacı tarafça gönderilen karşılıklı çözülememiş bir soruna ilişkin herhangi bir mail ya da toplantı notu bulunmadığını, müvekkilinin başka imalatlara zarar verdiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, sözleşmeye göre garanti süresinin blok bazlı olup gecici kabul sonrası başlatığını, davacının geçici kabulü yapmayıp taleplerini yerine getirmedikleri halde binaları kullanmaya başladığını ve kötü niyetli olarak bedelsiz işletme teknik servis ekibi talep ettiğini, binalarda ortaya çıkan çatlaklar ile binaların bodrum katlarının su çekmesinden kaynaklı konuların garanti kapsamında olmadığını, davacının talep ettiği tüm tamiratların bedelsiz olarak yapıldığını, davacının tüm blokları kullanıma açtığını, davacının bildirdiği nefaset kesintisini kabul etmediklerini bildirdiklerini, taraflar arasında yapılan 10/07/2019 tarihli görüşmede de usulsüz olarak hazırlanan nefaset kesintilerinin müvekkiline olaylatılmaya çalışıldığını, hiçbir talebinin dikkate alınmadığını, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---- Esas ve ----- Karar sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının alacaklı değil, borçlu olduğunu, Sulh Hukuk Mahkemesince yapılan tespitler ile hatalı ve eksik işlerin tespit edildiğini, bu durumun davacıya defalarca bildirildiğini, davacı iddialarının tamamının gerçeğe ve fiili duruma aykırı olduğunu, davacının yaptığı eksik işlerin bir kısmının işletme yönetimi tarafından tamamlandığını, davacının eksik ve kusurlu imalatına rağmen işletmenin atıl kalmasının ekonomik yükünden kurtulmak amacıyla tesisin işletmeye açıldığını, 10/07/2019 tarihinde yapılan toplantıda nefaset konusu işlerin tamiratının yapılmasının davacı tarafça kabul edildiğini, karşılıklı ihtilaflı konularda mutabık kalındığını ancak davacının tamiratları tamamlamadan sahayı terk ettiğini buna rağmen 15/09/2019 da geçici kabulünün hazırlanarak tesliminin davacıdan istendiğini, sözleşmenin 18.maddesi gereğince geçici kabulün imzalanabilmesi için yüklenicinin işleri tamamladığına dair yazılı bildirimde bulunması gerektiğini, bunun sonucunda proje yönetimi tarafından ön inceleme yapılıp işin kabulüne bir engel olmadığı anlaşılırsa Geçici Kabul Komisyonu oluşturulduğunu, kabul komisyonunun tespit ettiği kusur, ayıp ve eksikliklerin de yüklenici tarafından giderilmesi gerektiğini, yüklenici firma tarafından geciçi kabul şartlarının sağlanmamasından ötürü sürecin uzadığını, işin 356 gün gecikmesine rağmen yükleniciye hiçbir ceza yaptırımının uygulanmadığını, talep edilmesine rağmen geçici kabul için dönüş de yapılmadığını, hakedişler dışında onaylanmış ve yaptırılmış hiçbir iş bulunmadığını, sözleşmenin 23.maddesine göre verilen veya ilave işler nedeniyle süre uzatım talep edilemeyeceği gibi keşif artışı ve düşüşünün sözleşmedeki birim fiyatı değiştirmeyeceğinin de kabul edildiğini, sosyal tesislerdeki proje değişikliğinden kaynaklı ilave işlerin sözleşmenin 23.maddesi kapsamında olup hakedişlere girilerek ödemesinin yapıldığını, bunun dışında yaptırılmış, tutanağı mevcut olan tamirat ve tadilat işi bulunmadığını, tüm imalat ödemelerinin yapıldığını, sözleşme eklerinde 19'luk tuğla birim fiyat analizine rastlanmadığını, alt yükleniciye malzeme bedeli ödenmesinin 10/07/2019 tarihli toplantıda karara bağlanmış olup ödemesinin yapıldığını, malzeme tutarının ise KDV dahil 36.102,63TL olduğunu, sözleşmenin 7.maddesinde düzenlenen fiyat farkı nedeniyle davacının fiyat artışlarından kaynaklı olarak herhangi bir talepte bulunamayacağını, işin gecikmesi ve program değişikliklerinin davacının işi yetiştirememesinden kaynaklı olduğunu, davacının iş programına uymaması ekip yetersizliği, ayıplı ve kusurlu imalatlar ile kendinden önceki imalatlara zarar vermiş olması nedeniyle işi süresinde teslim edemediğini, bu konuda tutanakların mevcut olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava ve birleşen davalar, hukuki niteliği itibari ile taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesinden doğan alacak ve itirazın iptali taleplerine ilişkindir.
Asıl dava yönünden dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin 20/01/2021 tarihli ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktalarının tespiti ile tahkikat aşamasına geçilmiştir. Asıl dava dosyasına konu -----.İcra Müdürlüğü ----- sayılı takip dosyasında davacının davalı hakkında ilamsız icra takibi başlattığı, takibin konusunun stopaj kesintisi bedeli olduğu, takip dosyasında ödeme emrinin tebliğ ile davalının süresinde takibe itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
-----ATM ----- esas sayılı dosyası ile -----. ATM ------ esas sayılı dosyası mahkememiz dosyası ile birleştirilmiş olup, bu dosyalar yönünden de dilekçeler aşaması tamamlanarak 09/06/2021 günlü duruşmada yargılamanın ön inceleme aşaması tamamlanmış, dava şartları ve ilk itirazlar yönünden inceleme yapılarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
Birleşen ----. ATM---- esas sayılı dosyada davacının -----olduğu, ------ İcra Müdürlüğü ----- sayılı takip dosyası nedeniyle açılmış itirazın iptali davası olduğu anlaşılmakla getirtilen icra dosyasında davacının taraflar arasındaki sözleşme kapsamında farklı kalemlerdeki alacakları için ilamsız icra takibi başlattığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliğ ile davalının süresinde takibe itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür
---- Sulh Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılarak ----- (bu esaslar dahil olmak kaydıyla)arasında kalan tüm D.İş dosyalarının mahkememize gönderilmesi sağlanmış, taraflarca açılan dava ve birleşen dava dosyalarında ileri sürülen iddia ve savunmalar, toplanan deliller, dayanak değişik iş dosyalarındaki raporlar, yine taraflar arasında varlığı kabul edilen 21/04/2017 ve 26/01/2018 tarihli sözleşmeler bir arada değerlendirilerek sözleşme kapsamındaki işlerin yüklenici durumundaki ---- tarafından sözleşmeye uygun şekilde yapılarak teslim edilip edilmediği, işin eksik, ayıplı, hatalı olup olmadığı, geçici kabul tutanakları ile belirlenen ayıpların giderilip giderilmediği, işin zamanında teslim edilmemesinin sorumluluğunun kime ait olduğu, var ise eksik ayıplı işler nedeniyle uğranılan zarar olup olmadığı ve tüm dosya kapsamı hakkında keşif yapılıp bilirkişi raporu hazırlanmak üzere ----- Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilmiştir.
Talimat mahkemesi kanalıyla alınan 23/12/2022 tarihli kök raporda bilirkişilerce " Dava konusu taşınmaz üzerinde; 35 bloktan oluşan 2+1 olmak üzere 876 daire, 6 bloktan oluşan 3+1 olmak üzere 120 daire ve bloklar içerisinde 8 adet 4+1 daire bulunmaktadır. Toplam daire sayısı 1004 dairedir.
Dava konusu dairelerde yapılan incelemeler neticesinde; dava süresi içerisinde bazı imalatlarda davacı ve tesisin işletme sahibi tarafından tadilata gidildiği görülmüştür. Bu nedenle dava dosyası eki olarak sunulan ----- Sulh Hukuk Mahkemesi Değişik İş dosyaları beraberinde daireler gezilmiştir. Yapılan incelemelerde Değişik İş dosyalarında imalatlarda tespit edilen hususların aynen mevcut olduğu, örtüştüğü gözlenmiştir. Tadilat yapılan dairelerde bulunan imalatlarla ilgili de Değişik İş dosyaları esas alınarak değerlendirme yapılmıştır.
IV- DAVACININ TALEP VE İDDİALARI:
Davacının asıl ve birleşen davadaki talepleri, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, yine dava dosyasına sunulan delillerle birlikte keşif mahalli gezilerek, talepler maddeler halinde değerlendirilmiştir. Davacı tarafından;
1. İlave İşler için talep edilen 222.359,22 TL tutarındaki bedel: Talep edilen bedellerin, dava dosyasına davacı tarafça ek 3 nolu olarak sunulan delillerin ve görsellerin incelenmesi sonucunda, çatlakların tamirinden kaynaklı olarak talep edilen bedellerin, davalı tarafça da itiraza uğramadığı ve uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
2. Tutanaklı işler, tadilat ve tamirat işleri sebebiyle talep edilen 1.463.257,69 TL tutarındaki bedel: Dava dosyasına davacı tarafça sunulan ek 4 nolu delillerin incelenmesi ve aynı şekilde taraflar arasındaki sözleşmenin 23.maddesine göre ve yine dosyada bulunan taraflarca birlikte imzalanmış, itiraza da uğramayan tutanaklar doğrultusunda uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
3. Genel gider olarak talep edilen 1.753.787,28 TL tutarındaki bedel: Davacı tarafça dava dosyasına sunulan ek 9 nolu delillerin incelenmesi ve dosyada bulunan tutanak ve yazışmalardan ve sözleşmenin 25. Maddesindeki düzenlemeden, davalı tarafça işin belirli bir süre imalat yaptırılmaksızın bekletilmesinden kaynaklı olarak, 11,5 aylık dönem için talep edilen genel gider bedelinin uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Bu dönem öncesinde de geçici kabul talep yazısının da davalıya teslim edildiği görülmüştür.
4. “19'luk Tuğla Birim Fiyat” tutar farkı 224.607,12 TL tutarındaki bedel,: Davacı tarafça ek 5 nolu olarak dosyaya sunulan deliler incelendiğinde taraflar arasındaki anlaşma esas alındığında talep edilen bedelin uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
5. - önleme işi için davacıdan kesilen 44.889,25 TL tutarındaki bedel: Davacı tarafça ek 6 nolu olarak dosyaya sunulan deliler uyarınca ve sözleşme eki genel gider cl ve c4 ye göre davalı sorumluluğunda bulunan talep konusu bedele ilişkin kesinti uygun olmayıp, konuya ilişkin davacı talebinin uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
6. ------ verilen malzeme için 38.335,92 TL tutarındaki bedel: Dosyada bulunan davacının sunduğu ek 7 deki yazışmalar incelendiğinde, davalı tarafın talimatıyla verilen malzeme bedeline ilişkin talebinin uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
7. Malzeme fiyat farkı olarak talep edilen 102.602,22 TL tutarındaki bedel:Dosyadaki ek 8 nosuyla sunulan delil eklerindeki sözleşme eki, tutanak ve yazışmalardan, davalı tarafça işin belirli bir süre imalat yaptırılmaksızın bekletilmesinden kaynaklı olarak oluşan fiyat farkına ilişkin davacı talebinin uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
8. Çatlak tamiri ve ---- raporu için talep edilen 188.327,46 TL tutarındaki bedel:Davacının dava dosyasına sunduğu---- raporu ve yazışmalardan ve yine dava konusu edilen projedeki incelemelerimiz doğrultusunda, proje tesliminden sonra davacıya yaptırıldığı iddia edilen çatlak tamirleri ile kusurun kendilerinden kaynaklı olmadığı ve mevcut durumun tespiti için yaptırılan rapor ve çatlak tamiri bedeline ilişkin talebinin sözleşme eki birim fiyat analizi---- usta temini birim fiyat analiziyle uygun olduğu ve davalı tarafça da itiraza uğramadığından talebin uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
9. Asıl davadaki davalı tarafça kesinti yapılan stopaj kesintisine ilişkin davacı tarafça talep edilen 634.121,97 TL tutarındaki bedel:Taraflar arasındaki Sözleşme “MADDE - 43 DAMGA VERGİSİ İşbu Sözleşme'den doğacak damga vergisi yıllara sari, stopaj ve diğer sair masraflar işveren sorumluluğundadır” denilmektedir. Sözleşmedeki bu madde 43 gereği damga vergisi yıllara sari, stopaj ve diğer sair masraflar işveren sorumluluğunda olduğundan yapılan kesinti miktarınca bedelin yükleniciye ödenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
V- DAVALININ TALEP VE İDDİALARI: Değişik İş dosyalarında tespit edilen imalat eksikliklerinden; klima arızaları, elektrik tesisat ve sıhhi tesisat imalat kusurları, mutfak dolap ve tezgah kusur ve eksikleri, banyo zemin ve duvar fayans kaplamaları ve tavan kaplamaları bu dava konusu olmadığından değerlendirmeye alınmamıştır.
