T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/269
KARAR NO : 2025/130
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/04/2022
KARAR TARİHİ : 25/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekillerinin miras bırakanı mütevaffa ...‟ın, 2006 yılında davalıdan borç para aldığını ve karşılığında ----- mahallesi, ---- Caddesi, ---- No:------ adresindeki taşınmazın kullanım hakkını davalı ...‟e verdiğini, ayrıca 2006 yılında 160.000,- TL bedelli keşide tarihi, keşide yeri ve vadesi yazılı olmayan adi nitelikli senedi imzalayarak davalıya verdiğini, Senedin veriliĢ amacının, borç ifa edilmeden davalının taşınmazdan tahliyesi söz konusu olursa alacağının teminat altına alınması ve kendini güvende hissetmesi olduğunu, Müteveffa ...‟ın 16.04.2021 tarihinde vefat ettiğini, vefat etmeden önce davalıdan borcu ifa ettiği gerekçesiyle teminat senedinin teslimini istediğini, fakat davalının senedin kaybolduğunu ileri sürerek senedi teslim etmediğini, Davalının 2006 yılından bu yana söz konusu taĢınmazı satılana kadar (24.03.2022‟ye kadar) kullandığını ve zaman zaman da kiraya vererek gelir elde ettiğini, Davalının, ...‟ın vefatından sonra, senedi veriliĢ amacına aykırı olarak doldurduğunu, senedi takibe koyduğunu, ancak senedin kambiyo senedi vasfını haiz olmadığını, Borç ifa edilmesine rağmen senedi çeĢitli bahanelerle teslim etmeyip miras bırakanın ölümünden sonra keyfiyetle düzenleme amacına aykırı doldururarak takibe koyan davalı hakkında dolandırıcılık ve resmi evrakta sahtecilik suçundan suç duyurusunda bulunulduğunu, Müvekkillerin sattığı ve davalının zilyedi olduğu ---- mahallesi, ---- Caddesi, ---- İşmerkezi No:----- adresindeki taşınmazı edinen yeni malikten kilidi habersizce değiştirdiği gerekçesiyle davalı ...‟ün Ģikayetçi olduğunu, açılan soruşturmada davalının müşteki sıfatıyla savcıya verdiği ifadede, söz konusu taşınmazı 2006 yılından beri kullandığını ve taşınmazın zilyedi olduğunu, ayrıca 3. kişilere kiraya verdiğini ve gelir elde ettiğini beyan ettiğini, ancak bugüne kadar ne müteveffa ...‟a ne de mirasçılarına kira adı altında hiçbir ödeme yapmadığını, zira taşınmazın kullanım bedelinin aradaki anlaşmaya göre verilmiş olan borç paraya mahsup edileceğini, davalının söz konusu taşınmazı yaklaşık 15 sene kullandığını veya kiraya verdiğini, bu nedenle söz konusu borcun ifa edilmiş durumda olduğunu, müvekkillerinin icra takibine konu olan böyle bir borçlarının bulunmadığını, söz konusu kullanım nedeniyle Takas Def-i‟sinde bulunduklarını, bilirkişi marifetiyle hesaplanacak değerin davalının alacağından az olması durumunda ise, hesaplanan bedelin davalı alacağından mahsup edilmesi gerektiğini, belirterek, sair hakları saklı kalmak kaydıyla, icra takibine konu senetten dolayı borçlu olunmadığının tespitine; icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine; takibin iptaline ve davalının %20‟den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini bilvekale arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı mirasçıların, murislerinden kalan borcu ödememek için borçtan kurtulmaya yönelik olarak açmış oldukları işbu davanın yasal dayanaktan yoksun olup reddi gerektiğini, Davacıların dava dilekçesinde murislerinin davalı müvekkilden borç aldığını ikrar ederek karşılığında ---- mahallesi, ---- Caddesi, ---- İşmerkezi No:------ adresindeki taşınmazın kullanım hakkının müvekkile verildiğini iddia ettiklerini, 160.000,- TL bedelli senedi de davalı müvekkilinin taşınmazdan tahliyesi söz konusu olursa alacağının teminat altına alınması için verildiğini bildirdiklerini, daire kullanımına karşılık borç para alınmayacağını, bu bedelin daire kullanım bedeli olup, kendilerinin de dava dilekçesinin ikinci maddesinde 160.000,- TL borç alındığını ikrar ettiklerini, dava dilekçesinde takas def‟i itirazında bulunan davacıların müvekkili aleyhine ikame edilmiş bir alacak davası olmadığını, mezkur davanın tespit davası olduğunu, dolayısıyla bu taleplerinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, takibe konu bononun unsurlarının tam