T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/417
KARAR NO: 2018/744
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 12/04/2017
KARAR TARİHİ: 12/06/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde ; dava dışı ...... tarafından muhtelif bayilere sevk edilen yedek parça türü emtiaların davalı taşıyıcının sorumluluğunda karayolu ile taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle, müvekkili şirketin dava dışı sigortalısına ödediği hasar tazminatından doğan rücuen tazminat alacağını tahsil edebilmek için İstanbul Anadolu ........ icra müdürlüğünün 2016/11802 esas syılı dosyası ile davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalıların takibe itiraz ettiklerini , müvekkili şirket nezdinde ....... sayılı ...... Sözleşmesi ile sigortalı olan dava dışı...... bayilerine gönderdiği yedek parçaların nakliye sürecinde hasarlanması ve durumun müvekkili şirkete ihbar edilmesi üzerine yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucunda bağımsız eksper tarafından hazırlanan raporda, ..... temin ettiği araçlara sigortalının bayilerine yapılan sevkiyatlar yada yükleme boşaltma sırasında oluşan hasar için davalı taşıyıcıya rücu imkanı olduğunun sarahaten belirtildiğini, bu raporun sonucuna göre müvekkilinin dava dışı sigortalısına % 20 poliçe marjı ilavesiyle 17.03.2016 tarihinde 4.419.99 TL tazminat ödediğini, sigortalısının halefi sıfatıyla ve alacağın temliki hükümlerine göre müvekkilinin davalı taşıyıcıya onun üzerine düşebilecek mesuliyete sigorta güvencesi sağlayan diğer davalıya % 20 ilave bedel hariç 3.682,66 TL asıl alacağın işlemiş faiziyle birlikte rücuen tahsili istemi ile başlatılan icra takibinin ise haksız itirazlarla durdurulduğunu belirterek davalıların yaptığı itirazın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ............ cevap dilekçesinde ; davalın bir yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra açıldığını, kaldı ki usulünce düzenlenmiş tutanak olmadan ,taşıyıcının mesuliyet sınırları belirlenmeden davacının sigortalısına ödediği tazminata göre müvekkiline mesuliyt de yüklenemeyeceğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ............ AŞ vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirket nezdinde davalı taşıyıcı yararına düzenlenmiş olan mali sorumluluk poliçeleri olsa da, davacının nakliye sürecinde oluştuğunu iddia ettiğ iyedek parça hasarına dair talebinin geçerli bir dayanağı olmadığı gibi hasar tespit tutanaklarında müvekkili şirket sigortalısının imzasının da bulunmadığını, araç ruhsatları dahi olmadan tek taraflı tutulan tutanakların geçerli ve bağlayıcı olamayacağını, davacı şirket tarafından delil olarak sunulan ekspertiz raporunun ise tamamen tek taraflı olarak davacı lehine rücu imkanı yaratmak amacıyla düzenlendiğini, müvekkilinin tazminat bağlamında sorumluluğunun bulunmadığını, kaldı ki davacının da sigorta güvencesi dışında kalan ve düzenlediği poliçe şartları ile de çelişen hasar için ödediği lütuf ödemesini zaten rücu konusu da yapamayacağını belirterek davalının haksız itirazının iptalini ve davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava, rücuan sigorta tazminatının tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu İstanbul Anadolu ....... İcra Müdürlüğü'nün 2016/11802 Esas sayılı dosyasının celbolunarak yapılan incelenmesinde ;davacı takip alacaklısı tarafından davalılar aleyhine, davacı sigorta şirketi nezdinde Nakliyat Poliçesi ile sigortalı bulunan muhtelif yedek parça cinsi emtia , ...... sorumluluğunda nakliyesi sırasında hasarlandığı, bu hasarlanma sonucunda sigorta şirketinin dava dışı sigortalı ...... 'ye 17.03.2016 tarihinde poliçe limiti dahilinde 4.419.99 TL hasar tazminatının ödendiği, bu ödeme neticesinde ..........% 20 ilave bedel tutarının tenzili ile bakiye ............davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili açıklaması ile 3.682,66 TL ana alacak, 82.00 TL işlemiş avans faizi olmak üzere 3.764,66 TL alacağın tahsili için genel haciz yolu ile icra takibi yapıldığı , davalıların yasal süresi içerisinde borca itiraz ettikleri takibin durduğu , eldeki davanın 1(bir) yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların tüm delilleri celbolunarak dava dosyası ve tüm ekleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır. Alınan raporun dosyadaki verilere uygun ve denetime açık olduğu anlaşılmış ve hükme esas alınmıştır.
