T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1135 Esas
KARAR NO: 2021/126
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/10/2017
KARAR TARİHİ: 11/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ---- tarihinde yapılan ihale ile davalı idareye ait ---- tarihinde yapılan ihale ile ---- tarihinde imzalanan sözleşme ile ----- ile iletim -------bakım ve güvenlik hizmetleri hariç işletilmesi yükümlülüğünü aldığını, tarafların ----sayılı ihale kanununu---- kapsamı uyarınca ihale edilen, hizmet alımlarında uygulanacak götürü bedel sözleşmesini imzaladıklarını, davalı ile imzalanan ------ ilgili fiyat farkı alacak talebinde bulunmadığı, haksız kesintiden kaynaklanan alacak taleplerinin dosyada bulunduğu sözleşmede yürürlükte bulunduğu sürece davalı işletmenin müvekkilin şirketin keseceği hizmet faturalarını eksik hesaplayarak bildirdiğini, bu eksikliğin nedeninin sözleşmenin ----- göre fiyat farkı hesaplanacak değerin bulunmasında toplam hizmet bedelinden düşülmesi gereken işçilere ödenecek ücretlerin sözleşmeye aykırı olarak brüt ücret olarak değerlendirilmesi olduğunu, davalı işletmenin hazinece davacı müvekkile sağlanan teşvik kapsamında verilen---- iadesine de hukuka aykırı olarak el koyduğunu, dosyaya sunulan belgeler ışığında davalı idareden ---işletilmesine ilişkin ----- maddelerine aykırı olarak işletme hizmet bedelinin yanlış hesaplanması nedeniyle dava konusu yapılan hizmet bedeli alacağının------kaynaklanan taleplerinin müvekkilin bu yasayla kendisine iade edilen ---- indirimine yasaya aykırı olarak davalı tarafça el konulduğu, hazine tarafından karşılanan ve davalı idare tarafından el konulan dava konusu alacak tutarının ----olduğu, davalı işletmenin sözleşmeye aykırı olarak hesapladığı işletme hizmet bedellerinin ifadesi olan faturalar ile hakedişlerden kestiği haksız kesinti toplamının------olduğu ve iş bu alacakların alacağın doğduğu tarihten itibaren avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu döneme ait ekte sunulan ve numune seçilen ayı bilgilendiren belgelerden birçoğunu rutin olarak devam eden aylarda düzenlendiğini, dava dilekçesinin------maddeleri uyarınca verilen yemek bedelini ve iş elbisesiyle izole ayakkabıyla sözleşme gereği yapılması gereken ----- yapılmadığı kastedilerek " tahsil edilemeyen hizmet bedeli faturalarımıza bu madde ile ilgili üfe gereği artış eklenmiştir şeklinde iddiada bulunduğunu cevap dilekçesi ekinde sunulan üfe artış farklarına ilişkin bir örneği verilen ve her dönem yapılan uyulamaya göre idari şartnamenin -----maddelerine istinaden her yıl ihale tarihinde ödenmekte olan asgari ücretin işçilik maliyetleri toplam hakediş ödemesinden çıkarılarak geriye kalan işçilik hariç bedel, sözleşmede belirtildiği gibi tüik tarafından yayınlanan bir önceki yılın aynı ayına göre değişim enflasyon oranına göre üfe oranında eskale edildiği, dolayısıyla ödenmediği ileri sürülen üfe artış farkları bu eskalasyonla topluca yükleniciye ödenmiştir. Yine sözleşmenin ---- yüklenici çalıştıracağı personelin en az ihale tarihinde yürürlükte bulunan ve ----- büyükler için uygulanan asgari ücretin belirlenen oranlarda ödeme yapılacaktır denildiği, açıkça yazıldığı üzere çalışan personele ödenmesi gereken ücretin asgari tutarlar belirlenmiş ve çalışanların koruma altında alındığını, ilgili maddenin yıllık asgari ücret artışından kaynaklanan asgari ücret ----- ile herhangi bir ilgisini bulunmadığını, ----- sitesinde yer alan