T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/642
KARAR NO: 2020/170
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/05/2016
KARAR TARİHİ: 25/02/2020
DAVA:Davacı vekili Mahkememize sunduğu ------ havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerle ile davalı şirket arasında akdedilen sözleşmenin -------- adresinde faaliyette bulunan -------- konsepti kapsamında, hali hazırda kullanılmakta olan---------- ortak alanların ve yeni inşa edilip eklenecek odalar ile ----- adet kilise ve ihtiyaç duyulan mutfak, depo, personel soyunma odaları ve yemekhaneleri, bütün avlu dahil ortak kullanım alanlarının tasarlanıp, projelendirilerek kullanıma hazır halde teslimine kadar ki süreci kapsadığını, -------- tarihinde ilk ön Ödeme ------- tarihinde tüm proje çizimlerinin çoğunun teslim edildiği tarihte ------ tarihinde yine tüm projenin paftalarının ve uygulama projelerinin teslim edildiği tarihte ------------ tarihinde bu sözleşmede yazılı çizim, projelendirme ve uygulamaların tamamen neticelendirilmesi, kısaca iş bitiminde kalan ------ yüklenicilere ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ön proje çalışmasının tamamlanması ile davalı tarafından ön ödeme olan -------- müvekkili şirketlere ödendiğini, ödemeyi müteakip, davacı müvekkil şirketlerin sözleşme ile üstlendikleri işe devam ederek, gerek sözleşme öncesi, gerekse sözleşme imza aşamasında davalı şirket ile yapılan görüşmeler dahilinde, davalı şirketin talep, istek ve arzusunu karşılar, ayrıca etüd ve proje hazırlık çalışmalarına uygun mimari alt yapı ve teknik gereklilikleri karşılar şekilde, özgün ve özel bir konsept ile proje çizim ve tasarımları sözleşme ile kararlaştırılan --- tarihinde davalıya teslim edildiğini, buna karşın ----- ödemenin müvekkiline ödenmediğini, bunun üzerine, davacı müvekkilleri tarafından davalıya ------yevmiye nosu ile gönderdiği ihtarname ile sözleşmeye aykırı davranışın giderilerek ---------- tarihinde tahakkuk eden ve ödenmesi gereken ------ tebliğden itibaren 3 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiğini, davalı tarafın müvekkillerine gönderdiği -------yevmiye nosu ihtarname ile hiçbir geçerli ve haklı bir neden göstermeksizin ve basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı bir biçimde sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, davalının sözleşmeden iş sahibi olarak sorumlu olduğu yükümlülüklerine aykırı davranışı karşında, müvekkili şirketiin sözleşme ile üstlendiği ediminin ifası neticesinde hakettiği ----TL’nin ödenmesi talebiyle huzurdaki davayı açtıklarını, davalının ------ ödemeyerek sözleşmeye aykırı davrandığını, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile -------- temerrüt tarihi itibariyle müvekkiline ödenmesi gerektiğini, davaya konu sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunu, müvekkilinin TBK hükümleri gereği edimini tam ve eksiksiz olarak ifa ettiğini, davalı tarafın basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı şekilde müvekkilinin hakettiği ücreti ödememek amacıyla sözleşmeyi feshettiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile --------TL alacağın ------------ temerrüt tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu ---------havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirketlerin sözleşmeye konu iç mimarı projeyle ilgili, davalı şirketin istek ve imkanlarını göz önünde bulundurarak iç mimarı projeye konu yerin alt yapı bağlantıları, manzara durumu, topoğrafik durumu ve iklim şartları gibi projelendirme işleminde gerekli etüd çalışmalarını yaparak, tüm bu bilgi ve veriler ışığında mesleki sanat ve kabiliyetleri dahilinde usulüne uygun şekilde iç mimarı/tasarım projesi hazırladıklarını, projenin --boyutlu görselinin --- halinde olmak üzere davalıya teslim ettiklerini, tüm ---------bütün halinde dosyalanması ve bu şekilde hazır hale getirilmesi edimini yerine