T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/569
KARAR NO: 2020/513
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/09/2015
KARAR TARİHİ: 14/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında ----------- konu edilen ------------ yıl süreli dağıtım sözleşmesinin akdedildiğini ve bu sözleşmeye dayalı akdi ve ticari ilişki başladığını; fakat davalının bu sözleşmenin hükümlerine uymaması ve yeni nitelikli bir sözleşmenin akdedilmek istenmesi nedeniyle, tarafların anlaştıklarını ve bu doğrultuda------- tarihli dağıtım ve bayilik sözleşmesinin akdedildiğini ve akdi ilişkinin bu sözleşmeye dayalı olarak devam ettiğini, -------- tarihli sözleşmenin akdedilmesinden sonra, sözleşmenin ---- nolu maddeleri ile diğer maddeleri uyarınca davacı tarafından davalıdan ------------- aylarına ilişkin ihtiyaçlar dahilindeki ürünler sipariş edilmiş olmasına rağmen davalının haklı bir sebebi olmaksızın sipariş edilen ürünleri davacıya göndermediğini; davalının sözleşmenin ilgili hükümlerine uymaması nedeniyle davacının maddi ve manevi zarara uğradığını ve iş yapamaz hale geldiğini; davalının sipariş konusu malları göndermemesi ve sözleşmenin 11-b nolu maddesi ile -------- maddelerinden kaynaklanan yükümlülüklerini ihlal etmesi nedeniyle davacının zarara uğradığını; davalının önceki ---------- tarihli sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle de davalıya 3 ayrı ihtar çekildiğini; davalının davacının siparişlerine geri dönmemesi ve davacının sipariş verdiği malları göndermemesi nedeniyle davacının uğradığı zararların tahsili için iş bu davanın açılmak zorunda kalındığını iddia etmekte ve uğranılan maddi zararın tazmini için şimdilik ----- ve ticari itibar kaybından dolayı uğranılan manevi zararın tazmini için şimdilik -----------davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı davaya cevap vermemiş, ön inceleme duruşmasına da katılmamıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki ----------tarihli dağıtım sözleşmeleri uyarınca davacının davalıdan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Tarafların tüm delilleri celp olunarak dava dosyası ve taraf şirketlere ait ticari defter kayıt ve dayanakları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak raporlar alınmıştır.
Davacı taraf davalı şirket ile davalının yurt dışından ithalatını yaptığı kozmetik ürünlerin kendisi tarafından satışı ve dağıtıcılığının yapılmasının konu edildiği ------------ dağıtım sözleşmesinin yapıldığını ve bu sözleşmeye dayalı akdi ve ticari ilişkinin başladığını, fakat davalının bu sözleşmenin hükümlerine uymaması nedeni ile yeni nitelikli bir sözleşme yapılmasını istemesi üzerine yeniden anlaşarak ------------- yapıldığını, sözleşmenin yapılmasından sonra kendisi tarafından davalıdan ---------------- aylarına ilişkin ihtiyaçlar dahilindeki ürünleri sipariş etmesine rağmen davalının sipariş konusu ürünleri göndermediğini ileri sürerek uğradığı maddi ve manevi zararın davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı yan davaya cevap vermemiştir.
Mahkememizce davacı yanca delil olarak bildirilen sözleşmeler davalıya HMK 169-171 maddeleri uyarınca isticvap davetiyesi ile tebliğ edilmiş, davalı taraf herhangi bir itirazda bulunmamıştır.