işçilik hesaplama modülü kullanılarak brüt asgari ücret üzerinden eskalasyon yapıldığı, ayrıca asgari ücret ------ brüt veya net üzerinden yapılmış olmasının yüklenici firmayı bir zarara uğratmayacağı çünkü eskale edilerek artan işçilik ücretleri ve işçerene maliyetleri olan ------ iş veren hissesi ---- işçi hissesi, işsizlik işveren hissesi, işsizlik işçi hissesi tutarlarının müvekkil kurum tarafından karşılandığı, ayrıca davacı iddiasınan -----maddesinde belirttiği ve dosyaya sunduğu emsal sözleşmenin kamu ihale kanununda yapılan mevzuat değişikliğinden dolayı daha sonra yapılan hizmet alım ihalelerinde " brim fiyatlı ihale" olarak çıkılmış ve teklif alınırken de işçi ücretleri ayrı bir kalem olarak brim fiyat teklif cetvelinde yer aldığından değişiklik sonrası çıkılan ihale dökümanlarında brüt asgari ücret üzerinden teklif alındığı, bu nedenle davacı firmanın taraf olduğu sözleşmede böyle bir ifade bulunmadığı sözleşmenin---- maddesinde sgk dan kaynaklanan farklar ve hazinece yapılacak ödemeler de dikkate alınmak suretiyle ödenir ve kesilir denmektedir. Davacı tarafın -----yasanın sağladığı indirimden yararlanması için ilgili maddenin aradığı şartları yerine getirmesi gerekeceği, üst işveren olarak kurumun ---- kanun kapsamında ----- işveren prim teşvikinden davacı firma aracılığıyla yararlanmakta olduğundan firmanın basiretsiz uygulaması nedeniyle kurum zarara uğratıldığından zararın telafisinin firmadan tahsil edildiğini, davacının dava dilekçesinde indirimden yararlanılamayan ilk aylarda prim ödemelerinin firmanın alacaklarına konulan haciz sebebiyle ödeme yükümlüsü bulunan ----- tarafından zamanında yapılmadığını iddia etmiş ise de davacı firma tarafından çalışan maaşlarının ödenmemesi veya geç ödemesi nedeniyle işçilerin haklarını gözetmek amacıyla maaşlar hakedişten kesilerek işçilerin hesaplarına kurumca ödendiği, ayrıca davacı firmanın vergi ve icra ödemeleri firmanın hakedişinden kesilerek kurumca ödendiği, bundan dolayı hakedişlerin hesaplanması ve ilgili ödemelerin mahsubu zamana bağlı bulunduğundan ayrıca davacı firmanın her defasında hakediş imzalamak için geç gelmesine bağlı olarak ----- prim ödemelerinde de de gecikmeler yaşanmış olmasından dolayı kurumun herhangi bir kusurunun olmadığı, dolayısıyla davacının iddialarının haksız olduğunu ve davanın reddini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Mahkememizce ön inceleme duruşması yapılmış ve ve uyuşmazlık Taraflar arasında imzalandığı ihtilafsız olan sözleşmeler uyarınca davalının sözleşmenin -----yapılan düzenlemelere aykırı ve hatalı işlem yapıp yapmadığı bu nedenle davacının davalıdan hizmet bedeli alacağı bulunup bulunmadığı , ------ iş veren prim indiriminden yararlanılması için davacının gerekli şartları yerine getirip getirmediği , bu prim indiriminden yararlanma koşulunun oluşup oluşmadığı , yararlanma koşulları oluşmuş ise davalı tarafından bu indirime el konulup konulmadıağı davalının sözleşmeye aykırı şekilde haksız olarak davacının hak edişinde kesinti yapıp yapmadığı noktasında toplanmaktadır. Şeklinde tespit edilmiştir.
Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye aykırı olarak sözleşmenin ----- maddelerinin davalı tarafından yanlış yorumlandığı ve davalı kurum tarafından fiyat farkı uygulamasının usule aykırı yapıldığı ve davalı tarafça fatura edilen haksız kesinti toplamıyla -------yapılan indirimin davacı tarafa ödenmediği iddiasıyla açılan alacak davasıdır.
