T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/15 Esas
KARAR NO: 2023/198
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/02/2020
KARAR TARİHİ: 07/03/2023
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı sigorta şirketi arasında 05.01.2018-05.01.2019 tarihli ----- no-lu nakliyat abonman sigorta poliçesi akdedildiğini, akabinde 04.08.2018 tarihinde sigortalı emtianın nakliyesi sırasında kiralık aracın sürücüsü ------ sevk ve idaresinde meydana gelen trafik kazası neticesindeki emtia hasar meydana geldiğini, net hasar miktarının taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli olduğunu, bilirkişi incelemesi sonrası ıslah edildiğini, üzere 5.000-TL hasar bedelinin ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle 26.11.2018 tarihinde sigorta tahkim komisyanuna başvurulduğunu, sigorta tahkikomisyonu, 09.02.2019 tarihli---- sayılı karar gerekçesinde emtia nakliyat sigortası genel şartları hükmü ve karayolları trafik kanunu 48. Maddesi alt taşıyıcının (kiralık araç sürücüsü) - trafık kazasında 1,09 promil alkollü olmasından dolayı başvurumuzun reddine karar verildiğini, itiraz üzerine itiraz hakem heyeti 13.05.2019 - tarihli------ sayılı kararı ile itirazlarımızı usul ve yasaya aykırı şekilde reddedildiğini, sürücü ----- hakkında alkol ve uyuşturucu maddenin etkisi altındayken araç kullanma suçundan ------asliye ceza mahkemesi'nin----- esas sayılı dosyasıyla verilen 16.05.2019 tarihli kararında " ----sanığın üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olmaması nedeni ile CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince sanığın müsnet suçtan beraatıne " karar verildiği ve kesinleştiğini, ----- yetkilileri tarafından 11/09/2018 tarihli rapor ile trafik kazası nedeniyle nakliyeye konu 2 adet değişecek parçaların 106.914,00-TL miktarlı olduğunu, %18 KDV eklendiği toplam 126.158,52-TL hasar bedeli maddi tazminatın rizikonun gerçekleşme tarihi olan 04/08/2018 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: -----sayılı dosyanın ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından ----- sayılı dosyası kapsamında, İşbu davada öne sürülen hususların tamamı öne sürülmüş ve davacının bu davada öne sürdüğü hususlar yargı kararıyla kesinleşmiştir. Bu nedenle başvurucunun maddi tazminat talebinin kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiği, İşbu dava bir yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini ve Nakliyat Sigortasında hasar bedelini talep etme hakkı sigortalıya yani taşımacıya değil, taşınan emtianın sahibine ait olduğunu, bu sigorta taşınan mala gelen zarar nedeniyle taşımacının sorumluluğunu temin ediliğini, dolayısıyla İşbu davada ----- işbu davayı açmaya hakkı bulunmadığını, sigortalıya tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, husumet nedeniyle davanın reddini ,kabul manasında olmamak üzere, davacı tarafın beyan etmiş olduğu hasar miktarı fahiş olduğunu, gerçek zararının tespiti gerektiğini, bu sebeple, zarar miktarının bilirkişi incelemesi ile tespitini, başvuruyu kabul manasında olmamak üzeri, müvekkil şirket söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olup poliçe özel şartları uyarınca her bir traktör başına her bir traktör sigorta bedelinin %1'i oranında tenzili muafiyet uygulanacağı, zamanaşımı, husumet ve kesin hüküm itirazlarımızın kabulü ile davanın usulden reddini, esasa ilişkin İtirazlarımızın kabulü ile davanın reddini, yargılama giderleri ve hükmedilecek avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dosya rapor hazırlamak üzere bilirkişiye tevdi edildiği bilirkişi raporunda;----- plaka sayılı çekici ve çekiciye takılı----- plakla sayılı dorse sürücüsü dava dışı ----- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğunu, 05/08/2018 tarihinde meydana gelen kazaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitlerin, dava konusu -------şaşe nolu traktörlerin devrilme sonucu meydana gelen hasar ile uyumlu olduğu ve hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğunu, dava konusu ----- madel traktör dava konusu kazadan önceki piyasa rayiç değerinin 87.900,97-TL ola bileceğini, traktörlere ait hasar tespitleri de dikkate alındığında 05/08/2018 tarihinde meydana gelen kaza sonrası araçta değişmesi gereken toplam hasarlı parça, malzeme tutarının ------ şaşe nolu traktör için KDV hariç 65.185,77-TL ve ----- şase nolu traktör için KDV hariç 41.729,01-TL civarında olabileceğini, onarılması durumunda ( hasarlı parçaların sökülüp kontrolünde) bu tutara ilave yedek parça işçilik bedeli eklenebileceği dikkate alındığında toplam hasar tutarının aracın rayiç değerini aşabileceği anlaşıldığını, aracın tamirin ekonomik olmayacağı traktörlerin pert-total kabul edilebileceğini, pert haldeki aracın kazalı fiyatının serbest piyasa koşullarında----şase nolu traktör için 25.000,00-TL,-----şase nolu traktvr için 45.000,00-TL olabileceğini, dava konusu ----şase nolu -----marka/tip, ------ model traktörlerde meydana gelen toplam hasar-zarar tutarının 91.152,26-TL olabileceğini, Nörolojik açıdan mütalaa sonucu kazasının MÜNHASIRAN alkolün etkisi ile meydana geldiğine dair kesin tespit yapılamadığını, dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre davacı şirketin tazminat talebinin dayanak sigorta poliçesinin genel şartları ve genel hükümler gereği teminat kapsamında kaldığını, bu durumda derdest davanın kabulü halinde somut olay dolayısıyla maddi yönünden menfaati zarar gören davacının, 05/0/2018-2018/2019 vadeli ------ sayılı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi teminatından davalı sigortacıdan 91.152,26-TL'si hasar tazminatı talep edebileceği ve davacının bu alacağına, miktarı infaz aşamasında belirlenmek üzere, nakliyat hasarının nitelik ve niceliğinin belirlenip ödenebilir hale geldiği ekspertiz raporunu tanzim tarihinden (24/09/2018'den) itibaren 3095 Sk. Md.2/2'ye göre avans faiz oranında ticari faiz de yürütülebileceği belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Dava, nakliyat abonman sigorta poliçesine tabi bulunan taşıma sırasında meydana gelen emtia hasarının tazmini istemine ilişkindir.Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK’nun kesin hükmü düzenleyen 303. maddesinde (1086 sayılı HUMK 237. md) "(1) Bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir..." hükmüne yer verilmiştir. Yine aynı kanuna göre kesin hüküm itirazı dava şartlarından olup 6100 sayılı HMK’nun 115. maddesi gereği dava şartının her zaman ileri sürülmesi mümkündür.5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/12. fıkrasında "Tahkim sistemine üye olmak isteyenlerden katılma payı, uyuşmazlık çözümü için Komisyona başvuranlardan ise başvuru ücreti alınır. Beş bin Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları kesindir. Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir. İtiraz talebinde bulunmak için bu madde uyarınca belirlenen başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır. İtiraz üzerine hakem kararının icrası durur. İtiraz talebi münhasıran bu talepleri incelemek üzere Komisyon tarafından teşkil edilen hakem heyetlerince incelenir. İtiraz talebi hakkında işin heyete intikalinden itibaren iki ay içinde karar verilir. Beşbin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları bu madde uyarınca süresinde itiraz başvurusunda bulunulmaması hâlinde kesinleşir. Bu uyuşmazlıklar hakkında bu madde uyarınca yapılan itiraz üzerine verilen karar kesindir. Kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen kararlar için temyize gidilebilir. Ancak, tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmiş olması, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmiş olması, hakemlerin yetkileri dahilinde olmayan konularda karar vermesi ve hakemlerin, tarafların iddiaları hakkında karar vermemesi durumlarında her hâlükarda temyiz yolu açıktır." düzenlemeleri yer almaktadır.
Derdestlik 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ı maddesinde olumsuz dava şartı olarak düzenlenmiştir. Buna göre önceden açılmış bir dava devam etmekte iken aynı konuda yeniden dava açılamaz, buna rağmen açılırsa yeni dava usulden reddedilir. Bunun için, aynı davanın iki kere açılmış olması ve birinci ile ikinci davanın aynı olması gerekir. Aynı dava olduğunu söyleyebilmek için, birinci ile ikinci davanın taraflarının, konularının ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir. Mahkeme, yaptığı, inceleme sonucunda, iki davanın taraflarının, konularının ve dava sebeplerinin aynı olduğu kanısına varırsa ikinci davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verir.(------Kural olarak davacı tarafından tercih hakkı kullanılarak Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuruda bulunulmuş ve Sigorta Tahkim Komisyonunca bir karar verilmişse artık bu taraflar için kesin hüküm ifade eder. Öte yandan Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapıldıktan sonra bu başvuru kesinleşmeden mahkemeye dava açıldığı taktirde dava şartlarından olan derdestlik durumu da ortaya çıkacaktır-------Dosya kapsamından, eldeki davanın 10/02/2020 tarihinde açılmasından önce aynı kaza nedeniyle davacının davalıya karşı 26/11/2018 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurduğu, 5.000 TL araç hasar bedeli daimi talep ettiği, Uyuşmazlık Hakeminin 09/02/2019 tarih -------sayılı kararı ile başvurunun reddine karar verildiği, davacı vekilinin karara itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetinin 13/05/2019 tarih ve ------- sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği, ancak mahkememizce Sigorta Tahkim komisyonuna yazılan 23/03/2023 tarihli müzekkere cevabında hakem kararının ------Karar sayılı ilamı ile bozulması üzerine yargılamanın devam edildiği belirtilmiş olup kararın kesinleşmediği anlaşılmıştır.Eldeki dava ile Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin 13/05/2019 tarih ve ------ karar sayılı kararına konu başvuruda davanın tarafları ile konusunun ve dava sebebinin aynı olduğu, Tahkim Heyeti tarafından verilen kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmakla dava şartı olan derdestlik söz konusu olduğundan HMK 114 ve 155. madde gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş (Emsal kararlar için bkz.----- Hukuk Dairesi----- Karar; ----- Bölge Adliye ------- Karar sayılı ilamı) ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1.Davanın HMK'nın 114/1-ı ve 115. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 215,44-TL harçtan alınması gerekli 179,90 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile fazla yatan 35,54-TL'nin davacı tarafa iadesine,
3-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Yatırılan gider avansından kullanılan kısmın mahsubu ile bakiye kısmın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
6-6325 Sayılı Yasa' nın 18/A maddesinin 11 ve 13. Fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 1.320,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ----- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.