Daire İçlerinde İnşaat İşleri bakımından eksik ve hatalı imalatların değerlendirmesi:
1. Daire koridorlarında; oturma odası, salon, mutfak, banyo ve yatak odası kapı üst köşelerinde alçı sıvada çatlakların bulunduğu,
2. Oda içlerinde kapı ve pencere boşluklarında alçı sıvada çatlakların bulunduğu,
3. Salon duvarının orta kısmında tavandan zemine kadar alçı sıvada çatlakların bulunduğu,
4. Salonda klima takılı duvarda, yatak odasında pencere altında ve dış cepheye bakan duvarda nemlenme, boyada kabarma olduğu,
Blok Koridor ve Bodrumda İnşaat İşleri bakımından eksik ve hatalı imalatların değerlendirmesi:
1. Koridorda bulunan şaft çevrelerinde ve duvarlarda alçı sıvada çatlaklar olduğu,
2. Bodrum sığınakta duvar eteklerinde nemlenmeler olduğu,
Blok Dış Cephe ve Çatı İnşaat İşleri bakımından eksik ve hatalı imalatların değerlendirmesi:
Balkon altlarında rutubet sonucu dış cephe boyasında kabarmalar olduğu,
Kat silme söveleri birleşim yerlerinde çatlaklar olduğu,
Dış cephe mantolamasında panel birleşim yerlerinde çatlaklar olduğu,
Çatı parapet membran kaplamalarında ayrılmalar olduğu,
Çatı şaft kapaklarının paslandığı,
Çatı parapet sac kaplamaları birleşim yerlerindeki slikon derz dolgusunun kalktığı,
Çatıya serilen çakıl malzemesinin içerisinde fazla miktarda ince malzeme bulunduğu(Keşif tarihinde çatılarda Güneş Elektrik Santralleri kurulu olduğundan çakıl malzemesinin kaldırılarak beton döküldüğü görüldüğünden Değişik İş dosyalarında yapılan tespitte belirtilmiştir)
Yukarıda maddeler halinde belirtilen inşaat imalatları Değişik İş dosyalarında blok ve daire numaraları verilerek mahalleri de belirtilerek verilmiştir. Tarafımızdan yapılan tadilatlar da gözetilerek Değişik İş dosyaları ile birlikte inceleme yapılmış ve değerlendirmeler neticesinde Ek'te detaylı olarak sunulan hesaplamalar yapılmıştır.
Davacı ... ve davalı ... arasında 21.04.2017 tarihinde----- Yapılması İşi için sözleşme imzalanmıştır. Sözleşme gereği işin süresi 240 takvim günüdür. Sözleşme bedeli ise 25.500.000,00 TL'dir.
Bu sözleşme kapsamında yapılması gereken imalatlar; Duvar işleri, sıva, şap ve yalıtım işleri, çatı işleri, cephe işleri ve kaplamaları, döşeme kaplamaları, duvar kaplamaları, tavan kaplamaları, iç kapılar ve bölme elemanları olarak belirlenmiştir.
Davacı ... ve davalı ... arasında 26.01.2018 tarihinde ---- Projesi Cephe, Cam, Alüminyum, Pvc İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi için sözleşme imzalanmıştır. Sözleşme gereği işin süresi 210 takvim günüdür. Sözleşme bedeli ise 6.951.754,69 TL'dir.Bu sözleşme kapsamında yapılması gereken imalatlar; Cephe, cam, alüminyum ve pvc işleri olarak belirlenmiştir.
Dava dosyasına konulan maillerden sıva çatlaklarının sonradan ortaya çıkmaya başladığı anlaşılmıştır. Bu konuda işin uzmanı ---- Üniversitesinden zeminde tahkik yapılmak üzere ekip talep edilmiştir. Yapılan zemin incelemesi neticesinde; zeminde herhangi bir çökmenin olmadığı ancak bina inşaatından dolayı oturma olduğu belirtilmiştir. Bina oturmaları; bina büyüklüğüne, şekline ve zemin türüne göre farklılık göstermektedir. Bina büyüklüğü; kat adedi ve taban genişliğini ifade etmektedir. Binanın şekli; temelinin çeşidi, mahallerin homojen dağıtımı ve dilatasyon olması ifade edilmektedir. Bina oturmasında en etken olan zeminin kayalık, taşlı-çakıllı, nebati toprak ve kumlu olması olarak ifade edilmektedir.Bloklarda geçici kabul eksikliklerinin açılanmasından hemen sonra çatlakların ortaya çıkması, binanın hızlı bir oturma yaptığını göstermektedir. Bu da yapıya göre temel iyileştirmelerinin yeterince yapılmadığını göstermektedir.
Ayrıca yapı tekniği olarak 30 metre uzunluğundaki yapılarda dilatasyon (Ayırma) yapılması gerekmektedir. Böylece yapılardaki zemin oturmalarında yapının uğrayacağı zararı en aza indirecektir. Yapılardan 241 daireli bloklar 50 metre uzunlukla bu sınırın üzerindedir.
Garanti Dönemi: Yüklenici, Sözleşme konusu İşlere ait eksikleri, hataları ve kusurları geçici kabulün İşveren tarafından onaylanıp teslimin gerçekleşmesinden sonraki 5 (beş) yıl boyunca düzeltmeyi, gidermeyi ve/veya tamir etmeyi kabul, taahhüt ve garanti eder.
YÜKLENİCİ geçici kabulün İşveren tarafından onaylanıp teslimin gerçekleşmesinden itibaren 5 (beş) yıl boyunca Sözleşme konusu İşlerle ilgili kendisinden kaynaklanmayan sebeplerden dolayı çıkabilecek tamiratları bedeli karşılığında yapacaktır.
Sözleşmede bulunan “Garanti Dönemi” maddesi gereğince; bloklarda oluşan çatlaklardan yüklenici sorumlu değildir.
Blok inşaatlarında bilirkişi kurulu heyeti tarafından tespit edilen eksiklikler hususunda yüklenicinin sorumlu olup olmadığının tespiti ve açıklaması aşağıda açık bir şekilde ayrı ayrı irdelenmiştir. Buna göre;
1-Daire içlerinde ve koridorlarda kapı, pencere ve şaft kapağı boşluklarında çatlakların oluştuğu: Çatlakların ortaya çıktığı kapı, pencere ve şaft kapağı boşluklarında beton lentoların kullanıldığı ve malzeme geçiş filesinin kullanıldığı görülmüştür. Meydana gelen çatlaklar kullanılan malzemeden veya işçilikten dolayı olmayıp, ana sebebi binanın zamana bağlı oturması nedeniyle oluşmuştur. Çatlaklar ortaya çıktığında binanın oturması tamamlanıncaya kadar alçı sıva ve boya imalatının durdurulması gerekirdi. Bu nedenleoluşan kusurlarda yüklenicinin sorumluluğu yoktur.
2-Salonda klimanın bulunduğu duvarda zeminden itibaren nemlenme olduğu tespit edilmiştir. Bu nemlenme balkona cepheli ve klimanın olduğu duvarda oluşmuştur. Duvardaki nemlenme klima giderindeki hatadan olabileceği gibi balkona gelebilecek suyun fayans derzlerinden duvara sızması neticesinde oluşmuştur. Her iki durumda da yüklenicinin uhdesinde olmayan imalatlardan kaynaklanmıştır. Fayans derz dolgusunun iyi yapılması ve ıslak mahaller için uygulanan yalıtım metodunun uygulanması gerekirdi. Bu nedenle oluşan kusurlarda yüklenicinin sorumluluğu yoktur.
3-Yatak odası ve çocuk odalarında pencerenin bulunduğu duvarlarda nem olduğu tespit edilmiştir. Pencere altında ve yatak odası duvarındaki nemlenmeler yağmur suyundan kaynaklanmaktadır. Yatak odasındaki nemlenme çatıdaki yalıtım malzemesinin bozulması sonucu duvardan yağmur suyunun sızması sonucu,pencere altındaki duvarın nemlenmesi ise yağmur suyunun sızması neticesinde oluşmuştur. Bu nedenle oluşan kusurlardan yüklenici sorumludur.
4-Bodrum katta duvar eteklerinde nemlenmeler nedeniyle boya dökülmesi olduğu tespit edilmiştir. Bodrumda bulunan mahaller toprak seviyesinin altında bulunduğundan,zemin suyunun sızması neticesinde oluşmuştur.Bodrum katta özellikle dış cepheye bakan duvarlarda su sızıntısı neticesinde nemlenme ve sonrasında da boya imalatında dökülmeler meydana gelmiştir. Blok etrafında bulunan drenaj kanallarının iyi çalışmaması ve blok etrafında yeterli su yalıtımının yapılmaması neticesinde duvarlar suya maruz kalmış ve imalat bozulmuştur. Bu kusur yüklenicinin uhdesinde olmayan imalatlardan kaynaklanmıştır. Bu nedenle oluşan kusurlarda yüklenicinin sorumluluğu yoktur.
5-Balkon yüzeylerinde boya imalatında dökülmeler oluştuğu tespit edilmiştir Balkon yüzeyinde sızan suya maruz kalması neticesinde oluşmuştur. Balkon zeminine mermer parapet ve onun üstüne korkuluk monte edilmiştir. Mermer ile zemin arası tam doldurulmamış, balkon zeminine su yalıtımı da yapılmadığından, balkona gelen su yüzeye sızmış ve boyanın kabarmasına neden olmuştur. Bu kusur yüklenicinin uhdesinde olmayan imalatlardan kaynaklanmıştır. Bu nedenle oluşan kusurlarda yüklenicinin sorumluluğu yoktur.
6- Kat silme söveleri birleşim yerlerinde ve dış cephe mantolamasında panel birleşim yerlerinde çatlaklar olduğu tespit edilmiştir. Bu imalat duvarlara yapıştırılıp, dübel yardımıyla sabitlenmesi yapılmaktadır. Meydana gelen çatlaklar kullanılan malzemeden veya işçilikten dolayı olmayıp, ana sebebi binanın zamana bağlı oturması nedeniyle oluşmuştur. Bu nedenle oluşan kusurlarda yüklenicinin sorumluluğu yoktur.
7-Çatı parapet membran kaplamalarında ayrılmalar olduğu tespit edilmiştir.| Bu imalat çatıya yağmur suyundan binayı korumak için yapılmıştır. Bu imalat çatıya yağmur suyundan korunmak için yapılmış olup, birleşim yerlerinden ayrılmıştır. Bu şekilde görev yapmamakta olup binaya su girmesine ve sıva ve boya imalatlarının zarar görmesine neden olmaktadır. Bu imalat işçilik kusuru nedeniyle zarar görmüştür. Bu nedenle oluşan kusurlardan yüklenici sorumludur.
8-Çatı şaft kapaklarının paslandığı tespit edilmiştir. Şaft kapağı imalatı şaft boşluğundaki elektrik ve sıhhi tesisat imalatının korunması icin yapılmış olup paslanması durumunda dış etkenlerden zarar görecektir.Şaft kapağının pas boyasının ve boyasının teknik şartnamesine uygun yapılması gerekmektedir. Bu imalat işçilik kusuru nedeniyle zarar görmüştür. Bu nedenle oluşan kusurlardan yüklenici sorumludur.