Taraflarca davaya konu ihale ve ihaleye ilişkin tüm dayanak şartname ve belgeler dosyaya ibraz edilmiş olup tarafların tüm delillerinin toplandığı anlaşılmakta, uyuşmazlık konusu hakkında tespit edilen hususlar ile davacı tarafla yapılan sözleşmeler üzerinde inceleme yapılarak davalı tarafça fatura edilen kesinti ve indirimin yerinde olup olmadığı, fiyat farkı hesaplamalarının sözleşmeye uygun yapılıp yapılmadığı ve davacı tarafça talep edilen alacakların doğup doğmadığı ve miktarının tespiti hususunda bir mali müşavir bir elektrik mühendisi bir ------ uzmanı ve bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişiler dosyaya sunmuş oldukları raporunda özetle: taraflar arasındaki sözleşmenin ---- maddeleri gereğince davacı lehine hesaplanan toplam fark tutarının ---- olduğu,----- prim kesintisinden kaynaklanan davacı lehine hesaplanan toplam fark tutarının ----olduğu, davalı tarafın hakedişlerde hesaplanan eskalasyon farkından dolayı toplam ---- iade faturası kesebileceği, o halde davacının haksız kesintiden doğan alacağının ----- olabileceği yönünde rapor tanzim edilmiştir. Taraflarca rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunmaları nedeniyle davacı tarafından benzer bir davada -------Mahkemesinde alınan bilirkişi raporu, dosyaya sunulmuş olup, davacı vekili --- nolu celsede bilirkişinin dava konusu ihale sözleşmesini değil, davalı şirketin bundan sonraki ihalelerde birdaha karşılaşmayacak şekilde düzenlenmiş örnek ihale sözleşmesini esas aldığını, dava konusu uyuşmazlığın sebebinin ------ olduğunu, bu maddelerin fiyat farkının nasıl hesaplanacağını düzenlediği, beyan ederek yeni bir heyetten rapor alınmasını talep etmiş olup, tarafların rapora karşı beyan ve itirazları dikkate alınarak önceki bilirkişi heyetinden farklı bir mali müşavir bir elektrik mühendisi ve bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden ikinci bir rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler dosyaya sunmuş oldukları ----tarihli raporlarında özetle: taraflar arasındaki------ işlere ilişkin sözleşmelerin fiyat farkına ilişkin-----uyuşmazlık konusu olduğu, ---- başlama tarihinden itibaren -----Hizmet yılında ödenecek toplam bedel; ------- yıllık sözleşme bedelinin----- ile bu sözleşmenin -----maddesindeki fiyat farklarının toplamı olacaktır, -----eden yıllar için bir önceki yılda ödenen toplam bedelin bu sözleşmenin----- maddesinde belirtilen personel ücretleri hariç kalan kısmı----- açıkladığı üfe kadar arttırılacaktır....) "....bu sözleşmenin--- maddesinde belirtilen personele ödenecek en az ücret...." denilerek sözleşmenin -----maddesine atıfta bulunduğu bu maddede personel ücretlerini net asgari ücret ile tarif edildiği için yapılacak fiyat farkı hesaplamalarında işçiye ödenen net ücretin esas alınması gerektiği, ----- ihale grubu işlerinin taraflarca imzalanmış sözleşmelerinin ------ doğrultusunda her bir ihale grubundaki bir ------- merkezinin aylık hizmet bedeli hesabı ve dava konusu eksik hesaplanmış ödenmemiş hizmet hesabı yönünden yapılan değerlendirmede sözleşme hükümleri dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucu sözleşmenin ---- göre, yukarıda yapılan hesaplama sonucu ---- grubu iş için eksik hesaplanmış ödenmemiş hizmet bedelleri toplamının ----- olduğu,----- ihale grubu sözleşmesine göre eksik ödenmiş hizmet bedeli yönünden yapılan değerlendirmede yapılan hesaplamalar sonucu ---- ihale grubu içinde fiyat farkının sözleşmenin ---- maddesine göre yapılan hesaplama sonucu eksik hesaplanmış ve ödenmemiş hizmet bedelleri toplamının ----- olduğu hesap edilmiş olup, davacının----- indiriminden faydalanıp faydalanmayacağı konusunda yapılan değerlendirmede dosyada mevcut önceki bilirkişi raporunda bulunan---- uzmanı tarafından yapılan değerlendirmede ---- tutarındaki ----sayılı yasa gereği hazinece karşılanan ---- indirimin davalı tarafından hakedişlerden kesilmesinin yerinde olmadığı, davacıya iadesinin gerektiği, fatura edilen---- sayılı yasa indiriminin ve hizmet faturalarından düşürülen ---sayılı yasa gereği hazinece karşılanan tutarın ----- ---- de davacıya iade edilmesi gerektiği, eskalasyon fiyat farkı bedeli olarak kesilen haksız kesinti olduğu iddia olunan ----- alacak talebi yönünden yapılan değerlendirmede dosyada bulunan ----- ----- farkı yanlış faturalandırılan açıklamalı ----------fatura ile haksız kesinti yapıldığı nedeniyle toplam ------iadesinin talep edildiği, davacı bu faturaları kabul etmeyerek itirazlarını yazılı olarak yaptığını ve söz konusu faturaları yazıları ekinde davalıya iade ettiğini davalının ise faturaların kabulüne gerektiren ya da kabul edildiğinin ispatına yönelik sözleşmeye dayalı bir dayanak sunmadığı, dosyada mevcut yazışmalar ve davalı tarafından düzenlenen faturalar dikkate alındığında faturaların kabul edilmediği, yasal süre içinde itiraz edildiği anlaşıldığından davalının faturalarına dayalı kesinti