Dayanak sözleşmelerin incelenmesinde;
---------------- başlıklı sözleşmenin taraflar arasında yazılı olarak düzenlendiği, noter tasdiki bulunmadığı, sözleşmenin konusunun; davalı tarafından üretilen, ithal edilen veya ticareti yapılan her türlü kozmetik, itriyat, kişisel bakım, bebek bakımı ürünleri, parfümeri ve bilimum gıda ve gıda dışı maddelerin ve ürünlerin parekendecilere, ---------- satışı yapan işletmeler, eczane ve benzeri ticari noktalarda dağıtıcı (davacı) aracılığı ile satılması ve/dağıtılması olduğu, sözleşmenin 12. Maddesinin iskontolar başlıklı olduğu ve ürünlerin satışında davalının davacıya uygulayacağı iskonto, davalının satış fiyatı üzerinden --------olduğu, bu orana ilaveten davalının davacıya tanıtım ve reklam harcaması olarak --------ek destek sağlayacağının 13. Maddesinin dağıtıcının siparişleri başlıklı olduğu ve dağıtıcı (davacı), ürünlere ilişkin siparişlerini davalının çalışma saatlerine ve diğer çalışma şartlarına uygun olarak davalıya bildireceğinin, 14. Maddesinin mücbir sebep başlıklı olduğu ve davalının davacının ürünler ile ilgili siparişlerini üretim ve ikmal imkanları nispetinde karşılamak için çaba göstereceği ancak davalının kötü niyeti dışında herhangi bir sebepten dolayı veya hükümet, liman, belediye veya diğer yetkili bir makamca verilecek bir emre uyması yüzünden işbu sözleşmenin hükümlerini yerine getirmekte gecikir, engele maruz kalır veya alıkonursa davalının hiçbir şekilde sorumlu olmayacağının düzenlendiği,
------- başlıklı sözleşmenin taraflar arasında düzenlenerek ------------ tarihinde tasdik edildiği, sözleşmenin konusunun davalı tarafından üretilen, ithal edilen veya ticareti yapılan her türlü kozmetik ürünleri, itriyat, kişisel bakım, bebek bakım ürünleri, parfümeri, cilt ve saç bakım ürünleri --------- kozmetik ürünleri -------------- aracılığı ile satılması, bayilik verilmesi ve dağıtılması olduğu, 12. Maddesinin iskontolar başlıklı olduğu maddenin a bendinde; ürünlerin satışında davalının dağıtıcı (davacıya ) uygulayacağı iskonto başlığı ile -------- (davalının) satış fiyatı üzerinden %40 olduğu, davalının bu iskonto miktarını davacı ile karşılıklı mütabık kalarak değiştirebileceği, ayrıca davalıya elektronik mail olarak gönderilen siparişler ya da yazılı olarak verilen siparişlerin --- gün içerisinde davacıya sevk edilmediğinde ------------siparişin bedelinin ------bedeli ve anlaşılan bedelsiz tüm alacaklarının hizmet bedeli faturası ile peşinen kabul ettiği, b bendinde; reklam malzemelerinin gönderilmesi başlığı ile davalının davacıya ------- benzeri reklam değeri olan materyalleri talebi doğrultusunda bedelsiz göndermeyi kabul ve taahhüt ettiği, buna karşılık dağıtıcının (davacının) her ay sonunda davalıya reklam bedeli olarak ------- hizmet bedeli faturası kesmeyi kabul ve taahhüt ettiği, c bendinde bedelsiz ürün gönderimleri başlığı ile davacının bir ay içinde aldığı ürünlerin cirosunun %2 si kadarının yurt dışından gelen tester miktarı üzerinden tester olarak davalıdan ürün talep edebileceği, davalının da söz konusu oluşacak tutarın %2 si kadar bedelsiz ürün vermeyi kabul ve taahhüt ettiği, 13. Maddesinin dağıtıcının siparişleri başlıklı olduğu ve davacının ürünlere ilişkin siparişlerini davalının çalışma saatlerine ve diğer çalışma şartlarına uygun olarak, davalının bildirdiği sipariş formlarını kullanarak davalıya bildireceği 14. Maddesinin mücbir sebep başlıklı olarak davalının davacının ürünler ile ilgili siparişlerini üretim ve ikmal imkanları nispetinde karşılamak için çaba göstereceği, ancak davalının kötü niyet dışında herhangi bir sebepten dolayı hükümet, liman, belediye veya diğer yetkili makamlarca verilecek bir emre uyması yüzünden işbu sözleşmenin hükümlerini yerine getirmekte gecikir , engele maruz kalır ve alıkonursa davalının sorumlu olmayacağı şeklinde düzenlenmiş olduğu görülmüştür.