getirdiğini, davacıların eserin projelendirmesinin yapılarak imaline geçildiğinde ekibi ile inşaat alanında bizzat hazır bulunarak, işlerin bu kapsamda eksiksiz ve gereği gibi ifasını sağladıklarını, düzenli olarak tutanak altına alınan şantiye raporları ile ayrıca davalı şirket çalışanları tarafından tutulan tutanak ve yazışmalar ile durumun sabit olduğunu, davacıların sözlü ve ------- yazışmaları ile davalıya bildirimde bulunmalarına rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı işverenin davacıların ----- tarihli ihtarnamesine karşı cevabi ihtarname tarihi olan ------- tarihine kadar davaya konu eserin sözleşmeye uygun şekilde imal edilmediği yönünde herhangi bir iddia ve ihbarda bulunmadığını, davalının iddialarının aksine, davacı müvekkillerinin-------- bundan başka ilgili diğer resmi kurum ve kuruluşlara proje ibraz etme, buna dair başvurularda bulunma gibi sözleşmesel anlamda yükümlülüklerinin bulunmadığını belirterek davanın kabulü ile ------ alacağın temerrüt tarihinden itibaren tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili ---------- duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla, teknik bilirkişilerin raporları doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu ------ havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: talep edilen------ TL bedelin sözleşmeden de açıkça anlaşılacağı üzere---- tarihinde tüm proje çizimlerinin çoğunun teslim edilmesi halinde ödenecek olan meblağ olduğunu, davacılarca iddia edildiği gibi---------- tarihinde müvekkil şirketin talep istek ve arzularını karşılar, özgün özel bir konsept ile proje çizim ve tasarımların gerçekleştirilmeyerek teslim edilmediğini, sözleşmede belirtildiği üzere proje çizimlerinin ---- tarihinde teslim edilmesi halinde----- TL'nin ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davacıların edimlerini yerine getirmediğini, ----- alacağın söz konusu olmadığını, müvekkili şirket tarafından davacılara gönderilen --- Noterliği'nin --- tarih --------- yevmiye nolu ihtarnameleri ile, sözleşmenin feshedildiği ve ayrıca ödemesi yapılan -------- bedelin iadesinin istendiğini, sözleşmenin 5 'inci maddesine göre davacıların yükümlülüklerinin düzenlendiğini, davacıların işleri uygun sürede ve beklenen kalitede yapmadıklarını, sözleşme konusu yerin ------------ yerlerden olduğunu, atılan tüm adımların kurulun denetimine tabi olduğunu, denetime esas olmak üzere davacılar tarafından kurula verilmiş bir projenin olup olmadığının tespitinin gerekli olduğunu, kurulca da gerekli izinler tamamlanarak kullanıma hazır şekilde teslimine ilişkin anlaşma yapıldığını, ----- Noterliği'nin--------- yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacıların sözleşme kapsamındaki edimlerini tam ve gereği gibi yerine getirmemeleri nedeniyle sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin, davacılar tarafından gönderilen ----Noterliği'nin ------ yevmiye nolu ihtarnamesi kapsamındaki taleplerin kabul edilmediğinin açıkça ihtar edildiğini, davacıların sahada söz konusu uygulama ve denetim çalışmalarını yapmayarak işi fiilen tatil edip sözleşmeyi zımnen feshetmiş durumda olduklarını, sözleşme kapsamındaki edimlerini yerine getirmediklerini, dava konusu ----------- tarihinde tüm tüm proje çizimlerinin çoğunun teslim edilmesi halinde ödenecek olan meblağ olduğunu, davacılar tarafından edimlerin yerine getirilmemesi nedeniyle ----- ve buna ilişkin faiz talep hakları bulunmadığını beyanla haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize sunduğu ----- havale tarihli ikinci(2.) cevap dilekçesinde özetle: cevap dilekçesini tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili ------- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrar ettiklerini, en başından beri davacı tarafça işin teslim edilmediğini söylediklerini, buna ilişkin---------- tarihinde davacılara ------------adreslerine