T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/806 Esas
KARAR NO: 2021/691
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/07/2016
KARAR TARİHİ: 30/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili ---- tarihli dava dilekçesinde özetle; --- bünyesindeki --- ilişkin------- ---- tutarındaki varlıklara ilişkin olarak, şirketin --- yapmış olduğu ----------- --- adedinin satış amacı ile satın alındığı, raporlama tarihi itibari ile tapu devirlerinin gerçekleşmemiş olmasından dolayı bu hesaba avans olarak kaydedildiği, -----tarafında söz konusu gayrimenkullerin ----devredilmesine yönelik herhangi bir satış akdi v.b. gibi işlemin yapılmadığı, gerek --- tarihi itibariyle ----- --- devredilmediği, verilen avans olarak raporlanan ---- --- herhangi bir faiz tahakkuku da yapılmadığı, bahse konu ----- üzerinde --- tutarında ipotek tesis edildiği, ----- içerisinde --- transfer edildiği, --- devredilmemiş olan ----- icra yoluyla satılması mümkün olduğundan --- zarara uğratıldığı, makul bir karşı edim olmaksızın, ---olduğu ---- lehine bilinçli olarak çıkar sağlandığı ve kazanç aktarımında bulunulduğu, bu nedenle,---- tarihi itibariyle işleyecek kanuni faizinin fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak--- kanuni faiziyle mal varlığı azaltılan ------ iadesini ve davanın kabulüne karar verilmesini mahkememizden talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık, Dava dışı halka açık şirket olan ---- kazanç aktarımı suretiyle davalı şirket lehine mal varlığını azaltıp azaltmadığı ve davacı kurumun bu eylem nedeniyle------ uyarınca davaya konu zararın ödenmesini talep edip edemeyeceği şeklinde tespit edilmiştir.
Davacı tarafça davalı şirket hakkında denetleme raporu düzenlendiği ve raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Ön inceleme duruşması usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş, ön inceleme duruşması yapılmış ve bilirkişi heyetinden uyuşmazlık konusu hakkında rapor alınmasına karar verilmiş olup, ----- finans uzmanı bilirkişiden alınan --- uyarınca örtülü kazanç aktarımı yasağının ihlali durumunda---- tarafından aktarıma konu tutarın mal varlığı azaltılan anonim şirkete iadesi için dava açılmasının mümkün olduğunu, dosyada mevcut ---denetleme daire başkanlığı tarafından davalı ----transferler nedeniyle -----meydana geldiği tespit edilen-- şirketlerinden olan-------- tarihine kadar---- tahsil edilmesi için bir tahsilat planı hazırlanarak kurulumuza iletilmesi--------- ifadelerinin yer aldığını, ----hazırlanmış olan denetim raporu çerçevesinde davalı şirkete örtülü kazanç aktarımı yapıldığı tespit edilmiş olup, bu çerçevede----- yapılan örtülü kazanç aktarımının malvarlığı azaltılan --- iadesini talep ve dava yetkisinin bulunduğu anlaşılmıştır. --- hususunda ilgili ara kararda belirtilen hususlar ve tarafların beyanları doğrultusunda dava dosyası incelenmiş ve aşağıdaki belge/bilgilerin yer aldığı görüldüğünü,---- olması,---- şirketin ya da hâkim şirkete bağlı diğer yavru şirketlerin, yavru şirketçe ihtiyaç duyulmayan mal veya hizmet satmaları,----- hâkim şirketin ya da yavru şirkete bağlı diğer yavru şirketlerin, bariz yükseltilmiş fiyatlarla mal veya hizmet satmaları, ---- hâkim şirketin ya da yavru şirkete bağlı diğer yavru şirketlerin, pazar koşullarından yüksek faizlerle kredi kullandırması, borç vermesi, ---- yapılan yer tahsisi, kira ve benzeri işlemlerin pazar koşullarının üzerinde fiyatlarla yapılması, -----, örneğin bir markasını çok yüksek bedelle kullandırma temelli bir sözleşme ile kullandırılması, ----- dahi duymadan hammadde veya ihtiyaç kalemlerinin sürekli ayni yerden ve tek elden/tek el üzerinden alınması, Aynı konu ve şartlarda bulunan ve asgari koşullarda eşit davranılması gereken müşterilerden bazılarına, örneğin, ---- uygulanması, giderek müşterilerin temerrüdüne bağlı olarak adil olmayan farklı işlemler yapılması, biri dava ile takip edilirken diğeri hakkında hukuki takibat yapılmaması,---- yok iken ilişkili bulunan bir kişi lehine, örneğin, bir alım veya ihaleden çekilme, Örneğin, bir ithalat veya ihracat işleminde, sürece işlem veya şahıs bazında işlevsiz biçimde dâhil olunması -----bu suretle maliyetlerin artırılması. Anlaşılacağı üzere dava konusu alacak, yavru şirkete hâkim şirketin ya da hâkim şirkete bağlı diğer yavru şirketlerin, yavru şirketçe ihtiyaç duyulmayan mal veya hizmet satmaları örneğine denk düşmektedir. Hâlihazırda dava dosyasında yer alan belge ve bilgilerle söz konusu durumun Heyetimizce saptanabilmesi mümkün görünmemektedir. Bu nedenle, dava dosyasında belge ve bilgiler dışında aşağıdaki bilgilere de gereksinim bulunmaktadır:
