T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/180
KARAR NO: 2020/533
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 19/06/2020
KARAR TARİHİ: 19/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili -----------havale ve aynı tarihle harçlandırılmış dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hali hazırda davalı şirket nezdinde---- oranında pay sahibi olduğunu, davalı şirketin toplam sermayesinin piyasa değerinin ---- olduğunu ve müvekkilinin payları değerinin ------ olduğunu, şirket hisselerinin ---------- sahip bulunan diğer hissedarın ise müvekkilinin kız kardeşi-------------- olduğunu, şirket üzerine kayıtlı dört adet taşınmaz olduğunu, taşınmazların idare edilmesi dışında başkaca bir faaliyetin bulunmadığını, müvekkilinin ve hakim hissedar kız kardeşinin şirketin yönetim kurulunda hiç yer almadığını, -------- tarihine kadar şirket yönetim kurulunda diğer hissedarın oğlu-------------olarak, müvekkilinin oğlu-------------- ise ------- olarak görev yaptığını, şirket ortakları olan müvekkili il ------arasında yıllardır süre gelen husumet nedeniyle müvekkili ve ------- olan oğlu ------------ şirketten dışlandığını, şirket faaliyetlerine ilişkin müvekkiline ve yönetim kurulu üyesi olan oğluna hiçbir bilgi vermediğini, yönetim kurulu üyelerinden ------- hissedar ve oğullarına yakın bir kişi olmakla birlikte şirket işleyişi ve yönetiminde ---- tarihine kadar görev yapan yönetim kurulu başkanı ------- birlikte hareket ettiğini ve şirket işleyişi ile alınan tüm kararlarda müvekkilinin oğlunu şirket yönetimi dışında tuttuklarını, hiçbir yönetim kurulu toplantısına davet edilmediğini, şirket malvarlığı yönetimi ile ilgili hiç bir işlemden haberdar edilmediğini, şirket esas sözleşmesinin onuncu maddesine uyarınca şirketin hesap dönemini talip eden üç ay içinde ve en az senede bir defa ----------- yapılması gerektiğini, şirketin----- yıllarına ilişkin olağan genel kurulun yapılmaması üzerine müvekkili tarafından şirkete yönetim kurulu başkanı ----- gönderilen ------- yevmiye nolu ihtarnamesi ile -----yılı olağan genel kurul toplantılarının----- temsilcisinin de katılımı suretiyle yapılabilmesi için ----çağrısı yapılması belirlenecek --- gününden en az --- gün önceden ---- yıllarına ilişkin------------,------- sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulmasının istendiğini, ihtarname üzerine---- yıllarına ilişkin genel kurul toplantısının ---- tarihinde yapılacağına dair davet ihtarının müvekkiline gönderildiğini, ----tarihinde gerçekleşen -----, yıllık faaliyet raporu, bilanço ve gelir tablosunun elden teslim edildiğini, toplantı öncesi---- incelenmemesi ve toplantı sırasında da bilançoların ---açıdan incelenmesinin mümkün olmaması üzerine ----- yıllarına ilişkin yönetim faaliyet raporlarının okunması ve görüşülmesi başlıklı üç nolu günden maddesine ilişkin yazılı şerh beyanlarını sunarak TTK 420 madde uyarınca finansal tabloların müzakeresi ve buna bağlı konuların genel kurulun bir karar almasına gerek olmaksızın ertelenmesine ilişkin azınlık haklarının kullanıldığını ve bu kapsamda genel kurul toplantısının ertelendiğini, ----------- tarihli ---- sayılı nüshasında -------tarihli almış olduğu karara istinaden ----- yıllarına ilişkin ertelenen genel kurul toplantısının------------tarihinde yapılacağı, şirketin finansal tablolarının, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporunun ve yönetim kurulunun kar dağıtım önerisinin ----- öncesinden şirket merkezinde pay sahiplerinin incelemesine hazır edileceğinin bildirildiğini, genel kurul toplantısı öncesi müvekkili tarafından--------- tarihli vekaletnamesi ile yetkilendirilen mali müşavir ---- ve müvekkilinin oğlu ve aynı zamanda toplantı tarihine kadar şirketin ----------- tarihinde yerinde inceleme yapmak ve ----------------- önerisini incelemek üzere