T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/501
KARAR NO: 2023/138
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ: 27/08/2019
KARAR TARİHİ: 15/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı ----- tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; ------- yapılan -------alınmış olan kararların 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa, Ana sözleşmeye, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı olması sebebi ile mutlak butlanla sakat olduğunun tespitiyle dava açılması zarureti doğduğunu,------ ilişkin davetin usulüne uygun yapılmadığını, toplantıda mevcut ------çoğunluğun sağlanması amacıyla yönetim tarafından oluşturulduğunu, usulsüz olarak toplantıda ----- toplantıda alınan tüm kararların ----- olduğunun tespiti gerektiğini, Kooperatifler Kanunu 24'de belirlenen defterlerin hazır bulunmaması sebebiyle kanunun emredici hükmüne uyulmadığını, --------- toplantısının 3, 4, 5, 7 ve 8. Maddelerinin yoklukla -----olduğunun kabulünün gerektiğini, toplantının 10. maddesinin Kooperatifler Kanunu 52 maddesi uyarınca bir ek ödeme yükümlülüğü olduğunu, bu sebeple nisabın sağlanmadığını, gündemin 12. maddesindeki -------- konusunun da mevzuata uygun olmadığı sebebiyle hükümsüz olduğuna karar verilmesi gerektiğini, toplantının 13. maddesinin Kooperatifler Kanunu m.59'a aykırı olduğunu, taşınmazlara kat mülkiyetinin kurulamayacağı yönünde -------kararları olmasına rağmen davalının bu durumu gizlemeye çalıştığını, yine 14. maddede alınan kararın da yoklukla malul olduğunun tespit edilmesi gerektiğini belirterek ------ alınan kararların butlanla malul olduğunun tespiti ile yok hükmünde olduğuna karar verilmesi gerektiğini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili ---------- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2015 yılından itibaren ve genel kurulun yapıldığı tarihte ------- ortağının bulunduğunu, ilgili kanun ve anasözleşme hükümleri uyarınca toplantıdan 30 gün öncesinde tüm ortaklara çağrı yaptığını, Kooperatifler Kanunu 45/3 uyarınca ve anasözleşmenin 33/2 uyarınca toplantı nisabının 1/4 olduğunu, bu sebeple toplantı nisabının--- olduğunu,-----olmak üzere toplam----- katıldığını, davacının bu iddiasının yerinde olmadığını, bilançonun, gelir gider farkı hesaplarının ---- tarihinde düzenlenmiş olduğunu ve ---- incelemesine sunulduğunu------- raporu, bilanço, gelir gider farkı hesaplamaları müzakereye açıldığını ve ayrı ayrı oylanarak kabul edildiğini, genel kurulun 17. maddesinde belirtilen hususun üyelerin ------ vergilerinin güncellenmesine ilişkin olduğunu, üyelerin ödedikleri bedelleri bildirdiklerinde paylarına düşen ödemelerin mahsup edileceğini, genel kurulun 9. maddesinde de karar nisabının sağlandığını, üyelerden toplanmasına karar verilen “aylık ödemenin giderlere katılma ve ara ödeme olduğu için sair ödemeler olduğunu, bu nedenle iptali istenen bu maddenin de talebinin usulüne uygun---------- müvekkilinin mevcut yapının tespitine yönelik yapmış olduğu tüm çalışmaların yasal olduğunu, müvekkilinin kat karşılığı inşaat sözleşmeleri ile ---- bulunduğu yerdeki---- ile anlaştığını, müvekkilinin kat karşılığı ------ sahiplerine karşı ----dosyasından dava açıldığını ve bozma sonucu verilen ---- müvekkilinin ----------- almasının beklendiğini, müvekkilinin -------- kararda yapı kayıt belgesi harçlarını istediğini ve bu harçların ödendiğini, bu ödeme sonucu--- bunun için üyelerin kullanmakta oldukları dairelerin ----------hesaplanan ---- ödemesi gerektiğini, ödenmeyen bedellere de faiz yürütülmesinin yasal olduğunu, gündemin 13. maddesi gereği yönetim kuruluna verilen yetkinin de Kooperatifler Kanunu 58 ve Anasözleşmenin 44/2 maddesine uygun olduğunu, dava dilekçesinde belirtilen davaların işbu yargılama ile ilgili olmadığını belirterek neticeten davanın reddine, mahkeme masraflarının HMK.nun 329. gereği 5.000,00 TL disiplin para cezasının tahsiline, üç katı vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, davalı ---- tarihli----- toplantısında alınan kararların butlan ile batıl olduğunun tespiti istemine ilişkin olup, TTK. 447 vd.maddeleri ile Kooperatifler Kanununun 24, 42, 43, 45, 52, 59 maddelerine dayanmaktadır.