1.---
2.---
3.----
4. Söz konusu taşınmazların satışı ile ilgili olarak - --- tanzim edilen faturalar
5. Söz konusu taşınmazların---- devredildiğine ilişkin sözleşme, bilgi ve belgeler
6. Söz konusu taşınmazlara ilişkin ipotek, rehin v.s. olup olmadığına ve varsa konulma tarihlerine ilişkin belgeler
7. Söz konusu taşınmazlar ---- devredilmemişse, devir bedellerinin iade edilip edilmediğine ve taşınmaz satışının iptaline ilişkin feragat belge ve bilgileri
8. Söz konusu taşınmazlar -- devredilmemişse, varsa, şirket yetkililerinin -----
Bu anlamda, dava dosyasında davacı taraf olan --- hazırlanmış olan denetim raporu ve ekleri dışında dikkate değer bir belge bulunmamaktadır. Tüm---- açısından ele alınan bu raporda --- iştirakler ve bağlı ortaklıklara ilişkin ---- yer verilmiş, ---- ----yapılmış, bu çerçevede --- programlarında birden fazla veri tabanı tanımlamasına ilişkin tespitlere yer verilmiş, ----bağlı ortaklıklarının ilişkili taraf işlemlerine tespitler sunulmuş ve son olarak---- denetim şirketinin sorumluluğuna ilişkin inceleme yapılmıştır.
---başlığında yer açıklamalarda özetle; ---, iştiraki olan davalı şirkete transfer edildiği; bu tutarın--- kısmı için davalı şirket tarafından ---- devredilmediği, --- kullandığı krediler nedeniyle bankalar tarafından, --- içerisinde olmak üzere -- tutarında ipotek tesis edildiği ve bu suretle --- bilanço dışı mali yükümlülüklerinin artırıldığı, Davalı şirket tarafından bankalardan kullanılan kredilerin geri ödenmesinde herhangi bir sıkıntı yaşanması durumunda ipoteklerin ilgili bankalarca paraya tahvil edileceği; başka bir ifade ile mülkiyeti ---- devredilememiş olan villaların ilgili bankalarca icra yoluyla satılmasının mümkün olduğu ve bu suretle -----söz konusu olduğu ve bu durumun şirket yöneticileri tarafından da bilindiği, ---- ortaklarının kontrolünde olan davalı şirketin --- --- alacaklı olduğu, --- tutarındaki alacağının, şirkette yürütülen incelemeler neticesinde --- tarihi itibariyle tahsil edilmediği ve bu nedenle ----- tanımlanan güveni kötüye kullanma suçunun oluşması için gereken şartların somut olayda oluştuğu tespit ve görüşlerine yer verilmiştir. Sonuç olarak ; Davacı tarafından davalı şirkete ilişkin sunulan denetim raporu ve ekleri dışında herhangi bir belge olmadığı; bu itibarla Dava konusu alacak ile ilgili tespitin yapılamayacağı, bununla birlikte kamusal bir kurum olan ---- ---- hazırlanmış denetleme raporunda yer alan bilgi ve belgeler ile, bu bilgi ve belgelere göre yapılan değerlendirme ve tespitlerin doğruluğunun esas alınması durumunda davanın kabulüne karar verilebileceği yönünde rapor düzenlenmiştir.
Mahkememizce davacı vekiline bilirkişi raporunda belirtilen ve incelemesine ihtiyaç duyulan eksik belgeleri dosyaya sunması için süre verilmiş olup, davacı vekilince bilirkişi raporunda belirtilen eksik belgeler mahkememize sunulmuş ve davaya konu taşınmazların da tapu kayıtları dosyaya celp edilmiş olup, bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi dosyaya sunmuş olduğu ek raporunda özetle, Davacı tarafından davalı şirkete ilişkin sunulan denetim raporu, ekleri ve dosyaya sunulan belge ve bilgiler ışığında, dava konusu taşınmazların --- olduğu, ancak,------ mizan ve finansal tablolarına yarısımadığı,---- kayıtları incetendiğinde, söz konusu satış işlemine ilişkin tapu devir işlemlerinin gerçekleşmediği, dolayısıyla, mülkiyetin --- devam etmekte olduğu ve------ mülkiyet devrinin gerçekleşmemiş olması sebebiyle, davacının, bu taşınmazların fatura bedeli olan--------tutarında alacaklı olduğu, ----tutarında örtülü kazanç aktarımının gerçekleştiği ---- ---tutarın --- tarafından ---- ödenmesinin gerekeceği yönünde rapor tanzim edilmiş ve rapor usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiştir.