9- Çatı parapet sac kaplamaları birleşim yerlerindeki slikon derz dolgusunun kalktığı tespit edilmiştir.suyundan slikonlar kalkmıştır. Bu imalat çatı tretuvar duvarına yağmur suyundan binayı korumak için yapılmış saçtan ibarettir. Bu imalatta membran gibi yağmur suyundan korunmak için yapılmış olup, birleşim yerlerindeki slikon kalkmıştır. Bu şekilde görev yapmamakta olup binaya su girmesi sıva ve boya imalatlarının zarar görmesine neden olmaktadır. Bu imalat işçilik kusuru nedeniyle zarar görmüştür. Bu nedenle oluşan kusurlardan yüklenici sorumludur.
Yukarıda açıklamalarını yaptığımız tespit ve incelemeler doğrultusunda ---- Projesi kapsamında kusurlu imalatların ve yüklenicinin sorumlu olup-olmadığı ile ilgili ayrı ayrı değeri aşağıdadır.
Eksik, hatalı imalatlar toplamı;
Yüklenicinin sorumluluğunda olan; çatı membran, harpuşta kaplama, şaft kapağı paslanması ve yatak odası nemlenmelerinden kaynaklanan imalatların 2020 yılı toplam bedeli 118.688,82 TL olduğu, davalı işeverene ait olan bedel 1.769.232,87 — 118.688,82 =1.650.544,05 TL olduğu,
Yüklenicinin sorumluluğunda olan; çatı membran, harpuşta kaplama, şaft kapağı paslanması ve yatak odası nemlenmelerinden kaynaklanan imalatların 2017 yılı toplam bedeli 89.871,96 TL olduğu, davalı işeverene ait olan bedel 1.391.717,68 - 89.871,906=.301.845,72 TL olduğu kanaatine varılmıştır.
Yukarıdaki hesaplamalardan görüleceği üzere kusurlu imalatların parasal değeri sözleşme maliyetinin %5 oranı içerisinde kalmaktadır. Keşif esnasında yapılan incelemelerde bağımsız bölüm dairelerin kullanımı yönünden, elektrik, su, ısınma ve kullanım yönünden bir eksiğinin olmadığı da görülmüştür. Bu nedenle geçici kabulün yapılması yönünden herhangi bir engel bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Davalı tarafından yükleniciden yapılan kesinti ile ilgili olarak;
“MADDE - 43 DAMGA VERGİSİ
İşbu Sözleşme'den doğacak damga vergisi yıllara sari, stopaj ve diğer sair masraflar işveren sorumluluğundadır” denilmektedir.Sözleşmedeki bu madde gereği damga vergisi yıllara sari, stopaj ve diğer sair masraflar işveren sorumluluğunda olduğundan yapılan kesintinin yükleniciye ödenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Ayrıca dava dosyasında bulunan, tarih verilerek günlük hazırlana tutanak ve ataşmanlardan, işin yürütülmesi için kaba inşaattan kalan düzeltmeler, elektrik ve mekanik imalatlardan kaynaklanan tamiratlar ve projesel revizyonlardan kaynaklı düzeltme imalatlarının olduğu anlaşılmıştır. Taraflar tarafından düzenlenerek imza altına alınan ve herhangi bir sözleşmeye bağlanmayan imalatların toplam bedeli 1.463.257,69 TL'dir. Bu bedel tarafımızdan hesaplanmamış olup; dosyada bulunan 2017-2018 yıllarına ait tutanaklarla uyumlu olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç olarak;
İlave İşler için talep edilen 222.359,22 TL tutarındaki bedel,
Tutanaklı işler, tadilat ve tamirat işleri” sebebiyle talep edilen 1.463.257,69 TL tutarındaki bedel,
Genel gider olarak talep edilen 1.753.787,28 TL tutarındaki bedel,
“19'luk Tuğla Birim Fiyat” tutar farkı 224.607,12 TL tutarındaki bedel,
- önleme işi için davacıdan kesilen 44.889,25 TL tutarındaki bedel,
------ verilen malzeme için 38.335,92 TL tutarındaki bedel,
Malzeme fiyat farkı olarak talep edilen 102.602,22 TL tutarındaki bedel,
Çatlak tamiri ve ---- raporu için talep edilen 188.327,46 TL tutarındaki bedel,
Asıl davadaki davalı tarafça kesinti yapılan stopaj kesintisine ilişkin davacı tarafça talep edilen 634.121,97 TL tutarındaki bedel
Yukarıda maddeler halinde belirtilen hususlar nedeniyle 2017 yılı itibarı ile yükleniciye ödenmesi gereken bedel toplamı 4.672.288,13 TL olduğu,
Yüklenicinin sorumlu olduğu imalat kusurlarının 2020 yılı itibarı ile toplam bedeli 118.688,82 TL olduğu ve 2017 yılı itibarı ile toplam bedeli 89.871,96 TL olduğu, çatıya serilen çakıl malzemesinin çok tozlu olması nedeniyle de her blok için 250 TL olmak üzere toplam 10.250,00 TL nefaset kesilmesinin uygun olacağı" görüş ve kanaati açıklanmıştır.
Kök rapora taraf vekillerince itiraz edildiğinden aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış bilirkişiler görüşlerinde bir değişiklik olmadığını ifade etmişlerdir.
Davalı/ davacı ----- vekili ayrı bir bilirkişi heyeti oluşturularak zemin etüdü yönünde rapor alınmasını talep etmiş ise de mahkememizce daha önce atanan bilirkişi heyetinde bir jeoloji mühendisi ve inşaat mühendisi bilirkişisi bulunduğundan ve zemin etüdü raporları bu teknik bilirkişiler tarafından değerlendirildiğinden talep reddedilmiştir.
Davacı ve davalı tarafın 2017-2018-2019 ve 2020 yıllarına ait tüm ticari defter ve dayanak kayıtları, dosyaya sunulan tüm belgeler, taraflar arasındaki yazışmalar ve imzalanan tutanaklar, değişik iş dosyası raporları ile mahkememiz dosyasından talimat yoluyla keşfen inceleme neticesinde alınan 23/12/2022 ve 21/09/2023 tarihli bilirkişi heyet raporları, bu raporlara yönelik itirazlar bir arada değerlendirilerek dava ve birleşen davalarda davacıların talepleri yönünden rapor düzenlenmek üzere dosyanın mahkememizce re'sen seçilen bilirkişiler ----- tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 09/09/2024 tarihli raporda "...., taraflar arasındaki sözleşmeye konu 2 farklı yapım işinin bulunduğu hakkediş formaları ibraz edilmiştir.
D6.1 Cephe Doğrama İşleri: Tarafların üzerinde mutabık kalarak hakkediş formalarını birlikte kaşe imza ettikleri 9 hakedişten ibaret ----- İşine ait;
* Toplam yapım bedelinin (Yüklenici ----- tarafından düzenlenecek fatura matrahı) 8.901.476,31 TL, Kdv tutarının 1.602.265,74 TL, kdv dahil toplam tutarın 10.503.742,05 TL
* Sözleşme kapsamında%5 oranındaki teminat kesintisi tutarının 363.511,39 TL
* Avans kesintisinin 3.630.000,00 TL,
* Yüklenici ----- ödenecek tutarın 6.510.230,67 TL olduğu görülmüştür.
Bu işe ait imzalı 9 nolu son hakkediş formuna Ek-i'de yer verilmiştir.
D6.2 İnce İşler:
Aynı projede tarafların mutabık kalarak imzaladıkları 1-13 numaralı hakkedişlerde birlikte kaşe imza ettikleri ---- Projesi İnce işlerine ait;
* Yapım bedelinin(Yüklenici ----- tarafından düzenlenecek fatura matrahı) 25.704.890,39 TL, Kdv tutarının 4.626.880,27 TL, kdv dahil toplam tutarın 30.331.770,66 TL
* %5 oranındaki teminat kesintisinin 1.285.244,52 TL,
* Stopaj kesintisinin 526.380,04 TL olduğu görülmüştür. Tarafların üzerinde imzasının bulunduğu 1-13 numaralı hakkediş özet tablosuna Ek-2'de yer verilmiştir. Ayrıca İnce işlerle ilgili olarak tarafların üzerinde mutabık kalamadıkları 14.15. ve 16.hak ediş tutarları da davacı ---- ibraz ettiği hakkediş formaların aşağıdaki gibi incelenmiştir. Buna göre mutabık kalınamayan ilgili hakkedişlerde;
* Yapım bedelinin 3.591.397,77 TL, Kdv tutarının 646.451,60 TL, kdv dahil toplam tutarın 4.237.49,36 TL
* %5 oranındaki teminat kesintisinin 96.141,74 TL,
* Stopaj kesintisinin 107.741,93 TL olduğu görülmüştür.
Buna göre İnce işlerin 1-16 numaralı toplam hakkedişlerinde toplam yapım bedelinin 29.296.288,16 TL,Kdv tutarının 5.273.331,87 TL, kdv dahil toplam tutarın 34.569.620,03 TL, toplam teminat kesintisinin 1.381.386,26 TL, toplam stopaj kesintisinin 634.121,97 TL olduğu anlaşılmıştır.
Davacı karşı davalı yüklenici ---- tarafından ------ adına Cephe işleri ile ilgili taraflar arasında imzalanan 9 numaralı hakkediş formunda belirtilen kdv dahil toplam fatura bedeli olan 10.503.742,04 TL tutarı ile uyumlu olduğu, tarafların ilgili tutar üzerinde mutabık kaldığı ve tutarın her iki taraf ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu görülmüştür. - -- işleri ile ilgili olarak ---- Cephe işleri ile ilgili lgili yüklenici ----- tarafından 16 adet hakkediş karşılığı düzenlenen toplamda kdv dahil 34.569.620,02 TL tutarlı yukarıda yer verilen fatura tutarlarının gerek----- nezdinde usulüne uygun olarak kayıtlı bulunduğu görülmüştür.
Hakediş formalarında belirtilen kesintilerle ilgili olarak -----adına düzenlediği kesinti faturalarının usulüne olarak taraf ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu anlaşılmıştır.
İnce yapı işleri ile ilgili yüklenici ------- tarafından 16 adet hakkediş bulunduğu, 1-13 numaralı arası tüm hakkediş formalarında her iki tarafın imzasının bulunduğu, buna paralel olarak 1-13 numaralı hakkedişlerin kdv dahil 30.331.770,66 TL tutarın ------ nezdinde usulüne uygun olarak kayıtlı bulunduğu görülmüştür. Yerinde yapılan incelemede ------ muhasebe yetkilisinin 14-15 ve 16 numaralı hakkediş formaları üzerinde mutabık kalınmadığı beyan edilmişse de 4.237.849,36 TL toplam tutarlı 14.15. ve 16.numaralı hakediş faturaları ve bağlı kesinti tutarlarının da ------ nezdinde usulüne uygun olarak kayıtlı bulunduğu görülmüştür. Neticeden taraf ticari defterlerinde yer alan bakiyeler aşağıdaki gibi tespit edilmiştir. Buna göre 10.03.2020 takip tarihi itibariyle ---- nezdinde-----Verilen Sipariş avansları hesapları nezdinde hesap bakiyelerinin 0,00TL olduğu, taraflar arasında imzalanan hakkediş formalarında belirtilen ve ------ Kesin Hakediş sonrası alacaklı olduğu 1.744.897,63 TL toplam tutarlı nakit teminat kesinti toplamlarının ---- nezdinde usulüne uygun olarak kayıtlı bulunduğu, ilgili tutarların ----- ticari defterlerinde kayıt altına alınmadığı tespit edilmiştir.---- hakkediş formlarında belirtilen tutarlara uygun olarak ----- adına düzenlediği tüm satış faturalarında bilgilendirme amaçlı yer alan genel toplamda 634.121,97 TL tutarlı stopaj kesintisinin davalı ----- ticari defterlerinde 360-Ödenecek Vergi Fonlar hesabında kayıt altına alınarak Gelir Vergisi Kanunun 94/3 madde hükmüne uygun olarak Muhtasar beyanname ile ilgili vergi dairesine beyan edildiği görülmüştür.Bu noktada asıl davaya konu ----- Esas sayı ve 10.03.2020 tarihli takip dosyası ile istenen 634.121,97 TL stopaj kesintisinin davalı -----Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği kapsamında ----- bağlı bulunduğu Vergi Dairesinden talep edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
İşveren olarak “Davalı” ----- ile Yüklenici olarak “Davacı”------arasında 21.04.2017 tarih ----- sayılı “----- Projesi İnceyapı İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Sözleşmesi” imzalanmıştır.