çekmiş oldukları ihtarnamenin bunun delili niteliğinde olduğunu, aynı adresler sözleşmede de yer aldığını, ilk bilirkişi raporunda işin tamamlanma oranı olarak 1/3 kabul edilmiş iken, sonra ki bilirkişi raporlarında % 53 tamamlanma oranı tespit edildiğini, sonraki raporlardaki aradaki farkın neden kaynaklandığını açıklayacak herhangi bir ispat ve açıklama bulunmadığını, ayrıca bilirkişiler tarafından kabul edilen tamamlanma oranının neye göre belirlendiği hususunda raporda herhangi bir açıklık bulunmadığını, işin tesliminin belirsiz olduğunu, bilirkişiler iş tesliminin delili olarak davacının gönderdiği iddia olunan --------- müvekkil şirketin cevap vermemesini gösterdiğini, davacı tarafın davasını ispatlayamadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde ------------- ilgili olarak yapılan sözleşme uyarınca çizimlerin sözleşmede belirlenen sürede teslim edilip edilmediği, imalatların yapılıp yapılmadığı ve sözleşmenin gereği gibi ifa edilip edilmediği, noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, eser sözleşmesi nedeniyle hakediş alacağının tahsili davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 470. maddesindeki; "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:
Dosyaya sunulan ve işveren ------------ yükleniciler --------- tarihli Sözleşme incelendiğinde; ---------- kapsamında halihazırda kullanılmakta olan--------- alanların ve yeni inşaa edilip eklenecek odalar ile --- kilise ve ihtiyaç duyulan mutfak, depo, personel soyunma odaları ve yemekhaneleri, bütün avlu dahil ortak kullanım alanlarının tasarlanıp, projelendirilerek kullanıma hazır halde teslimine ilişkin olduğu, sözleşme bedelinin-------olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan ve işveren ------------ dava dışı yüklenici -------------- arasında akdedilen -- tarihli Sözleşme incelendiğinde; ----------- faaliyette bulunan ------ kapsamında halihazırda kullanılmakta olan -------- ortak alanların ve yeni inşaa edilip eklenecek odalar ile ------ ve ihtiyaç duyulan mutfak, depo, personel soyunma odaları ve yemekhaneleri, bütün avlu dahil ortak kullanım alanlarının tasarlanıp, projelendirilerek kullanıma hazır halde teslimine ilişkin olduğu, sözleşme bedelinin ---- TL olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve Tetkik olunan ----- Noterliği'nin ------yevmiye nolu ihtarnamesi incelendiğinde, keşidecisinin ----------olduğu ve ihtarname konusunun ------ tarihli mimarlık sözleşmesinin ihtarnamenin tebliğinden itibaren feshedildiği ve ödenen --------- şirket payına düşen kısmının iadesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve Tetkik olunan--------- Noterliği'nin ------yevmiye nolu ihtarnamesi incelendiğinde, keşidecisinin ------------ ihtarname konusunun ------- tarihli----------- ihtarnamenin tebliğinden itibaren feshedildiği ve ödenen---- TL'nin şirket payına düşen kısmının iadesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan ---. Noterliği'nin --------yevmiye nolu ihtarnamesi incelendiğinde, keşidecisinin --------------olduğu ve ihtarname konusunun taraflar arasında akdedilen sözleşmeye aykırılığın giderilmesi ve sözleşme konusu ---- tarihinde tahakkuk eden ------- TL'nin ihtarname tebliğinden itibaren --- içinde ödenmesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez -------- Noterliği'nin ------ yevmiye nolu ihtarnamesi incelendiğinde,--------tarafından muhataplar------------ tarih ve ---- yevmiye nolu ihtarnamesine cevabi olarak çekilen ihtarnamede muhatapların sözleşme kapsamı yükümlülüklerini tam ve gereği gibi yerine getirmemeleri nedeniyle sözleşmenin haklı nedenle feshedilerek işin tamamlanabilmesi için başka firma eliyle yürütülmeye çalışıldığı, akde aykırı davranışlar nedeniyle feshedilen sözleşme hükümlerine dayalı parasal taleplerin kabul edilmediğinin ve ödenen avansın iade edilmesi hususlarının ihtar edildiği anlaşılmıştır.