--------
(1)Halka açık ortaklıklar ve kolektif yatırım kuruluşları ile bunların iştirak ve bağlı ortaklıklarının; yönetim, denetim veya sermaye bakımından doğrudan veya dolaylı olarak ilişkide bulundukları gerçek veya tüzel kişiler ile emsallerine uygunluk, piyasa teamülleri, ticari hayatın basiret ve dürüstlük ilkelerine aykırı olarak farklı fiyat, ücret, bedel veya şartlar içeren anlaşmalar veya ticari uygulamalar yapmak veya işlem hacmi üretmek gibi işlemlerde bulunmak suretiyle kârlarını veya malvarlıklarını azaltarak veya kârlarının veya malvarlıklarının artmasını engelleyerek kazanç aktarımında bulunmaları yasaktır.
(2) Halka açık ortaklıklar ve kolektif yatırım kuruluşları ile bunların iştirak ve bağlı ortaklıklarının, esas sözleşmeleri veya iç tüzükleri çerçevesinde basiretli ve dürüst bir tacir olarak veya piyasa teamülleri uyarınca kârlarını ya da malvarlıklarını korumak veya artırmak için yapmaları beklenen faaliyetleri yapmamaları yoluyla ilişkili oldukları gerçek veya tüzel kişilerin kârlarının ya da malvarlıklarının artmasını sağlamaları da örtülü kazanç aktarımı sayılır.
(3) Halka açık ortaklıklar ve kolektif yatırım kuruluşları, ilişkili taraf işlemlerinin emsallerine, piyasa teamüllerine, ticari hayatın basiret ve dürüstlük ilkelerine uygun şartlarda gerçekleştirilmiş olduğunu belgelemek ve bu durumu tevsik edici bilgi ve belgeleri en az sekiz yıl süre ile saklamak zorundadırlar. Birinci fıkrada belirtilen ilkelere aykırılığın tespitinde izlenmesi gereken usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.
(4) Kazanç aktarımının Kurulca tespiti hâlinde halka açık ortaklıklar, kolektif yatırım kuruluşları ile bunların iştirak ve bağlı ortaklıkları, Kurulca belirlenecek süre içinde kendilerine kazanç aktarımı yapılan taraflardan, aktarılan tutarın kanuni faizi ile birlikte mal varlığı veya kârı azaltılan ortaklığa veya kolektif yatırım kuruluşuna iadesini talep eder. Kendilerine kazanç aktarımı yapılan taraflar Kurulca belirlenecek süre içinde aktarılan tutarı kanuni faizi ile birlikte iade etmek zorundadır. - --- mevzuatta öngörülen hukuki, cezai ve idari yaptırımlar saklıdır.
----- belirtilen işlemlerde bulundukları tespit edilen halka açık ortaklıklar, kolektif yatırım kuruluşları ve bunların bağlı ortaklıkları ile iştiraklerinden denetleme sonuçlarının Kurul tarafından belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde ortaklara duyurulmasını istemeye, Kurulca belirlenen tutarın tayin edilen süre içinde iadesi için dava açmaya yetkilidir
Yapılan yargılama sonucunda ; dosya kapsamındaki tüm deliller; tapu kayıtları, davacı tarafından dosyaya sunulan ---- tarihli denetleme raporu, iddia ve savunmalar hep birlikte değerlendirildiğinde davacı şirketin sermaye piyasası kanununun 94. Maddesi uyarınca işbu davayı açmaktaki hukuki yararının bulunduğu ve yetkili olduğu ve dava dışı ---- tarafından davalı şirkete örtülü kazanç aktarımı iddiasına dayalı olarak şimdilik --- faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile dava ---- iadesinin talep edildiği, gerek dosyaya sunulan ---- düzenlenen denetim raporu ve mahkememizce alınan kök ve ek raporları ile birlikte değerlendirildiğinde dava dışı --- tarafından davalı şirkete örtülü kazanç aktarımı yapıldığı, dava konusu taşınmazların davalı tarafından dava dışı ---- satışının gerçekleştiği, ancak bu satış işleminin ---- davalı şirketin nizam ve finansal tablolarına yansımadığı, davaya konu tapu kayıtlarının incelenmesinde söz konusu satış işlemine ilişkin tapu devir işlemlerinin gerçekleşmediği ve mülkiyetin davalı şirket adına devam etmekte olduğu, dava konusu ----- satış işlemine ilişkin mülkiyet ve edimin gerçekleşmemiş olması nedeniyle davacının bu taşınmazların fatura bedeli olan ---- dava dışı şirkete iadesinin sermaye piyasası kanununun --- edebileceği, dava dışı --------davalı lehine --- tutarında örtülü kazanç aktarımının gerçekleştiği sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın talep edilen miktar üzerinden taleple bağlılık ilkesi gereği kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda belirtildiği gibi;
1.Davanın KABULÜ ile; --- itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak dava dışı ---- iadesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam --- harçtan daha önceden ödenen toplam --- harç düşüldükten sonra eksik kalan ----- harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan; --- Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam --- davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 4500 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ----- yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/09/2021