3.b. maddesinde “EKİ keşif listesinde yer alan ince inşaat işleri, tuğla duvar, sıva, alçı sıva, boya, şap, ephe mantolama, duvar kaplamaları (boya-duvar kağıdı vb.) saç kapılar, yangın kapıları, yalıtım işleri vb.”
5. Maddesinde “Bu sözleşme sabit birim fiyatlı yapım işini kapsamaktadır. ...Yüklenici sözleşme kapsamında belirlenen sözleşme bedeli birim fiyatlarında hiçbir koşul altında bir artış talep etmeyeceğini beyan, kabul ve taahhüt etmektedir... Yüklenici verdiği fiyat teklifinin yeterli konusunda gerekli inceleme ve araştırmalar yapmıştır. Yüklenici sözleşme kapsamında belirlenen Sözleşme Bedeli birim fiyatlarında hiçbir koşul altında bir artış talep etmeyeceğini beyan, kabul ve taahhüt etmektedir.”Yüklenici sözleşme şartlarının tümünü aynen kabul ederek, işlerin tamamını işverenin ve proje yönetiminin taleplerine uygun olarak KDV hariç 25.500.000,00TL bedel karşılığında yapmayı beyan, kabul ve taahhüt eder
7.maddesinde “... Yükleniciye hiçbir şekilde fiyat farkı verilmez. Yüklenici, fiyatların artışı nedeniyle her ne ad altında olursa olsun fiyat farkı ve eskalasyon talep edemez.”
11.6. bendinde “... Yükleniciye 1 adet C sınıfı iş güvenliği uzmanı yansıtılacak payın ödenmesi (Tüm çalışma saatleri süresince kendi bodrosunda görevlendirileceği ve işveren tarafından görevlendirilmiş ---- firmasına karşı sorumlu ----görevlisi ile ilgili giderler) tamamı yükleniciye aittir.”
11.11. bendinde “İşin sorumluluğu kesin kabul tarihine üstlenilmesi, gizli kusurların kesin kabulden sonra da giderilmesinden doğacak giderler, garanti süresi dahilinde ortaya çıkan hata, arıza ve kusurların giderilmesine ilişkin giderler.”
11. maddesi yüklenici ayrıca aşağıdaki belirtilen tüm hususların eksiksiz bir şekilde yerine getirmekle yükümlüdür, başlığı 7.bendinde " Yüklenici birim fiyat tarifi içeriğine uygun olarak onaylı proje detaylarına uymak için yapacağı değişikliklerden dolayı hiçbir hak talebinde bulunamaz.”
12.5. bendinde "İşveren sahada imalat teslim süreç kontrol eder ve yönetir.”
18.maddesi Sözleşme ve eklerine uymayan işler ile hatalı kusurlu ve eksik işler başlığında “ Yüklenici projelerde kendiliğinden hiçbir değişiklik yapamaz, proje ve şartnamelere ve birim fiyat tarifine uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, proje yönetimin talimatı ile belirlenen süre içerisinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkılıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir ve işverenin bu halde ilgili işlerin yapılması hususunda üçüncü kişilerden hizmet alma ve bedelini yükleniciye yansıtma ve tüm masrafları ve gecikmelerden kaynaklanan zararlarını yüklenicinin hakkedişlerinden ve/veya sözleşme kapsamında vermiş olduğu teminatlardan mahsup etme; bu hakediş ya da teminatların yetersiz gelmesi halinde ilave tutarı talep etme hakkı saklıdır.”ynı maddenin geçici kabul başlığında “.. Yüklenici işverene vereceği yazılı bildirim ile geçici kabul isteğinde bulunur. Geçici kabul 20.12.2017 tarihine kadar yapılacaktır. Yapılan işler, işveren tarafından verilecek talimat üzerine proje yönetimi tarafından ön incelemeden geçirilir. Ön inceleme sonucunda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak tamamlandığı ve kabul işlemlerinin yapılmasında bir. Engel bulunmadığı anlaşılırsa işveren tarafından geçici kabul komisyonu oluşturulur. İş kabule hazır değilse eksik ve kusurlu işleri gösteren tutanak, proje yönetimi tarafından, işin kabule hazır hale gelmesi bakımından yaklaşık bitim tarihini de içeren öngörüsüyle birlikte, en geç 3 gün içerisinde işverene gönderilir. Yüklenici veya vekili hazır bulunmazsa veya kabul tutanağını imzalanmak istemezse tutanakta bu husus ayrıca belirtilir... Geçici kabul tutanağı, proje yönetimi ve işveren tarafından onaylandıktan sonra geçerli olur. Geçici kabulün yapılmasından sonra sistemin kullanılıyor olması, işin kesin kabulü anlamına gelmez. Sözleşmenin belirlediği tarihte, işin tamamlanmadığının tespit edilmesi ve kabul işleminin yapılabilmesi için yüklenicinin proje yönetimine zamanında başvurması gereklidir.”
23.maddesinde "İşveren yapılması ve/veya yapılmaması diğer işlere teknik olarak engel olmayan sözleşme konusu işlerin bir kısmının yaptırmaktan vazgeçebilir ve/veya ilave işler yaptırabilir. Bu istekler yükleniciye vazgeçilen veya ilave iş emri olarak yazılı iletilecektir. Yüklenici vazgeçilen veya ilave iş emirlerinde belirtilen tüm işleri sözleşme hükümlerine göre yapmaya zorunludur.”
25. maddesi 7. paragrafında "İşin yüklenici ve işveren dışındaki sebeplerden dolayı zorunlu olarak durdurulması halinde yüklenicinin şantiyedeki çalışmaları kapsamında oluşacak genel giderlerinin 30 gün güne kadar ki kısmı yüklenici sorumluluğunda olup 30 günden sonraki genel giderler işveren tarafından karşılanır. Bu durumda işveren tarafından karşılanacak genel giderlerin; belgelenebilir. ve işveren tarafından kabul edilebilir olup onaylaması gerekir. Yüklenicinin kusuru nedeniyle resmi daireler iş durdurma verirse, bu durumda tüm sorumluluk yükleniciye aittir.”33. maddesi 2. Paragrafında *..İşveren tarafından bir iş güvenliği şirketi ile anlaşma yapılmıştır. İş güvenliği şirketi ile alakalı yapılacak olan tüm ödeme ve masraflara, yüklenici veya alt yükleniciler bir -- bedeli oranında katılacaklarıdır.” Devamı 3.paragrafında *..Ücretinin tamamı yüklenici. Tarafından ödenmek üzere bir işgüvenliği uzamanı görevlendirmek zorundadır.”
43. maddesinde “İşbu sözleşmeden doğacak damga vergisi yıllara sari, stopaj ve diğer sair masraflar işveren sorumluluğundadır.”Sözleşme ekine yapılacak işlere ilişkin keşif icmal tablosu da sunulmuştur.
Söz konusu sözleşmenin eki sayılan ve “---- Projesi İnceyapı İşleri Sabit Bitim fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Sözleşmesi” ne 91 maddeden oluşan ve Şartnameye Bağlı Sorunlar/İşveren İle GörüşmeKararı” adı altında Soru/Cevap listesi de eklenmiştir.
Soru/Cevap Listesi 34. maddesinde “Şartnameye Bağlı Sorunlar başlığında; Yüklenici kendisine süre uzatımı verilmesi nedeniyle, fiyat artışı fiyat farkı ve eskalasyon talebinde bulunamaz, devamındaki, İşveren ile Görüşme başlığında; Malzeme fiyat farkları fatura beyanları ile işverene sunulur. Sunulan evraklar işveren tarafından teyit edilerek hakedişe eklenir.”
38. maddesinde “Şartnameye Bağlı Sorunlar başlığında; İş güvenliği şirketi ile alakalı olan tüm ödeme ve masraflara, yüklenici veya alt yükleniciler çalıştırdıkları işçi sayısı oranında katılacaklardır, devamındaki, İşveren ile Görüşme başlığında; Tüm kesinti ve gider paylaşımları GG tablosunda mevcuttur. Bunundışında herhangi bir adla kesinti veya gider paylaşımı yapılmayacaktır.”
84. maddesinde “Şartnameye Bağlı Sorunlar başlığında; Keşif bire bir maliyetler üzerinden hesaplandığı için malzemeye gelecek zamlar konusu çözülmelidir, devamındaki, İşveren ile Görüşme başlığında;Malzeme fiyat farkı konusunda gündem olursa işveren bu konuda destek olacaktır.” denilmiş olmasına rağmen üzeri çizilerek geçersiz hale geldiği anlaşılmaktadır.
*İşveren olarak “Davalı” ----- ile Yüklenici olarak “Davacı” -----. arasında 26.01.2018 tarih ----- sayılı “-----Projesi İnceyapı İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Ek Sözleşmesi” imzalanmıştır.
3.b. maddesinde “EKİ keşif listesinde yer alan cephe, cam, alüminyum, çatı işleri, harpuşta, cephe alüminyum, kapı ve pencere, çatı kapı ve pencere vb.”
5.maddesinde "Bu sözleşme sabit birim fiyatlı yapım işini kapsamaktadır. ...Yüklenici sözleşme kapsamında belirlenen sözleşme bedeli birim fiyatlarında hiçbir koşul altında bir artış talep etmeyeceğini beyan, kabul ve taahhüt etmektedir. Yüklenici sözleşme şartlarının tümünü aynen kabul ederek, işlerin tamamını KDV hariç 6.951.754,69TL bedel karşılığında yapmayı beyan, kabul ve taahhüt eder."
10. maddesi ihtiyat Kesintisi Teminat “Bu sözleşme kapsamında iki bölümden oluşan keşif listesinin birinci bölümü olan koordinasyon bazlı keşif pozlarından/koordinasyon bedel ve tutarlarından nakit teminat kesintisi yapılmayacaktır. İkici bölüm olan ilave inşai cephe işleri pozlarından ve tutarlarından yükleniciye ödenecek olan her hakkedişten %5 tutarında kesinti yapılacaktır.”
20.maddesi Geçici Kabul Noksanları başlığında * İş bu sözleşme madde 10'da düzenlendiği üzere, geçici kabul noksanları için her hakkedişten 965 ihtiyat kesintisi tutarı tutulur ve bu tutar geçici kabul eksikliklerinin tamamlanmasını müteakip kesin hesapla birlikte yükleniciye ödenir.”
TEKNİK RAPOR ve BİLİRKİŞİ TESPİT RAPORLARI : Dosyaya ibraz edilen ibraz edilen Teknik Rapor ve Tespit Raporların tetkikinde;
* ----- Deprem Mühendisliği ve Afet Enstitüsü Müdürlüğü'ne----tarafından talep edilen ve Dr. Öğretim Üyesi inşaat yüksek mühendisi ------ tarafınca tanzim edilen 17.10.2019 tarihli Teknik Rapor'da; ----- ortaya çıkan sorunların değerlendirilmesinde “.. ---- tarafından bina tabanlarında ----- yöntemiyle yapılan yüzey araştırmalarında zeminde, çeşitli derinliklerde 0.30m'ye varan çökmelerin oluştuğu belirlenmiştir. Bu çökmelerin değişik büyüklüklerde (0.05m ile 0.30m) tüm zemini kapladığı anlaşılmaktadır. Bunun yanında yapıların betonarme elemanlarında// kolonlarda boşluklar olduğu belirtilmiştir. “Şeklinde açıklanarak "İnceleme konusu binalarda ortaya çıkan çatlakların, bitim elemanları (seramik, fayans) ve sıvalarla ilgisi yoktur. Söz konusu hasarların, yapılaşma öncesi tabanda/zeminde gereken önlemlerin alınmamasından dolayı oluşan farklı oturmalardan kaynaklandığı açıktır.” olarak belirlenmiştir.