------------tarih ve------------- sayılı yazısı incelendiğinde; dava tarafları arasında yapılan sözleşme kapsamında dekorasyon ve iç mekan tasarımları hakkında işleri kapsadığı, bu işlere ilişkin kurula herhangi bir başvuru yapılmadığı bildirilmiştir.
Davacı tanığı--------- tarihli celsede alınan yeminli beyanında; "Ben davacı şirketlerden ----------------yılları arasında - sene maaşlı personel olarak çalıştım,----------- yılından itibaren ise davacı şirketlere dışarıdan iş yapmak suretiyle çalışıyorum, davaya konu otel işi ile ilgili olarak ta ben çalışmalarda bulundum, ---------- itibariyle otel ile ilgili olarak çalışmalara başlandı, odaların düzenlenmesi ile ilgili ------ çizimler yapıldı, ayrıca gerekli tasarımlar yapılarak malzeme seçim işleri yapıldı ve görsel sunumlar hazırlandı, uygulamaya yönelik elektrik ve tesisatlarla ilgili ölçüsel detaylar çalışıldı, bizim çalışmalarımızı ---------haftada iki gün gitmek suretiyle yerinde tatbik ettiriyordu, ancak bizim yaptığımız çizim ve projelerde hangisinin ne kadar uygulanıp yapıldığını ben bilmiyorum, işe konu otel kaya tarzı bir yer üzerine kurulu idi, odalar bu kayaçlar kazılmak suretiyle yapılıyordu, zaten koruma bölgesinde yer alıyordu, benim davacı şirketlerden aldığım iş iş konusu otele ilişkin yapılacak işlerle ilgili projelendirme işi idi, biz bize acil olduğu bildirilen-- odalık kısmını öncelikle teslim ettik, daha sonra kalan --- odalık kısmın projelerini çizdik ve teslim ettik, ancak teslim tarihlerini tam olarak hatırlamıyorum, ayrıca büyük kilise, küçük kilisi, açık mekan avlu ve --------- projelendirme çalışmaları iki boyutlu ve üç boyutlu olarak yapıldı..." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı-------------- tarihli celsede alınan yeminli beyanında; "Ben, davacı şirketlere dışarıdan iş yapmak suretiyle çalışıyorum, davaya konu otel işi ile ilgili olarak da bu işte görev aldım, ben genellikle görselleştirme ve tasarım işinde çalıştım, çizdiğimiz veya yaptığımız tasarımları yerinde uygulatmak üzere davacı----------- sürekli işyerine gidiyordu, ancak yaptığımız görsel ve tasarımların yapılıp yapılmadığını ben bizzat görmedim, diğer tanık --------- birlikte otel projesinde birlikte çalıştık, ancak sorumlu olduğumuz alanlar farklı idi, ben hiç otel işinin bulunduğu yere gitmedim, ancak bildiğim kadarı ile fiziki ve şantiye koşullarının sürekli değiştiği bir yerdi, biz yaptığımız tasarım ve görselleri genellikle haftalık olarak ve parti parti davalı tarafa teslim ettik, ancak teslim tarihlerini şuan hatırlamıyorum, ancak bütün sunumlarımızda teslim tarihleri dökümanlar üzerinde yer alıyordu, ben tridi çalışmalarını kendim yaptım, çalışmalarımız ile ilgili olarak davalı şirket yetkilisi ---------- çok sayıda maille yazışmalarımız oldu, bu yazışmalarda tasarımlarımızı beğendiğine ilişkin yazışmaları vardır, bizim yaptığımız tasarımlara onay verilmesi üzerine uygulama projesine dönüştürüldü, hazırlamış olduğumuz projeler konusunda uzman olan herkes tarafından yapılabilecek niteliktedir..." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı-----tarihli talimat mahkemesince alınan yeminli beyanında; "Ben --------- olarak ----- halen çalışmaktayım.-------------arasındaki ilişki şirketimizin ---- kasabasındaki restarasyon faaliyetlerin--------------- tamamlamayı düşünmüş olmasından kaynaklı olup, bu şirketler tatmin edici seviyede işleri sürdürmediği yada verimli çalışmadığı için şirket ile davacı şirketler orasındaki iş akdi sona ermiştir. --------- projelerini bir kısmını hazırlamışlar, ancak projeler hayata geçirilememiştir. Projelerin hayata geçirilememesi -------------seviye olarak yetersiz oluşu ve şirketin taleplerini yeterince ve süresinde yerine getirememesinden kaynaklıdır..." şeklinde beyanda bulunmuştur.