şirket merkezine gittiğini, yapılan incelemede şirkete ait hiçbir ticari evrakın, kayıt ve dökümanların şirket merkezinde bulunmadığını, genel kurul toplantısı öncesi hazır edilmesi gereken hiçbir evrakın mevcut olmadığının tespit edildiğini, bunun üzerine yönetim kurulu üyesi ------ telefonla arandığını, --- tarafından kendilerine incelenmek üzere talep edilen belgelerin ---- tarihinde yapılacak genel kurulda pay sahiplerine teslim edileceğinin ifade edildiğini,--- tarihinde gerçekleşen ----------gündem maddesinde ------ yıllarına ilişkin bilanço ve gelir tablolarının okunması ve müzakere edilmesi sırasında, müvekkilimiz adına vekaleten söz alınarak; ---- tarihli ertelenen ---elden teslim edilen bilançolar uyarınca şirketin ----- zarar ile, ------- ile kapattığı görülmekle birlikte şirket üzerine kayıtlı gayrimenkullere ilişkin hangi tasarruflarda bulunulduğu, anılan gayrimenkullerin satılıp satılmadığı, kiraya verilip verilmediği, kiraya verildi ise rayiç değer üzerinden kiraya verilip verilmediğinin anlaşılmadığı belirtilerek ------------ yılları bilançolarında yer alan dönem net zararı ve geçmiş yıllar zararları hesap kalemlerinin nelerden oluştuğu ve şirketin zarar etme sebeplerinin neler olduğu sorulmuş olmakla; bu hususta herhangi yanıt alınamadığını, bunun üzerine, ---------- yılları bilançolarında yer alan dönem net zararı ve geçmiş yıllar zararları hesap kalemlerinin nelerden oluştuğu ve şirketin zarar etme sebeplerinin neler olduğunun tespit edilmesi amacı ile TTK 438. Madde uyarınca Şirket'e ----- atanmasının talep edildiğini, ancak bu taleplerinin ------------ denetçi atanmasını gerektiren bir durum olmadığı, şirketin sadece dört adet dairesi bulunduğu başka bir ticari faaliyette bulunmadığı" gerekçesi ile reddedildiğini, genel kurulun taleplerini reddetmesi üzerine şirketin % 25 oranında hissedarı olan müvekkilinin şirkete ------- atanması için yasal süre içinde iş bu davayı açtıklarını, şirkete ------- atanmasına ilişkin tüm şartların gerçekleştiğini, şirketi sevk ve idare eden yönetim kurulu üyelerinin şirket ortaklarını zarara uğrattığı yönünde şüpheler oluştuğunu, yıllık faaliyet raporlarının usulüne uygun hazırlanmadığını belirterek müvekkilinin % 25 oranında pay sahibi olduğu --------------- şirkete ------atanması taleplerinin ------ reddedilmesi nedeniyle TTK 439 maddesi uyarınca ---------- yılları bilançolarında yer alan dönem net zararı ve zararlarının hesap kalemlerinin nelerden oluştuğu ve şirketin zarar etme sebeplerinin neler olduğunun tespit edilmesi amacıyla ------ atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
C E V A P :
Davalı vekili ------ havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dilekçesine konu ettiği -----------oybirliğiyle oluşturulmuş ve davacının oğlu olan-----------sıfatıyla yönetim kurulunda yer aldığını, davacı tarafın, --------- yapılmadığı ve gerekli bilgi paylaşımlarının yapılmadığı, bu suretle davalının oğlunun da yönetimden dışlandığı yönündeki iddialarını yersiz olduğunu, ----ayında davacının oğlu ---------- da üye olarak seçildiği -------------- bu yana ertelenen genel kurul hariç --------- ve bütün toplantılar hakkında --------- bilgilendirildiğini, ayrıca yine süresinden yapılan --------- yıllarına ait genel kurula davacı taraf ve yönetim kurulu üyesi oğlunun katıldığını, davacı tarafın şirketin mali durumuna ilişkin zarar edildiği yönündeki iddialarının şirketin malvarlığı bilgisinden uzak bir yaklaşımın karşılığı olduğunu, müvekkil şirketin yalnızca ----dairesi bulunduğunu, şirketin bütün faaliyetinin bu dört dairenin idaresinden ibaret olduğunu, Müvekkil şirket yönetiminin, davacının oğlunun da başkan yardımcısı sıfatıyla dahil olduğu yönetim kuruluna ait olduğu dönemin öncesinde bahse konu daireler boş durmakta ve hiçbir gelir elde edilememekte iken------------ ayından sonra yeni yönetim tarafından daireler kiraya verilmiş ve şirkete gelir sağlandığını, müvekkil şirketin faaliyet raporları ve finansal tablolarından yola çıkarak şirketin zarar ettiğini iddia etmek ancak mali tabloların ve raporların hatalı ve eksik incelemesinin sonucu olabileceğini, yönetim kurulu şirketin mülkiyetindeki dairelerin kiraya verilmesi suretiyle şirkete gelir sağlandığını, buna rağmen raporlarda zarar görünmesinin sebebinin ise Vergi Usul Kanunu md. 315 vd. gereği amortisman ayrılması olduğunu, gayrimenkullerin şartları gereği değeri yüksek olup---------- ücretleri yüksek çıktığını, gayrimenkuller aracılığıyla gelir elde edilmediği takdirde zararın kaçınılmaz olduğunu, şirkette zararın azaltıldığı ve azaltılmaya devam ettiğini, davacı tarafın, şirket faaliyet raporlarının ilan edilmediği iddiasının doğru olmadığını,----------- öncesinden itibaren raporlar şirket merkezinde hazır edildiğini, şirketin mali durumunun iyiye gitmekte olduğunu, -------- atanmasını gerektiren bir durum bulunmadığını, iddiaların soyut ve ispata muhtaç olduğunu, davacı tarafın şirket merkezine inceleme yapmak üzere geldiğini yazılı ve kesin delil ile ispat etmesi gerektiğini, ----- talebinin yasal süre içinde yapılmadığını, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafın----- --- önce somut olarak bu konuda bilgi alma veya inceleme hakkını daha önce kullanmadığını, genel kurul toplantısında davacının bilgi edinme hakkına uygun olarak gündem maddeleri ile ilgili tüm sorular cevapladırıldığını, bilgi alma veya inceleme hakkının kullanılmasının bir dava şartı olduğunu, bu sebeple dahi davanın reddedilmesi gerektiğini, davacı tarafından ------ konusunun ve kapsamının somut olarak ortaya konulmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, davacının hissedarı olduğu davalı şirkete ------- atanması istemine ilişkin olup, 6102 sayılı TTK nun 439. Maddesinde düzenlenmiştir.
----------- davalı şirketin sicil dosyası ile davalı şirketin ortaklarının pay durumuna ilişkin bilgi celbedilmiştir.
Dosya kapsamındaki delillere göre; davacının davalı --------- toplam hissesine karşılık ------pay oranında ortağı olduğu, --- tarihinde ------ yapıldığı, toplantı tutanağının 4 'üncü maddesinde; ------- yıllarına ilişkin bilanço ve gelir tabloları okundu ve müzakere edildi. Yapılan oylama sonucunda bilanço ve gelir tabloları --- olumsuz oya karşılık ---- oyla tasdik edildi. Gündemin bu maddesine ilişkin olarak ---------- alarak, ----- tarihinde ertelenen ----yıllarına ait --------- elden teslim edilen ------------- tarihli bilançolar uyarınca şirketin zarar ettiği görülmekle birlikte şirket adına kayıtlı gayrimenkuller üzerinde şirket tarafından ne şekilde tasarruf edildiği anlaşılamamaktadır. ----- kiraya dahi verilmeyerek şirketin kira gelirinden ve pay sahiplerinin de elde edebilecekleri kar temettü payından yoksun bırakıldığı şüphesinin varlığı nedeniyle şirket adına kayıtlı gayrimenkuller üzerinde ne şekilde tasarruf edildiğini gayrimenkuller kiraya verildi ise kira bedellerinin emsallerine uygun olarak belirlenip belirlenmediğini ------- yılları bilançolarında yer alan dönem net zararı ve geçmiş yıllar zararları hesap kalemlerinin neler oluştuğunun ve şirketin zarar etme sebeplerinin anlaşılması amacıyla TTK.nun 438 'inci maddesi kapsamında şirkete ------ atanmasını talep ederim...." şeklinde talepte bulunduğu, ancak davacının ------oyuna karşılık ---------- oyla ------ tayin edilmesi talebinin kabul edilmediği görülmüştür.
TTK.439'uncu maddesi; "(1)Genel Kurulun ------ istemini reddetmesi halinde sermayenin en az onda birini, halka açık Anonim Şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesi 'nden ---- atanmasını isteyebilir.(2)Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları halinde ------ atanır. " şeklinde düzenlenmiştir.