olduğunu, davacıların borcun ifa edildiğini iddia ettiklerini, ancak borcun ifa edildiğine dair yazılı bir delil sunamadıklarını, belirterek, açıklanan nedenlerden dolayı haksız ve dayanaktan yoksun davanın reddine; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Uyuşmazlık; Davacının davalıdan borç para alması ve karşılığında taşınmazının kullanım hakkını devretmesi sonucunda, davanın alacağının teminatı olması için davacının düzenleyip verdiği, 160.000,00 TL bedelli bononun dava tarihine kadar davalıdan ilgili taşınmazın kullanım hakkının devam ediyor oluşu ve elde ettiği menfaatlerin dava konusu bono bedelinden fazla olması sebebiyle takas ve mahsubu ile bu bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık konusu hakkında dosya Gayrimenkul değerleme uzmanı ve Nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 14/06/2023 tarihli raporunda özetle; Dava konusu taşınmaz, ---- ilçesi, ----- mahallesi, 639 ada ,-----parsel sayılı taşınmaz 1/1000 ölçekli plan dahilinde Ticaret Alanında kaldığı, Keşif gününde davaya konu taşınmaz üzerinde tek bloktan oluşan Bodrum+Zemin+5 Normal kat + Teras kattan ibaret yapı olduğu, dava konusu --- nolu bağımsız bölüm Teras katta, bina girişine göre sol yan tarafta yer aldığı, dava konusu ---- nolu bağımsız bölüm için 15.12.2006 – 24.03.2022 (Taşınmazın Satış Tarihi) dönemi kapsayan süre için ecrimisil bedeli 108.829,00 TL olarak hesaplandığı, dava konusu senet aslının dosyada bulunmadığı, dava dilekçesi ekinde yer alan senet fotokopisinin ise okunnaklı olmadığı, bu sebeple senet üzerinde inceleme yapılamadığı, ancak açık bononun anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasının ispatına yönelik takdirin sayın mahkemeye ait olduğu, takas beyanına temel oluşturacak ecrimisil alacağı oluştuğuna yönelik haksız işgal (-----) olma duumu ve bunun başlangıcına ilişkin hususlar saklı kalmak üzere ecrimisil bedelinin davalı alacaklının icra dosyası alacağından Satış tarihi olan 24.03.2023 tarihinde mahsup edilebileceği yönünde görüş ve rapor ibraz etmişlerdir.
Taraf vekillerinin rapora karşı itirazları doğrultusunda dosya ek rapor için nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 05/09/2024 tarihli raporunda özetle; Dava konusu taşınmaz, ----parsel sayılı taşınmaz 1/1000 ölçekli plan dahilinde Ticaret Alanında kaldığı, Keşif gününde davaya konu taşınmaz üzerinde tek bloktan oluşan Bodrum+Zemin+5 Normal kat + Teras kattan ibaret yapı olduğu, dava konusu ---- nolu bağımsız bölüm Teras katta, bina girişine göre sol yan tarafta yer aldığı, Dava konusu ------ nolu bağımsız bölüm için 15.12.2006 – 24.03.2022 (Taşınmazın Satış Tarihi) dönemi kapsayan süre için ecrimisil bedeli 108.829,00 TL olarak hesaplandığı, Dava konusu icra takibinin senede dayandığı ve senedin unsurlarının bulunduğu, senedin 10.06.2018 düzenleme ve 05.10.2020 vade tarihli olduğu, ---- İcra Müdürlüğünün ---- sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğu, Takas beyanına temel oluşturacak ecrimisil alacağı oluştuğuna yönelik haksız işgal (fuzuli şagil) olma durumu ve bunun başlangıcına ilişkin hususlar saklı kalmak üzere ecrimisil bedelinin davalı alacaklının icra dosyası alacağından Satış tarihi olan 24.03.2023 tarihinde mahsup edilebileceği, Takasa konu alacağın ecrimisil alacağı olması ve beş yıllık zamanaşımına tabi olması karşısında ilk takas beyanında bulunulabilecek tarihin BONO niteliği taşıyan senedin düzenleme tarihi olduğu, bu tarihin 10.06.2018 olup, bu tarihten geriye doğru beş yıllık süre hesaplandığında takas edilebilecek ecrimisil alacağının 10.06.2013 tarihinden itibaren hebaplanabileceği, 10.06.2013-24.03.2023 tarihleri arasındaki ecrimisil alacağının 77.749,00 TL olarak hesaplandığı, Takas işlemi gerçekleştirildiğinde; davayı konu icra takibi tarihi itibariyle alacağın 160.000 TL – 77.749,00 TL = 82.251,00 TL olarak kabulü ile bu miktarın icra takibinde asıl alacak olarak değerlendirilebileceği, İcra takip tarihi itibariyle talep edilebilecek faizin 19.257,95 TL olabileceği yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.
Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda dosya 2. Ek raporun alınması için Nitelikli hesap bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi 01/12/2024 tarihli 2. Ek raporunda özetle; Davacılar tarafından açılan menfi tespit davasının Ecrimisil şartlarına ilişkin takdiri Sayın Mahkemeye aiz olmak üzere, ecrimisil şartlarının bulunduğu takdir edilirse, İcra takibine konu kambiyo senedinin düzenlenme tarihi itibariyle takas talebinde bulunulabileceği, bu tarih itibariyle geriye doğru beş yıllık süre için hesaplama yapılabileceği, Takas edilebilecek alacak miktarı ve bu alacak miktarına düşen faiz miktarı kadar menfi tespit davasının haklı olabileceği, Sayın Mahkeme tarafından haklılığa karar verilirse, 77.749,00 TL asıl alacak ve 18.135,42 TL faiz alacağı bakımından davacıların borçlu olmadığı yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.Bilirkişi raporu taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Somut uyuşmazlıkta davacının murisi ...'ın 2006 yılında davalıdan borç para aldığı ve karşılığında ----- adresindeki taşınmazın kullanım hakkını davalı ...'e verdiği ve ek olarak 2006 yılında 160.000,00 TL bedelli senedi davalıya borç iade edilmeden davalının taşınmazdan tahliyesinin söz konusu olması halında laacağını taminat altına almak amacıyla verildiği ve bu senedin veriliş amacına aykırı doldurulduğu dolayısıyla bu senetten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, davaya konu senedin incelenmesinde zorunlu unsurların bulunduğu ve usulüne uygun düzenlendiği ve bono niteliğinde olduğu davacının ise veriliş amacı dışında doldurulduğunu ispata yarar delil sunamadığı, zamanaşımı ve ecrimisil talebi yönünden ecrimile ilişkin taleplerde 5 yıllık zamanaşımının olduğu, TBK m. 139'da ise zamanaşımına uğramış bir alacağın takası ancak takas edileceği anda henüz zamanaşımına uğramamış olması koşuluyla ileri sürülebilir denildiği, bu haliyle senedin düzenlendiği anda borcun oluştuğu dikkate alınarak bundan geriye doğru 5 yıllık sürenin bilirkişi tarafından hesaplamaya dahil edildiği, yapılan hesap neticesinde icra takibindeki talebin 160.000,00 TL asıl alacak ve 37.393,37 TL faiz olduğu, takip tarihi itibariyle davacıların takasa konu edebilecekleri karşı alacak miktarının 77.749,00 TL olduğu, faiz bakımından ise talep edilebilecek miktarın 18.135,42 TL olduğu anlaşılmakla davacıların ---- İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyasında 77.749,00 TL asıl alacak ve 18.135,42 TL faiz alacağı yönünden borçlu olmadığının tespitine, yasal şartları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davacıların----. İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyasında 77.749,00 TL asıl alacak ve 18.135,42 TL faiz alacağı yönünden BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken karar ve ilam harcı 6.549,86 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 3.370,99 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.178,87 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ve 3.370,99 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.451,69 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 3.479,25 TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre 1.690,06 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafça yapılan 1.150,00 TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre 591,38 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, fazlaya ilişkin tutarın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 345. maddesi uyarınca 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer eş değer Mahkemesine verilecek usulüne uygun istinaf dilekçesi ile ----- Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yasa Yoluna başvurabileceği belirtilerek verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.