T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/566 Esas
KARAR NO: 2023/299
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 02/08/2022
KARAR TARİHİ: 04/04/2023
TALEP:Talep eden Mahkememize sunduğu talep dilekçesinde özetle; -----Şubesi’nin ------ seri numaralı, 05.04.2022 basım tarihli, 31/12/2022 vade tarihli, keşide yeri ------ olan 150.000,00-TL (yüz elli bin Türk lirası) bedelli çekin zayii nedeniyle ödenmesinin engellenmesi için, öncelikle ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verilmesi ve davaya konu çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Talebin Hukuki Niteliği; Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali, talebidir.
Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklindeki düzenlemelerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Talep; zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptaline ilişkindir.
6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono(senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. İradesi dışında çek veya senet elinden çıkan kişi, çeki veya senedi eline geçiren kişiyi bilmiyorsa, asliye ticaret mahkemesinden çekin veya senedin iptaline karar verilmesi isteyebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı-----ile üç defa yapılır. Elden çıkan çek veya senet, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın çek iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği (bu yönde------ esas ve karar sayılı kararı), davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği, kaldı ki dava sırasında yapılan ilamlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği, ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptal edilebileceği------ karar sayılı kararı); talebe konu olayda TTK.nun 762. Maddesi uyarınca ------ yapılan 3 ayrı ilan ve verilen 3 aylık süreye rağmen uyuşmazlık konusu-----Şubesine ait keşidecisi -----seri nolu keşide yeri ------ 31/12/2022 keşide tarihli 150.000,00 TL bedelli çekin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen çekin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile davaya konu edilen;
1------- Şubesine ait keşidecisi ------seri nolu keşide yeri ------, 31/12/2022 keşide tarihli 150.000,00 TL bedelli çekin ZAYİ OLMASI NEDENİ İLE İPTALİNE,
2-Alınması gereken 179,90-TL harçtan 80,70-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafça yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca artan gider avansının davacıya iadesine,
5- Talep eden tarafından yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde ve talep halinde talep edene iadesine,Dair, talep eden vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------ Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.