T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/762 Esas
KARAR NO : 2026/398
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 16/10/2024
KARAR TARİHİ : 07/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA, SAVUNMA, DOSYA KAPSAMI:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket merkezinde yangın çıktığını, tüm müdahalelere rağmen yangında büyük mal varlığı kaybının yaşandığını, yangın sonrasında kayıpların tespiti yapılırken 15.10.2024 tarihinde şirkete ait tüm defter ve belgelerin zayi olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle TTK 82/7 madedesi uyarınca davacı şirketin 2015-2016 yıllarına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri, 2016 yılı defteri kebir ve envanter, 2017-2018-2019 yılı envanter defterlerinin, 2015-2023 yıllarına ait tüm alış ve satış faturalarının, sevk irsaliyelerinin, müstahsil makbuzu, tahsilat makbuzu, çek giriş ve çek çıkış makbuzları , ödeme makbuzları, banka dekontları, masraf fişleri, gider pusulası, poliçeler hakkında zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :Dava, dava konusu ticari defter ve bir kısım belgeler için zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindirTTK'nın 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.
TTK'nın 82/7 maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerinin zayi olması durumunda ziyaı öğrendiği tarihten 15 gün içinde zayi belgesi verilmesini talep edebileceği düzenlenmekle, davacının 01.10.2024 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle talebinin 16.10.2024 tarihinde 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde yapıldığı anlaşılmıştır. TTK'nın 82/5 fıkrası uyarınca; aynı maddenin birinci fıkrasında öngörülen belgelerin saklanma süresi on yıldır. Davacı tarafça dayanılan tüm deliller toplanmış, davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları celp edilmiş, yangına ilişkin itfaiye raporu, savcılık dosyası getirtilmiş, davacının bağlı bulunduğu vergi dairesinden davacının vergi borcu bulunup bulunmadığı hususunda bilgi alınmıştır.---------- soruşturma sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilmiş olup, yapılan incelemede; 01.10.2024 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle soruşturma kapsamında alınan bilirkişi raporlarında çıkan yangınla ilgili olarak herhangi bir ihmal, bilgisizlik, kaza ve dikkatsizlik unsuru bulunmadığı, yangının elektriksel bir arıza sonucu meydana geldiği, kasıt ve sabotaj unsuru bulunmadığı, kimseye kusur atfedilemediğinin tespit edildiği, soruşturma sonucu bir kısım müşteki şüpheli ve davacı şirket yetkilisi -------- hakkında takipsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.Sunulan ve toplanan tüm delillerden, davacı şirketin faaliyette bulunduğu adreste çıkan yangın sonucunda bir kısım defter ve belgelerinin zayi olduğu sonuç ve kanaatine varılmış, talepler ayrı ayrı değerlendirilmiştir.Talep konusu 2015 yılları arasındaki döneme ilişkin olarak zayi belgesi verilmesi talep olunan defter ve belgeler yönünden: Bu dönem defter ve belgeler yönünden TTK'nun 82/5.maddesinde öngörülen 10 yıllık saklama süresinin dolmuş bulunması nedeni ile davacının bu defter ve belgelere ilişkin olarak dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmakla bu talep yönünden de davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Talep konusu 2016 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, 2017-2018-2019 yıllarına envanter defteri, 2016-2023 yıllarına ait kağıt basılı faturalar, sevk irsaliyeleri, müstahsil makbuzu, tahsilat makbuzu, masraf fişleri, gider pusulası, ödeme makbuzları, çek giriş ve çıkış makbuzları yönünden: bu defter ve belgelerin davacının mevzuat uyarınca saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler olduğu, söz konusu yangında bu defterlerin zayi olduğu anlaşılmakla davanın bu defterler yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Talep konusu zayi belgesi talep edilen diğer belge ve kayıtlar (banka dekontları ve poliçeler) yönünden: bu belgelerin somut olarak tarih ve sayıları ile içeriklerinin açıklanmadığı, soyut ve genel ifadelerle talepte bulunulduğu, dolayısıyla saklamakla yükümlü bulunan belge ve kayıtlarda olup olmadığının saptanamadığı anlaşılmakla davanı bu belgeler yöününden de reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
-2016 Yevmiye Defteri,
-2016 Defteri Kebir,
-2016-2017-2018-2019 Envanter Defteri,
-2016-2023 yıllarına ait kağıt basılı faturalar, Sevk irsaliyeleri, Müstahsil makbuzu, Tahsilat makbuzu, Masraf fişleri, Gider pusulası, Ödeme makbuzları, Çek giriş ve çıkış makbuzlarının ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, 2-Diğer talepler yönünden (2015 yevmiye defteri, 2015 defteri kebir, 2015 envanter defteri, banka dekontları ve poliçeler) hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine, 3- Alınması gerekli 732,00-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60- TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 4- Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5- Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 345. maddesi uyarınca 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer eş değer Mahkemesine verilecek usulüne uygun istinaf dilekçesi ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yasa Yoluna başvurabileceği belirtilerek verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2026 Full & Egal Universal Law Academy