*Tespit İsteyen ----- vekilinin talebi üzerine ----- aleyhine ------ Sulh Hukuk Mahkemesinin muhtelif sayıların da alınan D.İş dosyaları v mahkememizce alınan bilirkişi raporları ayrı ayrı incelenmiştir.
A-Asıl Dava Yönünden:Yukarıda bu husus mali bilirkişice Stopaj İncelemesi başlığında yer aldığı şekilde"---- hakkediş formlarında belirtilen tutarlara uygun olarak ----- adına düzenlediği tüm satış faturalarında bilgilendirme amaçlı yer alan genel toplamda 634.121,97 TL tutarlı stopaj kesintisinin davalı ---- ticari defterlerinde 360-Ödenecek Vergi Fonlar hesabında kayıt altına alınarak Gelir vergisi Kanunun 94/3 madde hükmüne uygun olarak Muhtasar beyanname ile ilgili vergi dairesine beyan edildiği görülmüştür. Şeklinde açıklanarak; Bu noktada asıl davaya konu ----- Esas sayı ve 10.03.2020 tarihli takip dosyası ile istenen 634.121,97 TL stopaj kesintisinin davalı --- değil, ----- Seri no'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği kapsamında ------ bağlı bulunduğu Vergi Dairesinden talep edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Kaldı ki: taraflar arasında imzalanan 21.04.2017 tarihli ----- Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Sözleşmesi” 43. maddesinde "İşbu sözleşmeden doğacak damga vergisi yıllara sari, stopaj ve diğer sair masraflar işveren sorumluluğundadır. “Şartına da yer verilmiştir.
Diğer yandan taraflar arasında imzalanan -----Yapılması İşi” ne ait düzenlenmiş ve tarafların imza ve kaşelerinin bulunduğu 16(kesin) hakediş raporunda stopaj kesintisi 634.121,97TL tutarında gösterilmiştir.
(Asıl Davadaki talep 634.121,97TL'dir.)
B- Birleştirilen ----. ATM----- dosya yönünden :Davacı ----- vekili 27.01.2021 tarihli dava dilekçesinde, müvekkili ----- şirketinin davalı ---- şirketi ile 51 Bloktan oluşan ---- Evlerinin ince işleri yapımında 21.04.2017 tarihinde---- Projesi İnceyapı İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Sözleşmesi” ve 26.01.2018 tarihinde “----- Projesi İnceyapı İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Ek Sözleşmesi” imzalandığını. Davalı ----- şirketi tarafından taahhüt edilen işlerin bedeli sözleşme şartlarında ödendiğini, ancak davalı ----- şirketinin sözleşme şartlarına aykırı olarak ayıplı, kusurlu ve hasarlı işler yapmış olduğunu, bunun dışında müvekkilince önceden yapılmış işlere de zarar vermek suretiyle edimlerini süresi içinde ve sözleşmeye göre uygun şekilde ifa etmediğini, teslimde temerrüde düştüğünü belirterek, eksik ve ayıplı işler ile verilen hasar ve geç tesliminden kaynaklanan zararlarının tespit edilerek davalıdan tahsil edilmesini dava etmiştir.
-------------------------------------------------------
Dava dışı ----- davalı -----. aleyhine-------- Sulh Hukuk Mahkemesinin muhtelif sayıların da mahallinde inceleme sonucu 46 adet teknik bilirkişi raporu tanzim edilmiştir. Söz konusu bu raporlar yukarıda ayrı ayrı incelenerek açıklanmıştır.Teknik bilirkişi raporlarında genel olarak belirlenen eksik ve kusurlu işler; Çatıda mebran kaplamalarında ayrılmalar, çatıya serilen çakıl malzemesinin kirli ve fazla miktarda ince malzme bulunduğu, bodrum kat ve sığınak duvarında rutubet sonucu kabarmalar, şaft kapaklarında paslanma, dış cephede, balkon alınlarında rutubet sonucu boya kabarmaları, kat silme birleşim yerleri ve dış cephe mantolama panel birleşim yerlerinde çatlaklar, genel olarak oda kapıları üzerinde, pencere üzeri ve altında, çatlaklar, salon duvarında çatlak ve rutubete bağlı kabarmalar, ocak çevresinde silikon eksikliğinden ocak altı çekmecelerde şişmeler, mutfak evye, batarya ve sifonu, tuvalet ve banyoda lavabo bataryası, sifon, duş bataryası, gömme rezervuarda solma fan ve klimaların gürültülü çalıştığı tespit edilmiş, rapora renkli fotoğraflarda eklenmiştir. Buna karşın tespit talep dilekçesinde eksik ve kusurlu işlere ilişkin olarak giderilme bedelleri talep edilmediğinden bedel hesabı da yapılmamıştır.
Talimat dosyasında,------ Asliye Hukuk Mahkemesi nezaretinde bilirkişi heyeti 14.06.2022 tarihinde mahallinde incelemelerde bulunmuştur. Bilirkişi heyetince rapor 23.12.2022 tarihinde tanzim edilerek mahkemeye sunulmuştur. Keşif tarihi ile rapor tanzimi arasında takribi 6 aylık bir süre geçmiştir. Talimat mahkemesine verilen raporda ----- projesinde bir kısım işlerin değişmiş olduğu, mevcut bulunanlar ile birlikte değişen kısımlar tespit raporundaki belirlemeler gözetilerek eksik ve kusurlu işlere ilişkin bedel hesabı da yapılmış bulunmaktadır.Huzurdaki dosyada teknik bilirkişi tarafından, taraflarca mahkemenize sunulan 4 klasör içindeki yazışmalar, tutanaklar, harcama belgeleri, vb gibi diğer belge ve bilgiler incelenmesi sonucunda; davacı ---- tarafından sözleşme konusu işlere ilişkin olarak bila tarihli “ ----- Kesinti Tutanak İcmali” tanzim etmiştir. Söz konusu tutanağa göre de, 13 başlık altında; Toplam: 727.483,28 TLeksik ve kusurlu işler belirleyerek Tutanak İcmali hazırlamıştır. Tutanak icmalinde toplam 727.483,28TL (KDV. dahil 1.087.483,28TL tutarındadır. Bu tutanak ve bedeline ----- yetkilisi e-posta cevabında; Öncelikle tek taraflı hazırlayıp imza altına alıp tarafımıza yollamış olduğunuz (fatura edilmiş) ekte paylaştığım kesinti tablosu çalışmanız hakkında 22 aylık süre içerisinde uyarı, ikaz, bildirim, toplantı notu bağlamında tarafımıza hiçbir yazılma geçmemiş ve ayrıca birlikte tespit de yapılmamıştır. şeklinde itirazda bulunmuştur. Kural olarak, eksik ve kusurlu işler işler ile nefaset kesintileri tarafların birlikte yapmış oldukları (dosya içerinde görülemeyen Geçici Kabul Tutanağı” “Geçici Kabul” tutanağı incelemeleri sırasında inşat sahasında (işyerinde) belirlenen ve geçici kabul tutanağı ekinde yer alan listede tarafların kabulünde bulunan imalatlardır. Bu hususa ilişkin olarak eksik ve kusurlu işler ile nefaset kesintiler bedeli usulüne uygun şekilde bulunmadığından kabulü de mümkün olmamıştır.
---- yapılan işlere ilişkin olarak --- yetkilisi --- olmak üzere diğer taşeronlara yapmış olduğu 10.01.2019 tarihli e-postada; Değerli iş ortaklarımız ekli dosyada bulunan İistedeki tespitlerin giderilmesi için imalat ve montaj teslimi konulu toplantı yarın 11.Ocak.2019 tarihinde saat 10:00 da------Proje yönetimi ofisinde işletme ekibi proje yönetimi ve yüklenici iş ortaklarımız ile birlikte yapılacaktır.
Talimat dosyasına verilen bilirkişi heyet raporunda ise, mahallen yapılan inceleme sonucu belirlemeler yapılarak bu hususlara ilişkin olarak, ---- sorumlu olduğu tutar, çatı mebran, harpuşta kaplama, şaft kapağı paslanması ve yatak odası nemlenmelerinden kaynaklanan imalat bedeli 2020 yılı itibarıyla 118.688,82 TL, çatıya serilen çakıl malzemesinin çok tuzlu olması nedeniyle tüm bloklar için 10.250,00 TL tutarında nefaset kesilmesi hesap ve takdir edilmiştir.
Davacı ---- bu talebinin değerlendirilmesinde, gerek ------ raporunda bina/blok temel altı zemininde oturmalar yaptığı açıklaması, gerekse talimat dosyasına verilen raporda da yapılan açıklamalar gözetilerek davacı ----, davalı ------ dava tarihi rayiç fiyatlara göre (118.688,82TL+410.250,00TL)=128.938,82TL alacak talebinde bulanabilecektir. (Talimat dosyası ile alınan bilirkişi kurulu raporunda takdir edilen bedel 2020 tarihi olarak belirtilmiştir. Davacı ------ ise alacak davasını 27.01.2021 tarihinde ikame etmiştir. Gerek, ülkedeki ekonomik ve finansal kriz, gerekse Covid-19Pandemi: salgını nedeniyle inşaat yapım, malzeme, işçilik fiyatlarında herhangi bir artış bulunmadığından, talimat dosyasında takdir edilen bedel haddi layıkında bulunmuştur.) Davadaki talep 1.000.000, 0TL'dir.
C- Birleştirilen ---- ATM ---- dosya yönünden :Davacı ---- vekili 26.02.2021 tarihli dava dilekçesinde, davalı ---- ile imzalanan sözleşmeler neticesinde, ----- ince yapı işleri yapılan sözleşme uyarınca tamamlanarak davalı şirkete teslim edilmiş olduğunu,
-Taraflar arasında yapılan sözleşme uyarınca sosyal tesislerde müvekkiline yaptırılan ilave iş tutarı 222.359,22TL olup ödenmediğini,
-Sözleşme hükümleri haricinde yaptırılan tutanaklı işler, tadilat, tamirat işleri sebebiyle 1.463.257,69TL olup ödenmediği,
-Taraflarına ödemesi yapılmayan 19'luk tuğla birim fiyat farkı tutarı olan 224.607,12TL ödenmediğini,
-Sözleşme eki soru/cevapların 36.maddesi uyarınca “Tüm kesinti ve giderler paylaşımları GG tablosunda mevcut olup, bunun dışında herhangi bir adla kesinti veya gider paylaşımı yapılmayacaktır.” Düzenlemesi bulunduğu, işverenin müvekkiline yaptırdığı “----Önleme iş”nin müvekkilince davalı şirkete kesilen faturanın 44.889,25TL'si haksız ve sözleşmeye aykırı olarak kesintisi yapıldığını, bu kesintinin taraflarına ödenmesini,
-Davalı şirket talimatı ve onayı doğrultusunda, davalı alt yüklenicisi olan ---- firması yetkilisi ----- 38.335,92TL tutarında malzeme bedeli karşılığında müvekkiline ödenmesine,
-Sözleşme eki soru/cevapların 34. ve 84. maddesi uyarınca, davalının fiili sebebiyle tüm proje teslim süresinin ve iş programının ötelenmiş olması nedeniyle ortaya çıkan ve davalı sorumluluğunda bulunan 102.602,22TL tutarında malzeme fiyat farkı bedellerinin müvekkiline ödenmesini,
“Taraflar arasında yapılan ve 31.12.2017 tarihinde süresi biten sözleşmeye göre, müvekkili sorumluluğunda olmayan nedenlerle süre uzatımına gidildiği. Genel giderler başlığı altında ilgili tutanak ve mail yazışmalarına göre Genel Giderler başlığında 22.03.2019 tarihine kadar 11.5 aylık bir artış ve buna bağlı olarak 1.753.787,28TL'lik ilave maliyetler oluştuğundan bu tutarında müvekkiline ödenmesinin gerekli olduğu. Söz konusu alacaklarının tahsili için ----.İcra Dairesinin ----- sayı ile takip yapıldığını, yapılan takibe davalı ----- şirketinin yapmış olduğu vaki itirazın iptalini istemiştir.
