T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/341 Esas
KARAR NO: 2020/69
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 17/03/2017
KARAR TARİHİ: 28/01/2020
DAVA:Davacı vekili Mahkememize sunduğu ---- havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; ------ günü -------- plakalı aracın karışmış olduğu kaza sonucu -------- vefat ettiğini, söz konusu kazadan ötürü müvekkilinin eşi vefat ettiğinden dolayı destekten yoksun kaldığını, kazaya karışan------ plakalı aracın ------- şirketinin davalı şirket olduğu ve poliçenin güvence altına aldığı risk gerçekleştiğini, bu nedenle şirketin tam tazminatla mükellef olduğunu, müvekkilinin davasını salt mirasçı sıfatıyla değil destekten yoksun kalan 3. Kişi sıfatıyla açtığını, yapmış oldukları başvuruyu sigorta şirketinin red ettiğini beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili -------- tarihli ıslah dilekçesinde özetle; toplam -------- TL' nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili ----- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalıya dava ve ıslah dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı davaya ve ıslaha karşı dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamıştır.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu trafik kazası nedeniyle kazanın karayolunda meydana gelip gelmediği, zararın teminat kapsamında bulunup bulunmadığı ve davacıların destekten yoksun kalıp kalmadıkları noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, destekten yoksun kalma tazminatı(maddi tazminat) davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER
Celp ve tetkik olunan -------- tarihli olay yeri inceleme raporuna göre; -------- plakalı traktörün ters dönmesi sonucunda sol arka iki tekerleğinin üzerinde traktöre bağlantı noktası olan demirinin kırılması nedeniyle traktörün hasar gördüğü anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan ------- Plakalı aracın tescil bilgileri incelendiğinde; kaza tarihi itibariyle aracın ---------adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan ----- tarihinde ------ tarafından tanzim edilen ------incelendiğinde; poliçenin ----- tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının -------------- sigortalanan aracın -------- plakalı araç, poliçe limitinin ise -------- TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Talimat yoluyla Makine Mühendisi bilirkişiden alınan --------- tarihli bilirkişi raporunda özetle; Bu kazanın oluşumunda - --------plakalı traktör sürcüsü -------- bahse konu kendisine ait bahçede traktör sürerken bahçenin batısında bulunan 100 m. lik uçurumu dikkate alarak belli bir mesafeden yakına gitmemesi veya çok dikkatli bir şekilde traktörü sürmesi gerektiği halde bu hususlara riayete etmediği ve dikkatsiz ve tedbirsiz olarak araç kullandığından kazanın meydana geldiğinin anlaşılmış olduğunu, bu kazanın oluşumunda --------- plakalı traktör sürücüsü ---------- 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84. Maddesinde belirtilen sürücü kusurlarından 47/1-d (Trafik Güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymamak.) adlı kusuru işlediğinden bu kazanın oluşumunda 8/8 oranında kusurlu olduğunu beyan ve rapor etmiştir.
Talimat yoluyla Fenci bilirkişiden alınan ------- tarihli bilirkişi raporunda özetle; kaza mahalinin -------- nolu parseli içerisinde kaldığı beyan ve rapor edilmiştir.
Aktüerya Uzmanı Bilirkişi --------- havale tarihli raporunda özetle; 2918 Sayılı KTK madde-2 ve madde-3 ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A1 ve A3 maddeleri birlikte değerlendirildiğinde olay müteveffanın tarlasında yani karayolu olmayan bir alanda gerçeklemiş olduğundan davacının maddi tazminat talebinin --------poliçesi teminat kapsamı dışında kaldığı kanaatine varıldığını, davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilip gidilemeyeceği hususundaki takdirin mahkemede olduğunu, davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilebileceğinin kabulü halinde davacının nihai ve gerçek maddi zararının ------- TL olduğunu, temerrüt başlangıcının ---------- tarihi ve işleyecek faizin yasal faiz olduğunu beyan ve rapor etmiştir.
Talimat yoluyla alınan rapor ve aktüer raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
Maddi Tazminat
Haksız fiil sonucunda ölüm gerçekleşmişse; cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar uğranılan zararlar olarak kabul edilir.(TBK Madde: 53)
Destekten yoksun kalma zararları, Borçlar Kanunu hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.(TBK Madde: 55/1)
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır(Yargıtay------- Hukuk Dairesi'nin -------Tarih, --------- Esas ve -------- Karar Sayılı İlamı).