Tarafların tüm delilleri celbolunarak dava dosyası ve davalı----- ait tüm ticari defterleri, kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi heyetleri aracılığı ile inceleme yaptırılarak raporlar alınmıştır. Alınan raporlardan 10.02.2021 tarihli ilk bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ek rapor ile ikinci bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen kök ve ek raporun birbiri ile uyumlu, dosyadaki verilere uygun ve denetime açık bulunduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.
TTK.nun 447. maddesi; " (1) Genel kurulun, özellikle; a) Pay sahibinin, --------- katılma,-------- vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran, b) Pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını, kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran, c) ------ temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan, kararları batıldır. " hükümlerini içermektedir.
Davacı taraf, somut uyuşmazlıkta; davaya konu edilen ------ toplantısına ait hazirun listesinin kayıtlara uygun olmadığını, toplantıya davetin usulüne uygun yapılmadığını,----- gelir gider farkı cetvelinin KK.nun 24.maddesi gereğince toplantıdan ---- önce asılarak en az ------ incelemesine hazır bulundurulması gerekirken, bu yasal zorunluluğa uyulmadığını, toplantı tutanağının 10 maddesinde ---- ile ilgili bilgi verildiği ifade edilse de herhangi bir bilgi verilmediğini, bununla birlikte ortağın şahsi sorumluluğunu artıracak ---3/4 oyu ile alınması gerektiğini, ------- kararın bu nispet olmaksızın alındığını, İmar Barışı Kanunu uyarınca alınacak yapı kayıt belgesinin ve buna bağlı kurulacak kat mülkiyetinin -------- bir hak kazandırmayacağını, yapının yenilenmesi durumunda yürürlükte bulunan ----- uygulanacağını, usulsüz işlemlerle----------haksız kazanç sağlandığını,------ taşınmazlarının bulunduğu arsa üzerinde-----olduğu ve toplantı tutanağının 13.maddesinde bedelin belirlenmesi ile ilgili maddenin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na aykırı olduğunu, imar barışı kapsamında kat mülkiyetinin bir an için kurulacağı kabul bile ---------------- borçlandırma kararına ilişkin 14.maddedeki yasal faiz uygulamasına ilişkin kararın da ----- malul olduğunun tespiti gerektiğini iddia etmektedir. Dolayısıyla somut uyuşmazlığın konusu davaya konu ------ toplantısının ------ sağlanarak yapılıp yapılmadığı, ------ yapılmadığı, ------ ---------- uygun olup olmadığı, denetim ve faaliyet raporlarının süresinde verilip verilmediği, alınan kararların anasözleşme ve kanun hükümlerine, iyiniyet kurallarına aykırı olup olmadıkları, bu kararların öncelikle butlanla batıl olup olmadıkları, yada iptali gerekip gerekmediği hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davalı taraf, hak düşürücü süre içerisinde iş bu davanın açılmadığını savunmuş ise de davaya konu -------- kararların batıl olduğu iddia edildiğinden, batıllığın tespiti herhangi bir süreye bağlı değildir. Bu nedenle davalı tarafın hak düşürücü süre yönündeki itirazına mahkememizce itibar edilmemiştir. Aksi düşünülse dahi davaya konu ----yapıldığı, iş bu davanın ----- tarihide açıldığı, ilk bakışta bir aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı düşünülse de HMK.nun 101 ve devamı ile 104.maddesindeki; " (1) ----- olan dava ve işlerde, bu Kanunun tayin ettiği sürelerin bitmesi tatil zamanına rastlarsa, bu süreler ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır." hükmü uyarınca iş bu davanın yasal hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Davacı tarafından ileri sürülen iddialardan ilk olarak ---- toplantısına çağrıya ilişkin davetin usulüne uygun yapılmadığı iddiası doğrultusunda yapılan incelemede;
Davalı ----- 28.maddesinde------- düzenlendiği, bu bölümde; "------- mektupla, ayrıca gerektiğinde ---- ile ------ adet yolu ile yapılır. ------ olarak imza karşılığında yapılması da mümkündür. ---- gününden en az 30 gün önce ve en çok 2 ay içinde yapılması, toplantının gün ve saati ile yerinin ve gündem maddelerinin bildirilmesi zorunludur." denildiği, davalı---- ---- tarihinde yapılan ve davaya konu olan ---- toplantısı ----- ekinde bulunan belgeler arasında ---- Defterinde bulunan ------yasal süre içerisinde ---------tespit edilmiştir. Bu nedenle davacının bu yöndeki iddiasına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davacının ileri sürdüğü bir diğer iddia ise hazirun cetvelinin gerçek ortaklık durumunu yansıtmadığı şeklindeki iddiası doğrultusunda yapılan incelemede;