1-Taraflar Arasında Yapılan Sözleşme Uyarınca Sosyal Tesislerde Yapılan İlave İşler Yönünden: Asıl dava davacısı vekilinin kırmızı dosya içinde sunmuş olduğu bu hususa ilişkin ----- yetkilisinin 28.09.2018 tarihli “Sosyal tesis havuz bölgesi tavan imalatları malzeme sipariş hakkında” ki e-postada yazısında; Biran önce boyanmış vaziyette görmek için heyecanlıyız. ----- yetkilisinin 28.09.2018 tarihli e-posta cevabında; Bay ve bayan sosyal tesis havuz bölgesi tavan sıva ve boya imalatları için ---- beyin sözlü onayına istinaden malzeme siparişi verilmiştir, denilmiştir. Davacı bu yazışmaya istinaden 9 hakediş metrajlarına bağlı olarak-----Projesi İnceyapı İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Sözleşme Harici Metrajlar Tablosu” icmal sayfası hazırlayarak, söz konusu yapılan işleri sözleşme birim fiyatları ile 222.359,22TL hesaplamıştır. Davacı tarafından sosyal tesis bölümünde yapılan boya imalat işleri kadri maruf bulunduğundan hesaplanan KDV hariç 188.440,02 TL (KDV dahil 222.359,22 TL) tutarlı alacak talebinde haklı bulunduğu, bu talebinde takip tarihi itibarıyla KDV hariç 188.440,02 TL tutar üzerinden talepte bulunacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.
--------------------------------------------------------
2-Sözleşme Hükümleri Haricinde Yaptırılan Tutanağa Bağlı İşler, Tadilat, Tamirat İşleri Yönünden: Asıl davacı vekilinin delili listesi adı altında 2 numaralı mavi dosya içerisinde sunduğu belgelerden olan tadilat ve tamirat işleri yazışmalar ve tutanaklarının incelemesinde; ----- yetkilisinin 06.04.2018 tarihli e-posta yazı cevabında; Devremülk proje yönetimi olarak ödeme ve tahsilat yapma yetkimizi yoktur. Bahsedilen konuda bu kapsamdadır. Hakediş ve ataşmanlar gibi tutanakları da onaylayıp sizlere nüshalarını verdiğimizde sizle icra kurulu mali işler sorumlumuz ----- bey ile görüşmelisiniz. Şantiye proje yönetimimizin bu konuda tasarruf yetkisi yoktur. --- yetkilisinin 05.04.2018 tarihli e-posta yazısında; ------ koordinatörlüğünde işlerin önünün açılması amacıyla tarafımızdan sahada yaptırılan ve onaylanıp imza altına alınan 297.000,00TL'lik malzemeli işçilik tutanaklarımız 10 aydır hakkedişten çıkarılmaktadır. Bu durumu kabul etmiyoruz. Zira tarafımıza yaptırılan tüm bu tutanak konuları tamamlanmış, işverene teslim edilmiş ve ödemeleri de tarafımızca tüm ekiplere yapılmıştır. -----. saha yöneticisi onayı almadan sözleşme dışı hiçbir hareket yapmamaya özen gösteriyoruz. İlgili tutar hakedişe eklenmelidir. ---- bu hususlar ilişkin tanzim edilen 17.07.2017-03.01.2029 tarihleri arasında saha tutanaklarında yapılan işler gün belirtilmek suretiyle ayrı ayrı tanzim edilmiş, bu tutanakları --- ile ----- şantiye şefi imzalamıştır. Söz konusu tutanaklara göre yapılan işler ay bazında hesap listesinde gösterilerek toplam tutarı vade farkı haricinde KDV hariç 1.448.182,62 TL(KDV dahil 1.768.360,00TL) tutarında hesaplanmıştır. Söz konusu alacağına konu edilen malzeme-işçilik giderleri kadri maruf bulunduğundan bu alacağını takip tarihi itibarıyla KDV hariç 1.448.182,62 TL tutar üzerinden talep edebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.(Davadaki talep 1.463.257,69 TL'dir.)
--------------------------------------------------
3-Davacıya Ödemesi Yapılmayan 19'luk Tuğla Birim Fiyat Farkı Yönünden: Taraflar arasında imzalanan 21.04.2017 tarihli “--- Projesi İnceyapı İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Sözleşmesi” icmal sayfasında duvar işleri 5.702.884,90TL olarak belirlenmiştir. İcmal sayfası ekinde yer ---- 3000 duvar İşleri içerisinde 3013.001/C14 pozunda;135mm kalığında yatay delikli tuğla ile (190x135x190mm) ve 3013.001/C16 pozunda; 19mm(19cm) kalığında yatay delikli tuğla (190x135x190mm) ile duvar yapılması birim fiyatları gösterilmiştir.
Diğer yandan söz konusu 21.04.2017 tarihli iş sözleşmesinin 5.ve 7. maddelerinde belirtilmiş olduğu üzere, fiyat farkı verilmeyeceği şart olarak belirlenmiştir. Kaldı ki, davalı yüklenici olup, yaptığı iş hakkında uzman sayılıp, basiretli bir tacir gibi davranması gereken yüklenicinin, iş sözleşmesi imzalanması öncesi sözleşme şart ve eklerini okuyup incelemesi gerekmektedir.
Davacının bu talebi, gerek sözleşmede yer alan birim fiyat & metraj sayfasında 19'luk tuğla birim fiyatının bulunması, gerekse iş sözleşmesinin 5.ve 7.maddelerindeki şartlar gözetilerek, davacının 19'luk tuğla birim fiyat farkı talep edemeyeceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
--------------------------------------------------------
4- Ödeme Kesintisi Yapılması Yönünden: Taraflar arasında imzalanan 21.04.2017 tarihli"------ Projesi İnceyapı İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Sözleşmesi” imzalanmıştır. Söz konusu sözleşmenin 33. maddesi 2.paragrafında "..İşveren tarafından bir iş güvenliği şirketi ile anlaşma yapılmıştır. İş güvenliği şirketi ile alakalı yapılacak olan tüm ödeme ve masraflara, yüklenici veya alt yükleniciler bir -bedeli oranında katılacaklarıdır.” Devamı 3. paragrafında "..Ücretinin tamamı yüklenici tarafından ödenmek üzere bir işgüvenliği uzamanı görevlendirmek zorundadır.”
38, maddesinde “Şartnameye Bağlı Sorunlar başlığında; İş güvenliği şirketi ile alakalı olan tüm ödeme ve masraflara, yüklenici veya alt yükleniciler çalıştırdıkları işçi sayısı oranında katılacaklardır, devamındaki, İşveren ile Görüşme başlığında; Tüm kesinti ve gider paylaşımları GG tablosunda mevcuttur. Bunun dışında herhangi bir adla kesinti veya gider paylaşımı yapılmayacaktır.” Şartı ve sözleşme eki soru/cevapların 36.maddesi uyarınca “Tüm kesinti ve giderler paylaşımları GG tablosunda mevcut olup, bunun dışında herhangi bir adla kesinti veya gider paylaşımı yapılmayacaktır.” Şeklindeki açıklama göz önüne alındığında, bu hususa ilişkin davacının bir alacak talebinde bulunamayacağı kanaatine varılmıştır.
5-Davalı Şirket Adına ----- Firması Verilen Malzeme Yönünden: Davacı vekili müvekkili ------davalı alt yüklenicisi olan ---- firması yetkilisine davalı taraf ------ talimat ve onayı ile vermiş olduğu malzeme bedelini talep etmiştir.Söz konusu bu talebe ilişkin olarak davacı taraf kırmızı klasör içerisinde sunduğu belgeler içerisinde birisi 07.11.2018 tarihli diğerleri bila tarihli olarak düzenlemiş, ------- kaşe ve imzası, ---- inşaat kaşe ve imzası ile ----saha mühendisi ------ imzalı (malzemelerin ---- teslim edildiği notlu) 3 adet tutanak ibraz etmiştir. Söz konusu tutanaklarda ------- cins ve miktarları ile veriliş tarihleri de belirtilerek “ ---- Projesi Kapsamında ---- ve --- Teslim Edilen Malzeme Tablosu” icmal sayfası düzenlenerek teslim edilen malzemeler toplam bedeli 32.488,07TL (KDV dahil 38.335,92TL) olarak hesaplanmıştır. Söz konusu alacağına konu edilen Malzemeler kadri maruf bulunduğundan bu alacağını KDV hariç 32.488,07 TL tutar üzerinden talep edebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
6-Davalın Fiili Sebebiyle Teslim Süresinin Ötelenmesi Nedeniyle Fiyat Farkı Bedeli Yönünden: Davacı vekili bu alacağını davalının fiili sebebiyle tüm proje ve teslim süresini ötelemiş olduğunu öne sürerek 102.602,22 TL talep etmiştir. Alacağına ilişkin olarak dava dosyası ekinde 3 numaralı mavi dosya içinde 8ek delil listesindeki faturaları göstermiştir. Çimento, tuğla, geotesktil fiyat farkı alacağını, bu faturalar karşılığı aldığı malzeme tutarlarından sözleşmedeki birim fiyatlarını tenzil ederek KDV hariç 86.951,03 TL (KDV dahil 102.602,22TL tutarında hesaplamış ve talep etmiştir.
