T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/589
KARAR NO: 2023/332
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 10/08/2022
KARAR TARİHİ: 12/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/TALEP: Davacı vekili 10/08/2022 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ------arasında ticari ilişkiden alacağına karşılık müvekkili şirketin lehdarı olduğu -----nolu, 29.07.2022 keşide tarihli ve 14.405,00 USD meblağlı, ----- nolu, 12.09.2022 keşide tarihli ve 603.000,00 TL meblağlı çekleri müvekkili şirkete teslim ettiğini, çeklerden ----- nolu, 29.07.2022 keşide tarihli ve 14.405,00 USD meblağlı çek bedelinin tahsil edilmiş ise de------- nolu, 12.09.2022 keşide tarihli ve 603.000,00 TL meblağlı çek yitirdiğini, ne suretle kaybedildiğine ilişkin şirket yetkilisinin bilgisinin bulunmadığını, ------ nolu, 12.09.2022 keşide tarihli ve 603.000,00 TL meblağlı çekin üçüncü kişiler tarafından bankaya ibrazı ve çek bedelinin tahsili halinde çekten kaynaklı alacak hakkı sahibi bulunan müvekkilim şirketin mağdur olacağını, yine çek bedelinin bankadan tahsil edilememesi halinde çek aslını elinde bulunduran özel veya tüzel kişi tarafından icra takibi başlatılması halinde müvekkiş şirketin mağdur olacağını belirterek müvekkili şirketin mağduriyetinin önlenmesi amacı davaya konu çekler hakkında öncelikle teminatsız olarak iş bu talebimizin kabul görmemesi halinde teminat mukabilinde çek bedelinin ödenmemesi ve icra takibine konulmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilimiz şirketin lehdarı olduğu ve zilyetliğinde iken zayi olan------- nolu, 12.09.2022 keşide tarihli ve 603.000,00 TL meblağlı çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Mahkememizin 21/12/2022 tarihli celsesinde; bankaya ibraz edilen----- seri nolu, 29.07.2022 keşide tarihli ve 14.405,00 USD meblağlı çek yönünden istirdat ya da menfi tespit davası açılacak ise gelecek duruşma gününe kadar süre verilerek mahkemesinden temin edilecek tensip zaptı ve ihtiyati tedbir kararının mahkememize sunulmasının beklenmesine karar verilmiş olup, davacı vekili 28/12/2022 tarihli dilekçesi ile ------nolu, 29.07.2022 keşide tarihli ve 14.405,00 USD meblağlı çekin iptaline yönelik taleplerinin bulunmadığını, bu çeke ilişkin olarak istirdat veya menfi tespit talepli dava açılmayacağını beyan etmiş olup, ------ nolu, 12.09.2022 keşide tarihli ve 603.000,00 TL meblağlı çek yönünden iptal kararı verilmesini talep etmiştir.
İptal istemine konu edilen -----nolu, 12.09.2022 keşide tarihli ve 603.000,00 TL meblağlı çek yönünden TTK 762 maddesi hükmü gereğince uyarınca hakkında hak iddiasında bulunanların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık hak düşürücü sürede mahkemeye başvurmaları konusunda ----- birer hafta arayla olmak üzere üç kez ilan yaptırılmış, -----suretleri dosya içerisine alınmıştır.------ ilk ilanın 09/09/2022 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.İptal istemine konu çek yönünden muhatap banka şubesine müzekkere yazılarak, zayi edildiğinden iptali istenen çekin banka şubesine ibraz edilip edilmediğinin, ödenip ödenmediğinin, eğer ödeme yapılmış ise kime ödendiğinin ve ödemeye ilişkin bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, 30/09/2022 tarihli yazı ile ------ nolu, 12.09.2022 keşide tarihli ve 603.000,00 TL meblağlı çekin ibraz edilmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili, 12/04/2023 tarihli celsede, her ne kadar beyanda bulundukları çek hakkında dava dilekçesinde beyanda bulunulmuş ise de dava dilekçelerinin sonuç istem kısmında bu çek hakkında zayi yönünden bir talepleri olmadığını, sadece 603.000,00 TL bedelli çek yönünden karar verilmesini talep etmiştir.TTK 764 /1 maddesi ''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir'' hükmü düzenlenmiştir.Yapılan yargılama ve toplanan delillerin incelenmesi sonucunda, iptal istemine konu ----- nolu, 12.09.2022 keşide tarihli ve 603.000,00 TL meblağlı çekin ilk ilandan itibaren 3 ay içerisinde mahkememize sunulmaması karşısında çeklerin talep edeninin elinde iken ziyaa uğradığı(TTK m.759/2) sonuç ve vicdani kanaatine varılarak talebin kabulü ile çekin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
1.Davanın KABULÜ ile; Davaya konu edilen ----- Şubesi’ne ait keşidecisi-----çek nolu 12.09.2022 keşide tarihli ve 603.000,00 TL bedelli çekin zayi olması nedeni ile İPTALİNE,
2.Peşin alınan 80,70 TL harcın alınması gerekli 179,90 TL harçtan mahsubu ile eksik 99,20 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3.Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4.Davacı tarafça yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde yasal süreler nazara alınarak (HMK 392/2) talep halinde iadesine,
5.Artan gider avansının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca talep edene iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------ Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.