Mahkememizce alınan bilirkişi heyetlerinde mali müşavir-----ait tüm ticari defter, kayıt ve dayanak belgelerinin incelenmesinin sonucunda; resmi nitelikte olup mahkememizce de -------------- eklerinden davalı ----------olduğu görülmüştür. İncelemeye esas alınan iş ----------- cetvelinde kayıtlı ortak isimleri ----- ortaklık defterleri ile karşılaştırmalı olarak bilirkişi heyetlerine inceleme yaptırılmıştır. İnceleme sonucunda düzenlenen raporlarda; "----- tarihli yazı ekinde bulunan 30.06.2019 tarihli genel kurul toplantısı ---- imza olduğunun görüldüğü, --- -------- vekalet asıllarında bulunan isimlerin ---- karşılaştırıldığı, --- tarihinde üyeliğe kabul edilen ---------- ismi ----- numaralı ----- olmadığının tespit edildiği, söz konusu üç kişinin toplantı katılım sayısında düşülmesi halinde -----katıldığının anlaşıldığı, davalı---------toplantı tarihinde ----- beyan edilmekle birlikte dava tarihi itibariyle ------ kabul edilmemesi halinde ------ katılımı ile ----- toplantısı yapılabileceği öngörüldüğünden ---- toplantısında kanuna ve Kooperatifin Anasözleşmesine uygun şekilde asgari toplantı nisabının sağlandığı..." 'nın tespit edildiği, bildirilmiştir. Dolayısıyla davacının bu yöndeki iddiasına da mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davacının faaliyet raporu,--- içinde (genel kurul toplantısından en az 15 gün önce) yayınlamadığı ve ortakların incelemesine hazır olarak bulundurulmadığı yönündeki iddialar yönünden dosya incelendiğinde; Kooperatifler Kanunu 'nun 24.maddesine göre, -------- kooperatifin bilanço ile gelir gider tablolarının--- ----- incelemesine sunulması gerekmektedir. ---- ekinde---------- toplantısı-------- görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu ------ raporunun Kooperatifler Kanunu 'nun 24.maddesine uygun ---- görüşüne sunulmadığı anlaşılmaktadır. Ancak davaya konu edilen ----- toplantı tutanağına göre gerek davacı tarafça, gerekse toplantıya katılan başka bir ortağın söz konusu belgelerin süresinde sunulmadığından incelenmediği gerekçesi ile en azından toplantının ertelenmesi talebinde bulunmadığı ve bu raporla ilgili bilgi ve belge talep etmediği, gündemin 4.maddesinde bilanço gelir gider farkı hesapları, gündemin 5.maddesinde ----- raporları, bilanço ve gelir gider hesaplarının okunduğunun belirtildiği ve gerekli nisaplar sağlanarak kararlar alındığı açıkça anlaşılmaktadır. Dolayısıyla--- Kanunu 'nun 24.maddesine aykırı olarak ----------- toplantıda bu nedenle bir talepte veya ----------- ertelenmesi yönünde bir taleple bulunmadıklarından bu yöndeki iddiaya da mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davacı tarafın toplantı öncesi ve sonrasında tahmini bütçe ile ilgili herhangi bir bilgi verilmediği, ortakların şahsi sorumluluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümlülükleri ihdası hakkında alınacak kararların ------ ile karar alınmasının gerektiği halde davaya ----- uyulmadığı yönündeki iddiası doğrultusunda yapılan incelemede de;
Davaya konu ---- gündemin 9.maddesi;"-------- bilgilendirmesi yapıldı. Müzakereye açılarak görüşmeleri yapıldı.------------ --- aidat toplanmasına, ----- karar verildi." şeklindedir. Burada gündemin 9.maddesinde belirlenen aidatın ek ödeme niteliğinde olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Davalı kooperatifin Anasözleşmesinin 21.maddesi: " Ortaklar, taahhüt ve tediye ettikleri ortaklık bedelleri dışında kooperatif amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere genel kurulca kararlaştırılacak miktarlardaki ------- zorundadırlar. Bu kararlarda Anasözleşmenin 33. maddesinin 2.fıkrasında gösterilen nisap aranır." şeklindedir. Anasözleşmede de belirlendiği üzere karara konu edilen ---- ödeme aidat niteliğinde olup, ortaklara ek ödeme niteliğinde getirilen bir yükümlülük olarak değerlendirilemeyeceğinden davacının bu yöndeki iddiasına da mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davacı tarafın davaya ------ gündemin 12. Maddesindeki; ------- alınması kararına karşı ileri sürdüğü iddialar incelendiğinde;