Taraflar arasında imzalanan21.04.2017 tarihli sözleşme ekinde yer alan Şartnameye Bağlı Sorunlar/İşveren İle Görüşme Kararı” adı altında Soru/Cevap listesi de eklenmiştir. Soru/Cevap Listesi 34. maddesinde “Şartnameye Bağlı Sorunlar başlığında; Yüklenici kendisine süre uzatımı verilmesi nedeniyle, fiyat artışı fiyat farkı ve eskalasyon talebinde bulunamaz, devamındaki, İşveren ile Görüşme başlığında; Malzeme fiyat farkları fatura beyanları ile işverene sunulur. Sunulan evraklar işveren tarafından teyit edilerek hakedişe eklenir.”denilmiş olmakla beraber, bu hususa ilişkin olarak yukarıda açıklaması yapılan faturalarda işveren teyitleri dosya içinde görülememiştir. 84. maddesinde “Şartnameye Bağlı Sorunlar başlığında; Keşif bire bir maliyetler üzerinden hesaplandığı için malzemeye gelecek zamlar konusu çözülmelidir, devamındaki, İşveren ile Görüşme başlığında; Malzeme fiyat farkı konusunda gündem olursa işveren bu konuda destek olacaktır.” denilmiş olmasına rağmen üzeri çizilerek geçersiz hale geldiği anlaşılmaktadır. Açıklanan bu nedenlerle, davacının talebi olan bu alacağını davalı ------- firmasından talep edemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
7-Süre Uzatımına Gidilmesi Nedeniyle Maliyet Artışı Gideri Yönünden: Davacının bu talebinin incelenmesin de; Davacı ------ yetkilisinin 22.07.2017 tarihinde, --- şirketine yollamış olduğu “Güncel İmalat Durumları “ hakkıaki e-posta da; --- Projesi ---olarak sorumluğumuzda bulunan imalatlarda bulunan güncel durum aşağıda belirtilmiş denilerek, duvar imalatı için; 16gün, dış cephe kara sıva imalatı için; 68 gün, alçısıva ve İç sıva imalatı için; 68 gün, eğim şapı imalatı için; 41 gün, çatı izolasyonu ve xps döşenmesi imalatı için; 30 gün gecikildiği, bu gecikmelerin,eksik duvar, saha kazılarının düzensizliği, imalat başlama kararının uzaması, çatı süzgeç imalatının gecikmesi, elektrik ve makine tesisat işlerinde eksik işler vb. gibi işleri öne sürmüştür. Yine ------ yetkilisince, ---- diğer alt taşeronlara yapmış olduğu05.12.20217 tarihli “İlerleme Rapor ve Tarihleri “ hakkındaki e-posta bildirimde, bay sosyal tesisi için 11.15 kotu 1.aşama beton döküm tarihini 20.01.2028, bayan sosyal tesisi için 11.15 kotu1.aşama beton döküm tarihini 03.03.2018, Isı merkezi 5.15 kotu beton döküm tarihini 27.02.2028 ve ----- no.lu bina 9.45m beton döküm tarihini 15.03.2018 tarihi olarak bildirmiştir. Taraflar arasında imza edilen 21.04.2017 tarihli sözleşmede, işin teslimi 31.12.2017 tarihidir. Dosyaya delil ekleri olarak sunulan 3 numaralı mavi dosya içinde 9ek başlığı altında sunulan ve az yukarıda 22.07.2017 e-posta yazı örneği açıklanarak, davacı ----- taahhüdünde bulunan ince işlerin gecikilmesine bağlı sorunlar belirtilmiştir. Söz konusu sözleşmenin işin gecikmesine bağlı 25.madde 7. paragrafında ki şart gözetilerek işin gecikmesinden davacı------- bir kusuru bulunmadığı, davacının bu şartta bağlı 22.04.2018-31.03.2019 tarihleri arsanda 11.5 aylık süre artışı üzerinden ilave maliyet tutarı olarak KDV hariç 1.486.260,41 TL (KDV dahili.753.787,28TL) hesaplamış takip tarihi itibarıyla KDV hariç 1.486.260,41 TL tutar üzerinden talep edebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davacı takibe konu etmiş olduğu alacağını, yukarıda ayrı ayrı incelemeleri yapılan başlıklar üzerinden hesap ve değerlendirilen alacağı:
(188.440,02TL4 1.463.257,69 TL4 32.488,07 TL4 1.486.260,41TL)= 3.170.446,19TL'dir.
Taraflar arasında 1.04.2017 tarihinde “ ------ Projesi İnceyapı İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Sözleşmesi” imzalanmış, 5.maddesinde işin bedeli KDV hariç 25.500.000,00 TL, yine, taraflar arasında 26.01.2018 tarihinde “ ------ Projesi İnceyapı İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Ek Sözleşmesi” imzalanmış, 5.maddesinde işin bedeli KDV hariç 6.951.754,6971 olarak belirlenmiştir. Yapılan sözleşmeler sabit birim fiyatlı olup, söz konusu sözleşme yüklenicinin sabit sözleşme fiyatını kabul ettiği ancak belirli koşullarda maliyet güncelleştirilmesini isteyebileceği inşaat sözleşme niteliğinde bulunduğu kanaatine varılmış olup, yukarıdaki talepler bu husus gözetilerek değerlendirilmiştir.... " şeklinde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.
Alınan rapora taraf vekillerince itiraz edilmiş olup aynı bilirkişi heyetinden iki adet ek rapor alınmak suretiyle itirazların karşılanması sağlanmıştır. Alınan 2. Ek raporda "...Sayın Mahkeme “Dosya kapsamında alınan bilirkişi heyeti kök ve ek raporunda asıl davanın konusu teşkil eden stopaj kesintisine ilişkin talep bakımından kök raporun 8.sayfası "D9 stopaj incelemesi" başlığı altında yapılan açıklamalar ile aynı raporun 24.sayfasında “Asıl dava yönünden" başlığı altındaki açıklamalar yine raporun 31.sayfası son paragrafında mevcut açıklamaların birbiri ile çeliştiği ek raporda bu çelişkinin giderilmediği nihai olarak davacının stopaj kesintisi bedelinin vergi dairesinden/davalıdan talep edebileceği yönünde görüş belirtilerek çelişki yaratıldığı, bu çelişkinin ek raporda giderilmediği anlaşıldığından bu çelişkinin giderilmesi”görevini tevdi etmiştir. Taraflar arasındaki 21.04.2017 sözleşmenin 43.maddesi şu şekildedir: “İşbu sözleşmeden doğacak damga vergisi yıllara sari, stopaj ve diğer sair masraflar işveren sorumluluğundadır.” Söz konusu sözleşmede işveren davalı/karşı davacı ------. Sözleşmenin ilgili hükmünden stopaj kesintisinden davalı/karşı davacının sorumlu olduğu anlaşılmakla beraber heyetimiz mali üyesinin belirttiği üzere ------- Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği kapsamında ------ bağlı bulunduğu Vergi Dairesinden talep edilmesi gerektiği ifade edilebilir. ---- hakkediş formlarında belirtilen tutarlara uygun olarak ---- adına düzenlediği tüm satış faturalarında bilgilendirme amaçlı yer alan genel toplamda 634.121,97 TL tutarlı stopaj kesintisinin davalı ------ ticari defterlerinde 360- Ödenecek Vergi Fonlar hesabında kayıt altına alınarak Gelir vergisi Kanunun 94/3 madde hükmüne uygun olarak Muhtasar beyanname ile ilgili vergi dairesine beyan edildiği görülmüştür. Bu noktada asıl davaya konu ------- Esas sayı ve 10.03.2020 tarihli takip dosyası ile istenen 634.121,97 TL stopaj kesintisinin davalı ------- değil, ----- Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği kapsamında ----- bağlı bulunduğu Vergi Dairesinden talep edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Buna göre taraflar arasındaki hakediş formları ile faturalarda yer alan "stopaj" ibaresinin ---- Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği kapsamında vergisel manada yapılan bir kesinti olarak anlaşılması gerektiği, bu bağlamda yasaya uygun olarak davacının elde ettiği/edeceği hakediş bedellerinden yine davacı adına yapılan kesintilerin, davalı tarafından vergi dairesine davacı nam ve hesabına muhtasar beyanname ile beyan edildiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda 634.121,97 TL tutarlı stopaj kesinti tutarının davalıdan istenemeyeceği, zira gerek kök gerekse işbu ek raporda ayrıntılarıyla irdelendiği üzere, yasaya uygun olarak ilgili stopaj tutarlarının davacının alacağı hakediş ödemelerinden kaynakta kesilerek davalı yanca vergi dairesine beyan edildiği, bu bağlamda davacının stopaj talebi yönünden muhatabının davalı olamayacağı, aksi durumda davacının bir yandan davalıdan stopaj tutarları tahsil ederken, diğer yandan aynı tutarları da yasanın kendisine verdiği hak ile ilgili vergi dairesinden talep edebileceği, bu işlemlere göre de asıl davaya konu davacının mükerrer stopaj tahsiline sebep olacağı sonucuna gidilmiştir. Yer verilen açıklamalar nedeniyle ------.İcra Dairesinin ----- Esas sayılı dosyası ödenmesi istenen stopaj tutarının davalıdan istenemeyeceği sonucuna gidilmiştir.
Mahkememiz dosyasında bir asıl ve iki birleşen dava olup her bir davanın birbirinden bağımsız olduğu, asıl dava ve birleşen -----ATM ---- esas sayılı dosyanın itirazın iptali davaları olduğu, asıl dava ve birleşen bu davaya konu takiplerin 11/03/2020 tarihinde başlatıldığı, davacının her iki davaya konu takip dosyalarında asıl alacak kalemleri yanı sıra her bir alacak için ayrı ayrı işlemiş faiz talep ettiği, işlemiş faiz taleplerinin dayanağının dosyada mevcut davacının davalıya gönderdiği 22/11/2019 tarih ------ yevmiye nolu ihtarname olduğu, bu ihtarname ekinde hangi alacakların talep edildiğine dair listenin bulunduğu, buna rağmen raporda davalının temerrüdü, takipteki işlemiş faiz taleplerinin hiç değerlendirilmediği ve talep edilmediği halde dava dosyalarına konu alacakların raporda birbirine mahsup edildiği anlaşıldığından takdiri mahkememize ait olmak kaydı ile davacının davalıya gönderdiği 22/11/2019 tarihli ihtarname ile istenen alacakların takip taleplerindeki alacaklar olup olmadığının tespiti öyle ise iş bu ihtarın davalıya 25/11/2019 tarihinde tebliğ edildiği ve davalıya ödeme için 15 gün süre verildiği dolayısıyla temerrüdün 11/12/2019 tarihi itibariyle gerçekleşmiş sayılması gerektiği, her iki takip dosyasında takip tarihi olan 11/03/2020 tarihine kadar işlemiş faiz hesabının yapılması gerektiği, "saptanan asıl alacak kalemleri yönünden ve takipteki talep tutarlarını aşmamak kaydı ile " bu hususa riayet edilmediği, her dava yönünden asıl alacak ve işlemiş faiz taleplerinin ayrı ayrı belirlenmesi gerektiği” yönünden, asıl dosya davacısı ------. davalı ---- şirketinden, 22.11.2019---- sayılı ihtarnamesinde;
1-Kesin hakediş harici metrajlar 222.359.22TL
2-İlave iş tutarları+tadilat tamiratlar . 2.086.665.24 TL
3-Tuğla birim fiyat (sözleşme eki analize göre; 224.607,12 TL
4-Şantiye elektrik ekipman dağıtım bedeli kesintisi 44.889,25 TL
5-Malzeme teslim tutanağı: 38.335,92 TL
6-Malzeme fiyat farkları: 102.602,22 TL
7-Süre uzamasından kaynaklı ilave giderler: 1.753.787,28 TL
8-Stopaj kesinti iadesi:741.853,21TL

9-Sözleşme damga vergisinin yatırılması: 240.975,00 TL
10-Finansman gideri: 1.374.783,90 TL
11-Çatlak tamiri ve rapor bedeli 188.372,46 TL
Toplam: 7.019.185,83 TLÖdenmesini talep etmiştir. Önceki kök raporda bu taleplerine karşılık olarak; asıl davada ve birleşen ----- Asliye Ticaret Mahkemesi ------ saylı davada, davacı ----- şirketi talepleri ayrı değerlendirilmek suretiyle hesaplama yapılmıştır. Yapılan bu hesaplamalar içinde davacı ----- şirketinin 22.11.20129 tarih ---- sayılı ihtarnamesinde belirtilen işler olduğu anlaşılmıştır.
-Stopaj kesinti iadesi tutarı: 634.121,97 TL
-İlave işler tutarı: 188.440,02 TL
“Tadilat, tamirat işleri tutarı (davadaki talep edilen) 1.463.257,69 TL
-Malzeme teslim tutanağı (------ firması verilen malzeme) tutarı:32.488,07 TL
- Süre uzamasından kaynaklı ilave giderler (süre uzatımına gidilmesi nedeniyle
maliyet artışı gider) tutarı: 1.486.260,41 TL
Bir başka anlatımla yukarıda ayrı ayrı bedelleri belirtilen toplam 3.170.446,41TL tutarın işlemiş faizi talep edebilecektir.