İç Mimar, Mimar ve Hukukçu Bilirkişi heyeti tarafından sunulan --------- havale tarihli raporda özetle; davacının davalıdan, dava tarihi itibariyle -------- TL tutarında bakiye hakediş bedeli alacağının bulunduğu, alacağın ---------- tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile tahsilinin gerektiği beyan ve rapor edilmiştir.
İç Mimar, Mimar ve Hukukçu Bilirkişi heyeti tarafından sunulan ------ havale tarihli raporda özetle; davalı tarafın dönme işleminin yerinde olmadığı, davacının dava konusu yaptığı ------------- TL tutarında alacaklı olduğu, temerrüd faizi hesabının konusunun bilirkişi heyeti uzmanlık alanında olmadığı beyan ve rapor edilmiştir.
İç Mimar ve Mimar Bilirkişi heyeti tarafından sunulan ------ havale tarihli raporda özetle; sözleşmenin 3. Maddesinde, davacılara ------ TL ödemenin ------------ tarihine kadar proje çizimlerinin çoğunun teslim edilmesinin hükme bağlandığı, ancak proje çizimlerinin çoğunun teslim edilmesi derken çoğu ibaresinin göreceli ve belirsiz olduğundan yapılan işin miktarı/yüzdesi mimarlar odası mimari ve mesleki uygulama hizmetleri iş aşamalarına göre % 53 olarak belirlendiği, davacı tarafça sözleşmenin 3. Maddesi çerçevesinde akdedilen işin % 50 'sinden fazlasının bir başka deyişle işin çoğunun yapıldığı kanaatine varılarak, davacıya ---------- ödenmesinin gerektiği kanaatine varıldığı, davacılar tarafınca yapılan imalatların, davalı şirket yetkilileri ile e-mailler çerçevesinde karşılıklı irtibat sağlanarak, davalının onayı ve takdiri ile yapıldığının anlaşıldığı, sözleşme kapsamı işlerin süresinde ve sözleşmeye uygun teslim edilmediği, eksik teslim veya teslim edilen işlerde ayıplı ifa bulunduğu ile ilgili davalının bir beyanının olmadığı noktasından hareketle davacıların sözleşme kapsamı işleri sözleşmenin 3. Maddesi çerçevesinde işin % 50 'sinden fazlasını süresinde, sözleşmeye uygun teslim ettiği, eksik teslim veya teslim edilen işlerde ayıplı ifa bulunmadığı kanaatine varıldığı beyan ve rapor edilmiştir.
