T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/175
KARAR NO: 2023/245
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/03/2023
KARAR TARİHİ: 22/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının dosya üzerinden yapılan incelenmesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili 10/03/2023 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında davalı şirket tarafından -----müvekkile ait ------ markası adı işletme faaliyetinde bulunulması amacıyla 08.07.2019 tarihli 10 ( on ) yıl süreli Franchise Sözleşmesi ve “Franchise Sözleşmesine Ek Protokol” akdedildiğini, davalı şirketin bu süreçte davalı şirketin müvekkili şirket sayesinde------Havalimanında işletme faaliyetinde bulunabilme hakkını elde ettiğini, tarafların 08.07.2019 tarihli “Franchise Sözleşmesine Ek Protokol” kapsamında Franchise işletmesinin açılış sürecinde projeyi hazırlayacak mimarın müvekkil şirket tarafından belirlenmesi, proje ve tadilat işlemlerinin tamamının müvekkil şirket tarafından gerçekleştirilmesi, karşılığında yatırım maliyetinin davacı tarafından toplam 121.000,00 USD + KDV olmak üzere 18 ay içerisinde eşit paylar ile ödenmesi, ödeme için 6.723,00 USD bedelli 18 adet senetin davalı tarafından tanzim edilerek müvekkile tevdi edilmesi ve bu süreçte Franchise Veren’in yatırım maliyetinin artması halinde bu bedellerinde yatırım bedeline eklenmek suretiyle davalıya fatura edilmesi konularında mutabakata vardıklarını, müvekkili şirketin sözleşmede belirlenen şekilde Franchise İşletmesinin mimari projesi ve imalatını anahtar teslim şekilde gerçekleştirdiğini, yatırım bedeli olarak müvekkil şirket tarafından davalı şirkete 13.01.2020 tarihinde KDV dahil 1.341.554,08 TL bedelli fatura düzenlendiğini, yatırım maliyetinin karşılığı olan işbu faturanın davalı tarafından da kabul edilerek ticari kayıtlarına alındığını, borcu süreye yayarak ödemeyi talep etmesi üzerine müvekkilinin zarara uğramasının önüne geçmek amacıyla taraflar arasında yapılan anlaşma gereği davalının 1.341.554,08 TL borcu USD’ye çevrilmek suretiyle davalı şirket tarafından şirket yetkilisi ------ aval sıfatıyla imzaladığı 13.108,69 USD bedelli 18 adet senet düzenlenerek müvekkil şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirket tarafından işletmenin iç mimari yapımı ve dizaynı tamamlandıktan sonra davalı şirket anahtar teslim şekilde ----- Havalimanı İç hatlarda müvekkile ait ------” markası altında işletme faaliyetine başladığını, davalı şirketin devam eden süreçte müvekkil markası altında müvekkilin yaptığı yatırımla ve müvekkilin------- Havalimanı içerisinde davalıya sağladığı lokasyonda işletme faaliyetinde bulunmasına ve son derece yüksek gelirler elde etmesine rağmen borçlarını ifa etmekten imtina ettiğini, müvekkili şirket tarafından vadesi geçmiş olan senetlerden 22.11.2019 düzenleme tarihli 01.04.2020 vade tarihli 13.108,69 USD bedelli senet -----. Noterliği’nden 03.04.2020 tarihinde ----- yevmiye no ile, 22.11.2019 düzenleme tarihli 01.05.2020 vade tarihli 13.108,69 USD bedelli senet ------ Noterliği’nden 06.05.2020 tarihinde-----yevmiye no ile, yine 22.11.2019 düzenleme tarihli 01.06.2020 vade tarihli 13.108,69 USD bedelli senet ise -----Noterliği’nden 03.06.2020 tarihinde ----- yevmiye no ile protesto edildiğini, devam eden süreçte, davalı şirketin borçlarını ödemekten imtinaya devam etmesi üzerine müvekkil şirket tarafından ------ Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ------Değişik İş sayılı dosyası ile borçlular aleyhine ihtiyati haciz kararı alındığını, söz konusu kararIN ------ ESAS sayılı takip dosyası ile icraya konulmuş ve davalı hakkında haczin tatbik edildiğini, müvekkili şirketin yaptığı yatırım ile işletme faaliyetine hiçbir ödeme yapmaksızın devam ettiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından ----- Noterliğinin 16.07.2020 tarihli ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek 08.07.2019 tarihli Franchise Sözleşmesi ve Ek Protokol’ün müvekkil tarafından haklı nedenle feshedildiği ve cezai şart ödenmesinin gerekliliğinin bildirildiğini, müvekkili şirketin davalı şirket ile arasındaki Franchise Sözleşmesi ve Ek Protokol gereği üzerine düşen tüm yükümlülükleri tam ve eksiksiz yerine getirmiş ancak davalı şirket sözleşmenin yürürlükte olduğu süre edimlerini yerine getirmekten imtina ettiğini, Franchise Sözleşmesinin eki olarak imzalanan Ek Protokol’ün 2.7. Maddesi ve Franchise Sözleşmesi’nin 17.2. Maddesi uyarınca ödemede temerrüde düşülmesi halinde Frenchise Veren’in Sözleşmeyi haklı sebeple tek taraflı feshederek cezai şart ve gelir mahrumiyetinin tazminini talep edebileceği açıkça hükme bağlandığını, davalının edimlerini yerine getirmemesi, kusurlu ve kötü niyetli eylemleri