Öncelikle TTK.439 'uncu maddesine göre davacının kendisine tanınan bu haktan yararlanabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı incelenmesi gerekmektedir. Dayanılan yasa maddesinde, ------ atanması talebinin, genel kurulun reddetmesi halinde, sermayenin en az 1/10'a sahip olanların üç ay içerisinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesine başvurarak denetçi atanmasını isteyebilecekleri hüküm altına alınmıştır. Davaya konu somut uyuşmazlıkta, davacının şirketin sermayesinin 1/10'undan fazlasına sahip olduğu tespit edilmiştir.
Davacı taraf ------tayin talebini -----tarihinde yapmıştır. Davalı yan da cevap dilekçesinde davacının TTK.439 'uncu maddesindeki üç aylık hak düşürücü süre içerisinde yapılmadığını ileri sürerek talebin reddini istemiştir. Ancak ----------- tarafından pandemi olarak ilan edilen Covid-19 salgınının ülkemizde de görülmesi nedeniyle yargı alanında hak kayıtlarının önlenmesi amacıyla ----------- kabul edilen bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun uyarınca maddi hukuk, usul hukuku ve takip hukukuna ilişkin süreler durdurulmuştur. İlgili yasa ile dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikayet, itiraz, ihtar, bildirim ve zamanaşımı ve hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dahil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı ve sona ermesine ilişkin tüm süreler --------- tarihine kadar, daha sonra ---- sonrasında da ---- tarihine kadar uzatılmıştır. Dolayısıyla davacının --------0 tarihinden itibaren başlayan üç aylık hak düşürücü süre davanın açıldığı---------- tarihi itibariyle henüz dolmamış olduğundan iş bu davanın süresinde açıldığı sonucuna varılmıştır.
Davacının öne sürdüğü; davalı şirkete ait mali tablo, bilanço, mizan ve gelir gider tablolarının, buna dayanak kayıt, belge ve bilgilerin doğruyu yansıtıp yansıtmadığı, davalı şirketin ticari faaliyetleri kapsamında davalı şirkete ait taşınmazlara ilişkin hangi tasarruflarda bulunulduğu, anılan gayrimenkullerin satılıp satılmadığı, kiraya verilip verilmediği, kiraya verildi ise rayiç değerleri üzerinden verilip verilmediğinin tespit edilmesi gerektiği ve bu nedenle -----atanması yönündeki talebinin yerinde olduğu kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yazılı gerekçesi yukarıda yazılı olmak üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davalı -------- yılları bilançolarında yer alan dönem net zararı ve zararların hesap kalemlerinin nelerden oluştuğu ve şirketin zarar etme sebeplerinin neler olduğunun tespit edilmesi amacıyla rapor tanzim edilmek üzere Mali Müşavir------------------ TTK 440 ve devamı maddelerindeki hükümler uygulanmak suretiyle -------OLARAK ATANMALARINA,
2--------- tarafından yapılacak inceleme sonrasında heyet halinde hazırlanacak ayrıntılı raporun mahkememize ibrazına, rapor sunulduğunda taraflara tebliğine,
3-Raporun bir aylık süre içerisinde sunulması konusunda denetçilere ihtarda bulunulmasına,
4-Denetçilere yapacağı iş için harcayacakları emek ve mesaiye uygun olarak 5.000,00'er TL ücret takdirine, denetçi ücretinin davacı tarafça mahkeme veznesine depo olunmasına,
5--------- verilen raporun sunulmasına ilişkin bir aylık sürenin yetmemesi halinde kendisine aynı miktarda ek süre verilmesine, sürenin uzaması halinde denetçiler için 1.000.00 'er TL ek ücret takdirine, bu ücretin de şimdilik davacı tarafça mahkeme veznesine depo edilmesine,
6-Harçlar Yasası uyarınca başlangıçta harç peşin olarak yatırılmış olduğundan başkaca alınmasına yer olmadığına,
7-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL toplam harç masrafı, 83,40 TL tebligat ve müzekkere masrafı ile depo olunacak 12.000,00 TL denetçi ücreti toplamı olan 12.137,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
8-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına tayin ve takdir edilen 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınıp kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
9-Kullanılmayan gider avansının da karar kesinleştikten ve davacı tarafça iadesi talep edildikten sonra davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olarak oybirliğiyle karar verildi. 19/10/2020