-------Noterliğinin ------------ tarihli ihtarnamenin davacı şirket tarafından davalı şirket adına düzenlendiği, ihtarnamede özetle; ---------- tarihinde imzalamış olduğunuz-------- yıl süreli dağıtım sözleşmesi kapsamında tarafımıza göndermeniz gereken ürünleri defalarca sipariş etmemize rağmen son ayda haklı ve geçerli bir mazeret sunmaksızın sevk etmediğiniz gibi, bu konu ile ilgili şirketimize bu tarihe kadar bir dönüşte bulunmadığınız.----------- tarihli ekte istemiş olduğumuz ürünleri sevk etmediğiniz gibi ayrıca şirketimizin resmi internet ve yazışma adreslerinden gelen ve şirketinize ait stokların bulunmuş olduğu tabloyu ------tarihli yazışma ve eki olan şirketinizin stok tablosunu tarafımızda doldurarak ekli bulunan --------- tarihli sipariş talebimize yanıt vermediniz..." şeklinde belirtilerek davacı firmanın uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini için yasal yollara başvurulacağının belirtilerek sipariş edilen ürünlerin 3 iş günü içerisinde teslimini talep ve ihtar edildiği,
------ Noterliğinin ---------------- tarihli ihtarnamenin yine davacı tarafından davalı şirket adına düzenlendiği, ihtarnamede özetle; -------- tarihli sözleşmenin 12. Maddesinde yazılı iskonto oranının ---------olduğu, bu orana ilaveten davalının------- reklam harcaması ek destek sağlaması gerektiği, ayrıca --- bedelli, ------------------ bedelli, ---------------bedelli, -------------- bedelli alış faturalarında iskonto oranının ---------olarak hesaplanmış olduğu belirtilerek ilgili anlaşmaya istinaden geri dönüş bedeli olarak fiyat farkı bedei oluşturduğu için ihtar ekinde bildirilen ve tarafınıza gönderilen ---------- bedel ve -------- nolu faturanın faizi ile birlikte ihtarın tebliğinden itibaren 3 iş günü içinde ödenmesinin istenildiği, ayrıca sözleşmede yazılı -------- aylık olarak ödediğiniz tanıtım ve reklam harcaması olarak taraflarına ödenmesi gereken ----aylarına ilişkin kısmında ödenmemiş olduğu, konuya ilişkin ----- nolu, --------- bedelli faturanında ihtar ekinde gönderildiği ve bu faturanında 3 iş günü içerisinde ihtarnamede belirtilmiş banka hesabına ödenmesinin ihtar ve talep edildiği..." anlaşılmıştır.
Davacı şirkete ait ticari defter kayıt ve dayanak belgelerinin talimat yolu ile mali bilirkişiye yaptırılan inceleme sonucunda düzenlenen raporda özetle; "...davacı şirkete ait ticari defterlerin TTK nun 64/3 maddesi gereğince açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, sahibi lehine delil olma niteliğine sahip olduğu, taraflar arasındaki ------ tarihleri arası ticari ilişkide; davacı şirketin davalı şirkete ---- adet satış faturası ile -----adet fiyat farkı faturası ile -------- adet iade faturası ile -------- havale, --------ödeme ve ------ ödemeler toplamı ------ tutarın davalı şirketin borç kaydına aktarılmış olduğu , davacı şirketin davalı şirketten --- adet alış faturası ile--- adet çekin iadesi ile ----- adet işlem ile ----- havale ve ------- tahsilat ve alışlar toplamı---------tutarın davalı şirketin alacak kaydına aktarıldığı, davacının --olan dava tarihi itibari ile davalı şirkete ------ borçlu olduğu, dosya kapsamında mevcut sipariş listelerine göre davacı şirketin davalı şirkete fatura edebileceği -dahil tazminat tutarlarının dönemler itibari ile ----------- olarak hesaplandığı, davacının davalıya olan ----- borcun mahsubu sonucunda davacının davalıdan ---------- bulunabileceği..." belirtilmiştir. Davalı şirketin ticari defter kayıt ve dayanakları ile dosya üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda----- tarihli bilirkişi heyeti raporunda; yapılan hesaplamaları davacı şirketin henüz fatura kesmemiş olması nedeni ile ---- edilmeksizin yaptığı esasta belirlenen miktarların aynı olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına sunulan gerek ihtarnameler ve gerekse elektronik iletiler ile davacının ------ ilişkin mal siparişinde bulunduğu, davalının