Teknik bilirkişi tarafından yaptırılan inceleme sonucunda düzenlenen kök ve ek raporda; "Davaya konu site içerisinde ----- ------------- gerekli izin ve ------- ilave olarak esaslı nitelikte tadilatlar ve müdahaleler yapılmak suretiyle bu dairelerin---- alanlarının yasal olmayan şekilde izinsiz ve ---- büyütülmüş olduğunun tespit edildiği, bu izinsiz ve ---- yapılmış olan tadilatlar ile ana yapıların zemin katlarında ve çatı katlarında yer alan bağımsız bölümlere ait kapalı ------- alanlara tecavüz edilmek suretiyle büyütülmüş olup, böylece bağımsız bölüm maliklerinin satın alındığı ------- alanından daha büyük bir alana haksız olarak sahip olarak kendi lehlerinde sebepsiz zenginleşmenin gerçekleştiği, öncelikle arsa üzerine inşaa edilen site özellikli blok yapıların yasal hale getirilmesinin gerektiği, bunun da ya mevcut durumu ------- hazırlanarak ve arsa paylarının hesaplanarak belediyesine onaya sunulması ve --- alınması halinde ise bağımsız bölüm alanlarında ki artış durumlarına göre--------- hesaplanarak alanlarında eksilme olan bağımsız bölüm maliklerine arsa payları oranında fark bedellerinin ödenmesi gerektiği, ya da mevcut durumu gösteren ---- hazırlanarak bağımsız bölümlere ait kaçak ilave alanların tespit edilmesi ve bu kaçak ilave alanların yıkılarak tüm bağımsız bölümlerin satışlarının yapıldığı tarihteki alanlarına uygun hale getirilmesi şeklinde yapılabileceği..." bildirilmiştir. Gündemin 12.maddesinde; ---- yürütülmesi yönünde gerekli iş ve işlemlerin yapılabilmesi için --- yetki verildiği, iş bu kararın geçersizliğini gerektirecek herhangi bir durumun mevcut olmadığı anlaşılarak davacının bu yöndeki iddiasına da itibar edilmemiştir.
Davacı tarafın uyuşmazlığa diğer gündem maddesi ise 13.madde olup, iş bu karar ile ---------- bedelinin ve ------ bedellerinin görüşülerek gerekli kararların alınması doğrultusunda yönetim kuruluna yetki verilmiştir. Kooperatifler Kanunu'nun 42/6 maddesi uyarınca; "---- usul ile alınacak---- yerine ve azami fiyatını, satılacak ----belirleme yetkisi" genel kuruldadır. Ancak gündemin 13.maddesinde--------- görüşmelerin yapılması ve yönetim kuruluna yetki verildiği, dolayısıyla iş bu kararın KK.nun 42/6 maddesine aykırı olduğu anlaşılmakla iş bu maddenin batıl olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafın davaya konu ettiği bir diğer husus ise gündemin 14.maddesindeki kararın imar barışı adı altında alınan borçlanma kararına ilişkin faiz uygulanmasının usulsüz olduğudur.----- gündemin 14.maddesi; "---- olanların ve ----- ödemelerini yapmayanların faiz uygulamalarının değerlendirilmesi görüşülerek gerekli kararların alınması, gecikme bedelinin ... ...miktarının % 5 olarak aynen devam edilmesine..." şeklinde olduğu görülmüştür. İş bu kararın TBK.nun 120.maddesine aykırı olduğu açık olduğundan kararın ------- olduğu sonucuna varılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, dosya kapsamında ki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda ayrıntılı incelemesi yapılan davalı ---davaya konu ----- toplantısında alınan kararlardan sadece 13 ve 14. maddelerin batıl olduğu, bu maddelerin dışında batıl nitelikte sayılabilecek bir karar bulunmadığı sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde davanın davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı olarak yukarıda açıklandığı üzere;
1.Davanın KISMEN KABULÜ ile davalı ---------- toplantısında alınan; “---- ---belirlenmesi ve gerekli görüşmelerin yapılması için yönetim kuruluna oybirliği ile yetki verildi” şeklindeki 13. Maddesinde alınan karar ile
“…%5 Gecikme bedeli olarak aynen devam edilmesine…----- kabul edildi…” şeklindeki 14. Maddesinde alınan kararların
BATIL OLDUKLARININ TESPİTİNE
2-Fazla istemin reddine,
3-Başlangıçta peşin alınan 40,40 TL harcın alınması gereken 179,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 135,50 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan 44,40 TL başvuru harcı, 222,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 5.600,00 TL bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 5.866,40 TL yargılama giderinin takdiren davaya konu ----kabul (2/8) oranına isabet eden 1.466,60 TL yargılama masrafınına peşin harç 44,40 TL eklenerek toplamda 1.511,00 TL' sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, red (6/8) oranına isabet eden 4.399,80 TL 'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yargılama sırasında tebligat ve müzekkere gideri olarak yapılan 41,10 TL yargılama giderinin davaya konu butlanı istenilen ---- red (6/8) orana isabet eden ---- davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kabul edilen (2/8) oranına isabet eden 10,28 TL 'sinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan -----avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan----- avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8.Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya; artan delil avansının davalıya iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.