Hukukçu Bilirkişi tarafından sunulan ------- havale tarihli ayrık raporda özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğini haiz olduğu, davalı iş sahibinin TBKm.473 uyarınca eser sözleşmesinden dönmüş olduğu, dönme halinde taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiği ve bu sözleşmeye göre ifa talep edilemeyeceği, ifa edilen edimler bakımından davacının sebepsiz zenginleşmeye dayalı iade talep edebileceği, davacı talebinin sözleşmeye göre değil davacılar imalatının davalı malvarlığında yarattığı artış oranına göne hesaplanması gerektiği beyan ve ayrık rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporları usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Meydana getirilmesi sırasında, eserin yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı veya sözleşmeye aykırı olarak meydana getirileceği açıkça görülüyorsa, işsahibi bunu önlemek üzere vereceği veya verdireceği uygun bir süre içinde yükleniciye, ayıbın veya aykırılığın giderilmesi; aksi takdirde hasar ve masrafları kendisine ait olmak üzere, onarımın veya işe devamın bir üçüncü kişiye verileceği konusunda ihtarda bulunabilir(TBK m. 473/2).
İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır. Taraflardan her biri, giderini karşılayarak, eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir(TBK m. 474).
Eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder. İşsahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır. Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa işsahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır; bildirmezse eseri kabul etmiş sayılır(TBK m. 477/1-2).
İşsahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur. Eserin parça parça teslim edilmesi kararlaştırılmış ve bedel parçalara göre belirlenmişse, her parçanın bedeli onun teslimi anında muaccel olur. (TBK m. 479)
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, ticaret sicil kayıtları, sözleşmeler, ihtarnameler, mail yazışmaları, çizimler, --------celbedilen proje ve ruhsat belgeleri,--- tarihli ------------ cevabi yazısı, tanık beyanları, bilirkişi raporları, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ----------ve yeni inşaa edilip eklenecek odalar ile iki adet kilise ve ihtiyaç duyulan mutfak vs. bütün avlu dahil, ortak kullanım alanları tasarlanıp projelendirilerek ----- tarihinde teslimine ilişkin sözleşme imzalandığı, davalı ------- tarihinde davacılara ayrı ayrı çekilen ihtarnameler ile sözleşmenin feshedildiği ihbar edilerek ödenen ----- TL'nin iadesinin talep edildiği, davacılar tarafından davalıya çekilen -------tarihli ihtarnamede ise sözleşmeye uygun olarak tasarımlar ve eser niteliğindeki projelerin teslim edildiği belirtilerek sözleşmenin 3 'üncü maddesi uyarınca ----TL'nin ödenmesinin ihtar edildiği, bu ihtarnameye cevap olarak davalı tarafından davacılara çekilen --------- tarihli ihtarnamede ise sözleşme kapsamı yükümlülüklerin tam ve gereği gibi yerine getirmediği, bu sebeple sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği, işin tamamlanabilmesi için başka firma eliyle yürütülmeye çalışıldığı, akde aykırı davranışlar nedeniyle feshedilen sözleşme hükümlerine dayalı parasal taleplerin kabul edilmediği ve ödenen avansın iade edilmesi hususlarının ihtar edildiği, davacıların dava dilekçesinde, sözleşmenin 3.2 maddesi gereği ---- TL'nin ödenmesini talep ettikleri, ancak anılan sözleşme maddesine göre ----- hakedişin ödenebilmesi için "Tüm proje çizimlerinin çoğunun teslim edilmesi" gerektiği, sözleşmede teslim edilecek iş oranı belirtilmediğinden peşin ödenen -- ile işin çoğu tamamlanınca ödenecek olan --------- toplamı -----------iş bedeli olan ------ 'ye oranı kadar yani işin % 50 'sini aşan kısmının teslim edilmesi gerektiği, bu kapsamda davacı tanıklarının beyanları, mail yazışmaları, dosyaya sunulan proje ve tasarımlar ile davalı tarafça kalan işin tamamlatılması için yapıldığı beyan edilerek dosyaya sunulan dava dışı -------- sözleşme bedelinin ------- TL olması ve --- taraflar arasında