ile yatırım bedeline ilişkin Ek Protokolde düzenlenen borçlarını ödememesi açıkça sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği gibi sözleşmenin müvekkil tarafından haklı nedenle feshine gerekçe oluşturduğunu, müvekkilihih alacağını tahsil edememiş olmakla birlikte marka ve ticari itibarını muhafaza edilebilmek sözleşmeyi fesih etmek mecburiyetinde kaldığını, durum böyle iken davalı şirketin bu süreçte müvekkil şirkete olan borçlarını ödememek için hukuki mesnetten yoksun şekilde, müvekkil şirkete düzenlediği yatırım bedelinin geri ödenmesine ilişkin senetlerin hükümsüzlüğü ve sözleşmenin iptali taleplerini içeren ------Esas sayılı davasını ikame ettiğini, dava kapsamında alınan bilirkişi raporları incelendiğinde görüleceği üzere davalı şirketin senetlerin geçersizliği / bedelsizlik ve sözleşmenin iptaline yönelik taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğu, müvekkil şirketin franchise sözleşmesini feshetmekte haklı sebebe sahip olduğu ve senetlerden doğan alacağının varlığı tespit altına alındığını, davaların birleştirilmesine karar verilmesinin ihtilafın çözümü açısından usul ekonomisine uygun olacağını, dava öncesi arabuluculuk sürecinden sonuç alınamadığını, 2020-2022 yılları arasındaki 3 yıllık periyotta davalının satış ve ciro bilgileri değerlendirildiğinde müvekkil şirkette ciro payı ve ürün satış karı dahil olmak üzere toplam 5.230.927 TL kar mahrumiyeti oluştuğunu, yine sözleşmenin 16.3. maddesi uyarınca müvekkili şirketin cezai şart bedeli ile birlikte sözleşmenin haklı feshi neticesinde sözleşme süresine kadar aleyhinde oluşan gelir mahrumiyetini de talep edebileceğinin düzenlendiğini belirterek davalının taraflar arasında imzalanmış olan Franchise Sözleşmesi’nin müvekkil tarafından haklı sebeple feshine sebep olan davalı şirket hakkında fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla; öncelikle tarafımızca ikame edilen işbu tazminat davasının daha önce davalı tarafından açılmış olan ve davamızla doğrudan ilişkili olan ----- Asliye Ticaret Mahkemesi’nin -----Sayılı dosyası ile birleştirilmesine, tazminat davasının kabulü ile 170.000 USD cezai şart bedelinin ve şimdilik 100.000 TL olmak üzere bilirkişiler tarafından tespit edilecek müvekkil şirketin sözleşme sonuna kadar yoksun kaldığı gelir kaybının tahsil ve tazmine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında akdedilen 08/07/2019 tarihli Franchise Sözleşmesi ile ve Ek Protokol 'ün haklı nedenlerle feshi nedeniyle cezai şart bedeli ile mahrum kalınan gelir bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Davacı tarafça iş bu davanın birleştirilmesi talep edilen ------Asliye Ticaret Mahkemesi'nin------ Esas sayılı dava dosyasının UYAP üzerinden celbolunarak yapılan incelenmesinde; davacısının dosyamız davalısı, davalısının ise dosyamız davacısı olduğu, uyuşmazlığın 08/07/2019 tarihli Franchise Sözleşmesi ve 08/07/2019 tarihli ek protokol'ün mücbir sebebe bağlı imkansızlık/aşırı ifa güçlüğü nedeniyle sona erdiğinin tespiti ve sözleşme kapsamında verilen senetler nedeniyle -----İcra Dairesi 'nin ------Esas sayılı dosyasında borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu ve yargılamanın halen devam ettiği anlaşılmıştır.HMK 166/1.maddesi; "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar." hükmü düzenlenmiştir.Tüm dosya kapsamı, sunulan deliller incelenip değerlendirildiğinde; her iki davanın taraflarının aynı olduğu, her iki davada uyuşmazlığın 08/07/2019 tarihli Franchise Sözleşmesi ve Ek Protokol 'den kaynaklandığı, dava taraflarının aynı olduğu, dolayısıyla dolayısıyla dava dosyaları arasında HMK 166. maddesinde belirtilen hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu, biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olduğu, bu nedenle davaların birlikte görülmesinde taraflar yönünden hukuki yarar bulunduğu gibi birleştirme kararının usul ekonomisine uygun olacağı kanaatine varılarak iş bu dava dosyasının -----Asliye Ticaret Mahkemesinin------Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine, yargılamanın bundan sonra -----Asliye Ticaret Mahkemesinin------ Esas sayılı dava dosyası üzerinden yürütülmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı olarak yukarıda açıklandığı üzere;
1.Mahkememizin işbu dava dosyasının HMK 166. maddesi uyarınca aralarındaki hukuki ve fiili bağlantı nedeniyle-----Asliye Ticaret Mahkemesinin ------ Esas sayılı dava dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Mahkememiz esasının bu şekilde kapatılmasına,
3-Yargılamanın bundan sonra ------. Asliye Ticaret Mahkemesinin------Esas sayılı dosyası üzerinden devamına,
Dair, dosya üzerinden esas hükümle birlikte istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.