Yukarıda teknik yönden tespit edilen 3.170.446441TL alacak bedeli ile ilgili ihtarnamenin 11.12.2019 tebliğ tarihi ile 11.03.2020 takip tarihine kadarki dönem için takipte belirtilen yıllık avans faizi oranının dikkate alınmasına göre birikmiş faiz aşağıda yer verildiği üzere 17.679,64 TL olarak tespit edilmiştir. Bu tutarın ödenip ödenmeyeceği ile ilgili nihai değerlendirme Sayın Mahkemenizin takdirindedir." şeklinde görüş beyan edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yürütülen yargılama toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları ile taraflar arasında TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesine dayalı ticari ilişki bulunduğu, bu ilişki kapsamında yüklenici ----- ile işveren ---- arasında 21.04.2017 tarihinde “---- Projesi İnceyapı İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Sözleşmesi” imzalandığı, söz konusu sözleşmeye göre “ince inşaat işleri, tuğla duvar, sıva, alçı sıva, boya, şap, cephe mantolama, duvar kaplamaları (boya-duvar kağıdı vb.) saç kapılar, yangın kapıları, yalıtım. işleri vb.” işlerin yapılacağı yine taraflar arasında ----- İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Ek Sözleşmesi"nin 26.01.2018 tarihinde imzalanmış olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizde davacı ----- tarafından açılan itirazın iptali davasında davacı davalının sözleşmenin 43.maddesinde belirtilen damga vergisi, stopaj ve sair masrafları alacak bakiyesinden kestiğini ve kalan bakiyeyi ödemediğini” ileri sürerek alacağın tahsilini talep etmiştir. Taraflar arasında imzalanan 21.04.2017 tarihli “----- Projesi İnceyapı İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Sözleşmesi” 43. maddesi "İşbu sözleşmeden doğacak damga vergisi yıllara sari, stopaj ve diğer sair masraflar işveren sorumluluğundadır. “ şeklinde düzenlenmiştir.Dosyaya sunulan taraflar arasında imzalanan “ ----- Projesi İnce İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi” ne ait düzenlenmiş ve tarafların imza ve kaşelerinin bulunduğu 16(kesin) hakediş raporunda stopaj kesintisinin 634.121,97TL tutarında gösterildiği bilirkişiler tarafından tespit edilmiş, ancak bilirkişi heyetince ----- Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği kapsamında ------ bağlı bulunduğu Vergi Dairesinden talep edilmesi gerektiği , ----- hakkediş formlarında belirtilen tutarlara uygun olarak ----- adına düzenlediği tüm satış faturalarında bilgilendirme amaçlı yer alan genel toplamda 634.121,97 TL tutarlı stopaj kesintisinin davalı ----- ticari defterlerinde 360- Ödenecek Vergi Fonlar hesabında kayıt altına alınarak Gelir vergisi Kanununun 94/3 madde hükmüne uygun olarak Muhtasar beyanname ile ilgili vergi dairesine beyan edildiği, asıl davaya konu ---- Esas sayı ve 10.03.2020 tarihli takip dosyası ile istenen 634.121,97 TL stopaj kesintisinin davalı ------ değil, ----- Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği kapsamında ----- bağlı bulunduğu Vergi Dairesinden talep edilmesi gerektiği, 634.121,97 TL tutarlı stopaj kesinti tutarının davalıdan istenemeyeceği, yasaya uygun olarak ilgili stopaj tutarlarının davacının alacağı hakediş ödemelerinden kaynakta kesilerek davalı yanca vergi dairesine beyan edildiği, bu bağlamda davacının stopaj talebi yönünden muhatabının davalı olamayacağı, aksi durumda davacının bir yandan davalıdan stopaj tutarları tahsil ederken, diğer yandan aynı tutarları da yasanın kendisine verdiği hak ile ilgili vergi dairesinden talep edebileceği belirtildiğinden bilirkişi heyetinin görüşleri mahkememizce hükme esas alınarak, asıl davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleştirilen ---ATM ----- sayılı dosyada, davacı ---- tarafından davalı ---- aleyhine HMK 107 maddesi uyarınca belirsiz alacak davası açılmış ve “Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre projenin 240 gün içerisinde bitirilmesi gerektiği, ancak 356 gün gecikme yaşandığı, davalı----- ekip yetersizliği, ayıp-hasarlı-kusurlu imalatları olduğu, önceden yapılmış imalatlara zarar verildiği, kusurların giderilmesi için davalıya ---- Noterliğinin 24.09.2020 tarihli yevmiyesi ile ihtarname gönderildiği, imalatların garanti sürelerinin devam ettiği ileri sürülerek 1.000.000,00-TL'lik zararın tazmini talep edilmiştir. Alınan teknik bilirkişi raporlarında davacının iddiaları değerlendirilmiş, eksik ve kusurlu işler; Çatıda mebran kaplamalarında ayrılmalar, çatıya serilen çakıl malzemesinin kirli ve fazla miktarda ince malzeme bulunması, bodrum kat ve sığınak duvarında rutubet sonucu kabarmalar, şaft kapaklarında paslanma, dış cephede, balkon alınlarında rutubet sonucu boya kabarmaları, kat silme birleşim yerleri ve dış cephe mantolama panel birleşim yerlerinde çatlaklar, genel olarak oda kapıları üzerinde, pencere üzeri ve altında, çatlaklar, salon duvarında çatlak ve rutubete bağlı kabarmalar, ocak çevresinde silikon eksikliğinden ocak altı çekmecelerde şişmeler, mutfak evye, batarya ve sifonu, tuvalet ve banyoda lavabo bataryası, sifon, duş bataryası, gömme rezervuarda solma, fan ve klimalarda gürültülü çalışma olarak belirlenip, dosyaya sunulan ------- raporundaki bina/blok temel altı zemininde oturmalar yaptığı açıklama ve talimat dosyasına verilen rapordaki açıklamalar gözetilerek davacının davalıdan dava tarihi rayiç fiyatlarına göre 128.938,82 TL alacak talebinde bulanabileceği belirlenmiş olmakla bilirkişi raporu mahkememizce de gerekçeli ve denetlenebilir nitelikte olduğundan hükme esas alınmış birleşen -----ATM ----- Esas sayılı dosya ile açılan davanın kısmen kabulüne, 128.938.82TL nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.
Birleşen ---- ATM ------ Esas sayılı dosyada davacı---- tarafından “taraflar arasında akdedilen 21.04.2017 tarihli sözleşme kapsamında işin tesliminden sonra ortaya çıkan son cephe çatlak tamir işlemlerinin yapıldığı, tüm edimlerin yerine getirilerek SGK işyeri kapanışının yapıldığı, sözleşme başlangıcında yapılan metraj, kesin hakkedişler haricinde sosyal tesislerde yaptırılan ilave işler için 222.359,22 TL, tutanaklı işler, tadilat tamirat işleri sebebiyle 1.463.257,69 TL, 19'luk tuğla birim fiyat farkının 224.607,12TL, -- önleme iş bedelinin 44.889,25 TL, miktarlı malzeme bedelinin 38.335,92 TL, Malzeme fiyat farkının 102.602,22 TL, genel giderlerin 1.753.787,28 TL maliyet kalemlerinin oluştuğu, ilave işlere konu tutanağın iki taraflı olarak imzalandığı ancak ödeme yapılmadığı ileri sürülerek ilave işler nedeniyle oluşan hakedişin tahsili için başlatılan takibe davalının itirazının iptali ve takibin devamı için dava açılmıştır.
Bilirkişilerce davacı yanın takip talebindeki alacak kalemleri incelenmiş, “ ----- Projesi İnce yapı İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Sözleşmesi” 5.maddesinde işin bedelinin KDV hariç 25.500.000,00 TL, yine, taraflar arasında 26.01.2018 tarihinde “ ----- Projesi İnce yapı İşleri Sabit Birim Fiyatlı Yapılması İşi Yüklenici Ek Sözleşmesi” 5.maddesinde işin bedelinin KDV hariç 6.951.754,69TL olarak belirlendiğini, sözleşmelerin sabit birim fiyatlı olup, söz konusu sözleşmeler ile yüklenicinin sabit sözleşme fiyatını kabul ettiğini ancak belirli koşullarda maliyet güncelleştirilmesi isteyebileceğini, sözleşmelerin bu şekilde yorumlandığını, davacının takibe konu etmiş olduğu alacak kalemlerinden;taraflar arasında yapılan sözleşme uyarınca sosyal tesislerde yapılan ilave işler yönünden takip tarihi itibarıyla KDV hariç 188.440,02 TL, sözleşme hükümleri haricinde yaptırılan tutanağa bağlı işler, tadilat, tamirat işleri yönünden takip tarihi itibarıyla KDV hariç 1.463.257,69 TL,davalı şirket adına ----- firması verilen malzeme yönünden malzemeler kadri maruf bulunduğundan bu alacağını KDV hariç 32.488,07 TL tutar üzerinden, süre uzatımına gidilmesi nedeniyle maliyet artışı gideri yönünden takip tarihi itibarıyla KDV hariç 1.486.260,41 TL tutar üzerinden olmak üzere (188.440,02TL4 1.463.257,69 TL4 32.488,07 TL4 1.486.260,41TL)= 3.170.446,19TL olarak talep edebileceğini buna karşılık davacının 19'luk tuğla birim fiyat farkı talep edemeyeceği, -- ödeme kesintisi yapılması yönünden davacının bir alacak talebinde bulunamayacağı yine davalın fiili sebebiyle teslim süresinin ötelenmesi nedeniyle fiyat farkı bedeli yönünden davacının bu alacağını davalı ------ firmasından talep edemeyeceği sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Bilirkişi heyetince yapılan tespit ve hesaplamalar mahkememizce de benimsenmiş ve birleşen davada davalının takibe itirazının 3.170.446,19TL asıl alacak üzerinden iptali gerektiği kabul edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından sunulan ek raporda faiz hesabı yapılmış olmakla birlikte hesaplamanın hatalı olduğu anlaşıldığından mahkememizce hesaplama yapılmış;
11/12/2019 -21/12/2019 arası 11 günx3.170.446,19TLx18,25/36000=17.679,64 TL
22/12/2019 -03/03/2020 arası 71 günx3.170.446,19TLx13,75/36000=85.976,33 TL olmak üzere toplam 103.655,97 TL işlemiş faiz talep edilebileceği dolayısıyla takibin toplam 3.274.102,16TL üzerinden iptali ile takibin bu tutar üzerinden devamının gerektiği sonucuna varılmıştır. Davacı tarafça icra inkar tazminatı talep edilmiş ise de alacak rakamları yargılama ile belirlenmiş olup likid olmadığından koşulları bulunmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın reddine,
2-Birleşen ----- ATM ----- Esas sayılı dosya ile açılan davanın kısmen kabulüne, 128.938.82TL nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
Fazla talebin reddine
3-Birleşen -----ATM ----- Esas sayılı dosya ile açılan itirazın iptali davasında davacının davasının kısmen kabulüne, Davalının -----. İcra Müdürlüğü ---- sayılı takip dosyasında itirazının 3.170.446,19TL asıl alacak ve 103.655,97 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.274.102,16TL üzerinden iptali ile takibin bu tutar üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi yürütülmesine,
Fazla talebin reddine,
Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-Asıl dava yönünden:
a-Karar harcı 615,40TL 'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 8.021,35 TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.405,95 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
c-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,
ç-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 103.623,38 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
d-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
e-Davacı ve davalı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı ve davalı tarafa iadesine,
5-Birleşen ---- ATM ------Esas sayılı dosya yönünden:
a-Karar harcı 8.807,81 TL 'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 17.077,50 TL harçtan mahsubu ile bakiye 8.269,69 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
b-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 8.807,81 TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
c-Davacı tarafından yapılan 67,80 TL ilk masraf, 30.000,00TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 30.067,80 TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre(%13) 3.908,81 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
ç-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,
d-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 133.948,56 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
f-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinden kabul ve red oranlarına göre 1.148,40TL'nin davacıdan , 171,60 TL'nin davalıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
g-Davacı ve davalı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı ve davalı tarafa iadesine,
6-Birleşen ---- ATM ----- Esas sayılı dosya yönünden:
a-Karar harcı 223.653,91 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 50.952,28TL harcın mahsubu ile bakiye 172.701,63 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
b-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 50.952,28 TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
c-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL ilk masraf, 30.673,70 TL bilirkişi ücreti, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 30.733,00 TL yargılama giderinin davanın kabul oranına(%77) göre 23.664,41 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
ç-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,
d-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 405.928,17 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 144.254,52 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
f-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinden kabul ve red oranlarına göre 303,60 TL'nin davacıdan, 1.016,40 TL'nin davalıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
g-Davacı ve davalı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı ve davalı tarafa iadesine,HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Full & Egal Universal Law Academy