imzalanan sözleşme bedeli ------ edildiğinde aradaki farkın ------ olması hususları nazara alındığında, gerekçeli, somut olaya uygun ve denetime elverişli olması nedeniyle hükme esas alınan --------- tarihli bilirkişi heyeti raporlarında işin % 53 'ü oranında tamamlandığı, tamamlanan kısma isabet eden iş bedelinin ------- olduğu, bu miktarın hemen hemen her iki sözleşme bedeli arasındaki farka eşit olduğu, davalının -------- ödemesi mahsup edildiğinde, sözleşmenin 3.2 'nci maddesi gereğince davacının --------- bulunduğu, davalının sözleşmeden dönüldüğü iddiasına konu --- tarihli muhatap ------------ ihtarnamenin imza vermeyen ---- beyanına istinaden muhatabın adresinde tanınmadığından bahisle çıkış merciine iade edildiği, yine davalının sözleşmeden dönüldüğü iddiasına konu --tarihli muhatap ---------- ihtarnamenin imza vermeyen ------ beyanına istinaden muhatabın tanınmadığı/taşındığından bahisle çıkış merciine iade edildiği, davacı muhatapları ihtarnamenin tebliğe çıkartıldığı adreslerinin, sözleşmedeki adresleri olmakla birlikte sözleşmede bu adreslere çıkarılan tebligatlar ve bildirimlerin yapılmış sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, ayrıca posta memuruna beyan veren kişilerin davacı taraf çalışanı olduğu veya kasıtlı olarak tebligatın alınmadığı hususları iddia ve ispat edilmediğinden davacıların dahli olmadan gelişen süreç itibariyle iade edilen tebligatlara sonuç bağlanmasının mümkün olmadığı, sözleşmeden dönme ve sözleşmenin feshinin karşı tarafa varması gerekli bir irade beyanı ile mümkün olduğu, bu nedenle davacılara tebliğ edilemeyen ---------- tarihli ihtarnamelerin dönme veya fesih sonucu doğurmayacağı, kaldı ki sözleşmede bir takvimi olmamakla birlikte ------ tarihli çizimlerin çoğunun teslim edildiği tarihte --------- TL ödeneceği kararlaştırıldığından ve mahkememizce itibar olunan teknik bilirkişi heyeti raporlarına göre ---- tarihli ihtarnamelerden önce işin % 53 'ünün teslim edilmiş olması karşısında TBK.nın 473/1 maddesi uyarınca işin gecikmesine dayalı sözleşmeden dönülmesi şartlarının oluşmadığı, bunun yanı sıra TBK.nun 473/2 maddesi kapsamında işin ayıplı veya sözleşmeye aykırı yapıldığı hususunda herhangi bir ispat bulunmadığı gibi davacılara çekilen ---- tarihli ihtarnamelerin öncesinde ayıbın ve aykırılığın giderilmesi için süre verilmediği, bu haliyle TBK.nun 473/2 maddesi gereğince de sözleşmeden dönme şartlarının oluşmadığı, tüm bu nedenlerle davacıların davalı tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde teslim edilen iş miktarı kadar sözleşmenin 3.2 maddesi uyarınca -------- TL hakediş alacağının bulunduğu, davacı tarafça davalıya çekilen ihtarnamede borcun ödenmesi için 3 gün süre verildiği ve bu ihtarnamenin -------- tarihinde davalıya tebliğ edildiği, dolayısıyla temerrüdün ------ tarihinde oluştuğu, her iki tarafın tacir olması nedeniyle alacağa temerrüt tarihinden itibaren ticari faiz uygulanması gerektiği, sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; -----TL'nin ----- tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-Başlangıçta peşin olarak alınan 1.366,20 TL harcın alınması gerekli olan 5.464,80TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.098,60TL karar ve ilam harcının davalı 'dan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu peşin harç 1.366,20 TL, posta ve tebligat gideri 208,35 TL, bilirkişi ücretleri 4.500,00 TL olmak üzere toplam 6.074,55 TL yargılama masrafının davalı 'dan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davalı tarafça yapılan yargılama masraflarının kendi üzerlerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf yargılama sırasında kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 11.200,00 TL avukatlık ücretinin davalı 'dan alınarak davacılara verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa; davalı tarafından yatırılan ve artan delil avansının kendisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile----------- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/02/2020