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği --------- tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar -------- tarihinde yürürlüğe giren ------------- uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir(İstanbul BAM ----. Hukuk Dairesi'nin ------Tarih, ------- Esas ve ---- Karar; ------ Tarih, ----- Esas ve -----Karar Sayılı İlamları ile İstanbul BAM --- Hukuk Dairesi'nin --------Tarih,------ Esas ve --------- Karar Sayılı İlamı).
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Müteselsil Sorumluluk
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).
Davacı tarafın, ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarına, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağına; dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağına karar vermek gerekir. (HGK'nun ---------- gün ve ----- esas------- karar, HGK'nun ------- gün ------ esas --- karar, HGK'nun ------ gün ve-------- Esas- ---- karar sayılı ilamları - Yargıtay -----Hukuk Dairesi'nin ------ tarih, -------Esas ve ------- karar sayılı ilamı)
TEMERRÜT VE FAİZ
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, Nüfus Kaydı, Olay yeri görgü tutanağı, ---------- müzekkeresi, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, talimat yoluyla alınan bilirkişi raporları ve kroki, Kusur Tespiti, Ceza/Soruşturma Dosyası, Sosyal ve Ekonomik Durum Araştırması, Hesap/Aktüer Raporu, Islah dilekçesi, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; --------- tarihinde sürücü ---------- sevk ve idaresindeki----------plakalı traktör ile uçuruma yuvarlanması nedeniyle tek taraflı ve ölümlü trafik kazası meydana geldiği, kazada destek -------- öldüğü, kazanın meydana gelmesinde destek --------- dışında herhangi birine kusur izafe edecek dosyada delil bulunmadığı, araç sürücüsü------ kazanın meydana gelmesinde destek------- %100 oranında kusuru olduğu, davacının müteveffa/desteğin eşi olduğu, davada trafik(------ poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle ----- tarihinden önce yürürlükte bulunan Genel Şartların uygulanması gerektiği, bu doğrultudu hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporuna göre davacı---------- TL destekten yoksun kalması nedeniyle zarara uğradığı, ------ plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde ---------- ile sigortalayan davalı sigorta şirketinin davacı tarafın maddi zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre sorumlu olduğu, her ne kadar kazanın karayolunda meydana gelmediği iddia edilmiş ise de talimat yoluyla alınan --------- tarihli fenci bilirkişi raporuna ekli krokiye göre trafik kazasının karayoluna bağlantısı olan ve --------- ait olan taşınmazda meydana geldiği, Karayolları Trafik Kanunu’nun uygulanması için kazanın mutlaka karayolunda meydana gelmesi gerekmeyip karayolu ile bağlantısı olan, bir alanda meydana gelmesi halinde de karayolunda meydana gelmiş gibi kabul edildiği(H.G.K'nun ---- tarihli, ------- sayılı kararı, Yargıtay --- HD' nin --------- tarih, ------ Esas ve ---------karar sayılı ilamı), bu nedenle kazanın sigorta teminatı kapsamında kalmadığına ilişkin savunmaya itibar edilmediği, zararın haksız fiilden doğmuş olması ve bir ticari işletmeyi ilgilendirmemesi nedeni tazminat alacağına yasal faiz uygulanması gerektiği, davadan önce sigorta şirketine yapılan başvurunun reddedildiği ----- tarihi itibarı ile temerrüdün oluştuğu sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Destekten yoksun kalma tazminatı 77.810,66 TL 'nin 17/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Başlangıçta peşin olarak alınan 31,40 TL harcın ıslah/tamamlama harcı 262,40 TL ile birlikte, alınması gerekli olan 5.315,25 TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.021,45 TL karar ve ilam harcının davalı 'dan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu peşin harç 31,40 TL, ıslah/tamamlama harcı 262,40 TL ile birlikte, posta ve tebligat gideri 120,40 TL, bilirkişi ücreti 700,00 TL, talimat masrafı 971,80 TL, olmak üzere toplam 2.086,00 TL yargılama masrafının davalı 'dan alınarak davacıya verilmesine,
5-Maddi tazminat davası yönünden davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 10.915,39 TL avukatlık ücretinin davalı 'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infazının durdurulamayacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/01/2020