yapmasının kabul edilemeyeceği ve ------ davacıya iadesi gerektiği yönünde rapor tanzim edilmiş ve rapor usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Yargı yetkisini, --------- adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan yargılama sonunda(Ay. m.141); sunulan deliller, taraflar arasında düzenlenen ihale evrakları, iddia ve savunmalar hep birlikte değerlendirildiğinde davacı ile davalı arasında ----tarihinde yapılan ihale ile davalı idareye ait ------ tarihinde imzalanan sözleşme ile ------- bakım ve güvenlik hizmetleri hariç işletilmesi hususunda yükümlülüğünün davalı şirketçe alındığı ve ------kapsamı uyarınca ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak götürü bedel sözleşmesi imzalandığını, sözleşme süresi boyunca davalının davacı şirketin keseceği hizmet faturalarını eksik hesaplayarak bildirdiği bunun nedeninin sözleşmenin -------- göre fiyat farkı hesaplanacak değerin bulunmasında toplam hizmet bedelinden düşülmesi gereken işçilere verilecek ücretlerin sözleşmeye aykırı olarak brüt ücret üzerinden değerlendirmesi olduğu, davalı tarafından hazinece davacıya sağlanan teşvik kapsamında verilen ------ iadesinin davacıya verilmeyerek davalının uhdesinde kaldığı ve yine davalı tarafından sözleşmeye aykırı olarak faturadaki hakedişlerden kesilen haksız kesintiler olduğu iddia edilmiş olup, tüm dosya kapsamı ve dosyadaki mevcut deliller kapsamında hüküm kurmaya elverişli ---- tarihli raporda davacının sözleşme kapsamında sözleşmenin ---- maddesine göre personel ücretlerinin net asgari ücret olarak tarif edildiği ve net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiği, ancak davalı tarafından davacı tarafa ödemelerin brüt asgari ücret üzerinden ödendiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin belirtilen maddelerinde gösterilen tabloda ücretlerin net olarak yazıldığı, davalı tarafın asgari ücretlerdeki artışların ödenmesinde hangi gerekçe ile brüt asgari ücret üzerinden ödeme yapıldığı hususunun sözleşme üzerinde yapılan incelemeden tespit edilemediği, bu yönde yapılan bilirkişi hesaplamasına göre ------- işlere ilişkin davacının fiyat farkı alacağının ---- sözleşmesine göre eksik ödemeler nedeniyle davacının fiyat farkı alacağının --- olduğu, ve toplamda -------farkı alacağına davacının hak kazandığı ----sayılı yasa gereği hazinece karşılanan ----- davalı tarafından hakedişlerden kesilmesinin yerinde olmadığı ve fatura edilen ve hizmet faturalarından düşülen ---gereği hazinece karşılanan tutarın ----------de davacıya iadesi gerektiği, zira ----- uyarınca gösterilen şartların yerine getirilmesi halinde malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları priminden işverin hissesinin ---- kısmına isabet eden tutarın hazinece karşılanacağı hüküm altında alınmış olup, bilirkişilerin yapmış olduğu hesaplama sonucu bu tutarın----- olduğu ve davacının bu tutarı talep edebileceği, ayrıca davacı tarafa fatura edilen -------- tutarlı faturalar yönünden yapılan kesintinin iş bu faturaların davacı tarafça davalıya iade edildiği ve faturalara itiraz edildiği, davalı tarafından iade alınan faturalar yönünden başkaca bir işlem yapılmadığı ve bu faturalardan yapılan kesintilerin davacıya iadesi gerektiği, davacı vekili tarafından bilirkişi raporu doğrultusunda belirlenen tutar üzerinden davanın ıslah edildiği ve ıslah dilekçesinin usulüne uygun olarak davalıya tebliğ edildiği, davalı her ne kadar dava dilekçesinde tazminat konusu alacağın doğduğu tarihten itibaren avans faizi uygulanmasını talep etmiş ise de davacı tarafından davalıya usulüne uygun olarak düzenlenmiş bir ihtarname bulunmadığı ve taraflar arasındaki yazışmalarda davalı tarafça fatura edilen tutarın alacaklarının tamamını ihtiva etmediği, alacak haklarını yasal yollar ile talep hakkını saklı tuttuğunu belirtmiş ise de bunun davalının temerrütü için yeterli olmadığı ve davalının temürrütünün dava tarihi itibariyle gerçekleştiği sonuç ve vicdani kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda belirtildiği gibi;
1.Davanın kabülu ile
2---- fiyat farkı ---- gereği ödenmesi gereken indirim bedeli alacağı ve ---davalı tarafından yapılan kesinti alacağı olmak üzere toplam ---- alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 12.476,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.112,96-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 9.363,44-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 21.235,07-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 31,40-TL Başvuru Harcı, 2.710,66-TL Peşin/nisbi Harcı, 402,30-TL Islah Harcı, 7.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 221,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ----- davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, davacı şirket yetkilisi ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------ Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/02/2021