işbu sipariş konusu malları davacıya gönderdiği iddia ve ispat edilemediği, dolayısıyla davalının sipariş konusu malları haklı bir sebep bildirmeksizin davacıya göndermemekle dayanak sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüğünü ihlal ettiği, dolayısıyla davacının sipariş verdiği halde gönderilmeyen mallar nedeni ile uğradığı maddi zararı talep edebileceği anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama sonucunda dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacının ------------ davalıdan ----------- döneminde -------------- sipariş tutarı olduğu, sözleşmenin 12/a maddesi olarak gelmeyen siparişin ------- olarak işbu madde -------------- bu iskonto miktarını dağıtıcı ile karşılıklı mütabık olarak değiştirebilir. Ayrıca -------- ekli mail olarak verilen siparişler ---- gün içinde dağıtıcıya sevk edilmediğinde sipariş bedelinin ---- bedeli ve anlaşılan bedelsiz ve benzeri tüm alacaklarını hizmet bedeli faturası ile kabul etmiştir hükmünde ise de davacının bu yönde düzenlediği bir faturası bulunmadığı, bu halde davacının bu madde hükmüne göre fatura kesmediğinden şimdilik ancak siparişin --------- talep edebileceğinden talimat bilirkişisi raporunda------dahil olarak yapılan hesap yerine alınan 2. Rapordaki yapılan tespit doğrultusunda----olmak üzere hesap yapılması gerektiği, buna göre davacı tarafın ---------------- olduğu, ilgili sözleşmenin 12/A maddesi uyarınca bu miktar üzerinden talep edebileceği --- iskonto bedelinin de-------- olduğu, yine sözleşmenin 12/b maddesi uyarınca davalının davacıya katalog, çanta, broşür ve reklam değeri olan materyalleri talebi doğrultusunda göndermeyi kabul ve taahhüt ettiği, buna karşılık her ay sonunda davalıya reklam bedeli olarak ------ hizmet bedeli faturasının düzenlenmesinin kabul edildiği madde uyarınca davacının davalıdan ------ reklam geliri ile 12/c maddesindeki dağıtıcının bir ay içinde aldığı ürünlerin cirosunun %2 si kadarını tester olarak davalıdan ürün talep edebileceği, davalının da söz konusu oluşacak tutarın %2 si kadar bedelsiz ürün vermeyi kabul ve taahhüt ettiği düzenleme uyarınca davacının davalıdan ------------ tutarında ürün de talep edebileceği bu durumda davacının davalıdan sözleşme hükümlerine göre talep edebileceği buna göre toplam tazminat tutarının ---- olacağı, ancak davacının davalıya---- cari hesap borcu bulunduğundan bu bedelin mahsubu sonucunda davacının davalıdan ------- maddi tazminat talep edebileceği, talebine konu ettiği manevi tazminat isteminin yasal koşulları oluşmadığından manevi tazminat talep edemeyeceği vicdani kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere
1.DAVANIN KISMEN KABULÜ ile; ----------maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek değişir oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2.Fazlaya dair istemin REDDİNE,
3-Harçlar Yasası uyarınca alınması gereken 6.998,31 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 4.269,38 TL ve bilahare ıslah talebi ile birlikte alınan 2.600,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 128,93 TL harcın davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan toplam 6.869,38 TL peşin harç ve 2.600,00 TL ıslah harcı giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacının peşin harç gideri dışında yapmış olduğu 27,70 TL başvuru harcı, 4.10TL vekaletname harcı, 1.500.00 TL bilirkişi ücreti, 1.517,40 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam sarfedilen 3.049,20 TL yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmına isabet eden 814,81 TL 'sinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Hüküm tarihinde yürürlükte olan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava miktarı üzerinden davacı yararına tayin ve taktir edilen 13.682,69 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile --------- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/10/2020