Dava dışı ......... nin 2016 yılının Ocak ayında 04.01.2016-25.01.2016 tarihleri arasında bayiilerine gönderdiği oto yedek parçalarının sevk irsaliyeleri üzerinde herhangi bir hasar /noksanlık kaydı olmamakla birlikte nakliye sürecinde hasarlandığı gerekçesiyle davalı taşıyıcı ....... deposuna gönderilen , tavan kaplaması, sağ far, arka tamponun darbe emici aparat, ön cam , sağ stop, stop lambası, ön tampon iç bağlantı aparatı, .........türü toplam 12 adet oto yedek parçası için ...... tarafından düzenlenen hasar tespit tutanağı başlıklı belgelerin bazılarında yedek parçanın gönderildiği bayii adı , yetkili kişi ve telefonu , hasarlanan parçanın referansı, parça numarası , fatura tarih ve numarası , taşıyan aracın plakasının yazılı olduğu ancak bu tutanak ve formlarla ilgili ....... nin sevk irsaliyelerinde herhangi bir hasar meşruatı olmadığından sevk irsaliyelerine kayden bayiilere yapılan teslimatlar sırasında düzenlenmiş olan hasar tutanağı da bulunmadığından , uyuşmazlığa konu hasarın tamamının dava dışı alıcıların bayiilerin depolarında değil, davacı sigortacının somut olayla ilgili olarak ........ tarihinde görevlendirdiği bağımsız eksper tarafından iade edilen oto yedeklerinin bulunduğu depoda davalı ........ sorumluluğu altında icra edilen taşımaların tamamlanmasından uzunca bir süre geçtikten sonra ................. tarihinde toplu bir şekilde yapılan inceleme ile değerlendirildiği anlaşılmıştır.
Davacı sigorta şirketi, rücuan tazminat talebini dava dışı .......... yararına tanzimli 31.12.2014-31.12.2015 vadeli Nakliyat Abonman Blok poliçesi ile bu poliçenin ayrılmaz parçası olan ve vadesini 31.03.2016'de temdit eden zeyilnameye dayandırmaktadır. İş bu dayanak poliçe ile ; dava dışı ..... AŞ adına sigorta güvencesi sağlanan mal için aynı anda ve yerde toplam teminat 100.000 EURO karşılığında TL ile sınırlandırılmak suretiyle .... kamyonla nakli ve Türkiye içi dağıtımının teminat altına alındığı açıkça belirtilmiş ve davacı mezkur poliçe ile , dava dışı sigortalısı adına Türkiye'ye gönderilen malların nakliyat muhataralarına karşı poliçenin bağlı olduğu genel ve poliçede kararlaştırılan özel şartlar dahilinde geniş kapsamlı sigorta teminatı sağlanmıştır. Geniş teminat A klozu ile yapılan sigortalarda teminat , bu klozun süre başlığı altında yer alan 8. Ve 9.maddelerindeki ............ adı altındaki düzenlemelere göre malların poliçede gösterilen yerdeki depoyu terketmesi ile başlayıp poliçede gösterilen varış yerindeki nihai depoya teslimine kadar geçen sevkiyat sürecinde poliçenin sefer açıklamasına göre Avrupa ülkelerinden Türkiye'ye yapılacak sevkiyatlarda Avrupa ülkesinde yapılacak yüklemeden sonra 60 güne kadar geçerliliğini korur. Bu düzenleme çerçevesinde dayanak blok poliçenin özel şartlarında da sigorta koruması altındaki yedek parçaların stok sahasına girdiği andan itibaren ilk 60 gün içinde tespit edilen hasarların teminata dahil olduğu kayıt altına alınmış; davacı ile dava dışı sigortalısı arasında sigorta sözleşmesi bu şartlarda kurulmuştur.... sözleşmesinin sona erme; 8.klozda; bu sigorta , malın taşınmak üzere burada yazılı depo veya istif yerini terk ettiği anda başlar, taşımanın olağan yolu boyunca devam eder ve burada yazılı varma yerinde alıcıya yada diğer son depo veya istif yerine teslim ile sigortalının burada yazılı varma yerinden önce veya varma yerinde taşımanın olağan yolundan başka bir yerde depolama veya ayırma yahut dağıtım için kullanmak üzere seçeceği herhangi bir depo veya istif yerine teslim ile yada sigorta edilen malın son boşaltma limanında deniz aşan gemiden boşaltılmasının tamamlanmasını izleyen 60 günün sona ermesi ile bunlardan hangisi daha önce gerçekleşirse ona göre sona ereceği, eğer mal son boşaltma limanında deniz aşan gemiden boşaltıldıktan sonra fakat bu sigorta sona ermeden önce burada sigorta edilen varma yerinden başka bir yere gönderilirse , bu sigorta yukarıda belirlenen sona erme hallerine bağlı olacağı ve böyle bir diğer varma yerine yapılacak taşımanın başlamasından öteye uzatılamayacağı, bu sigorta sona erme hallerine ve 9.kloz hükümlerine bağlı olarak sigortalının denetimi dışında gecikme, herhangi bir sapma, zorunlu boşaltma, tekrar yükleme veya aktarma ve navlun sözleşmesinde gemi sahibi veya kiracılarına tanınmış bir hakkın kullanılmasından doğan yolculuktaki herhangi bir değişiklik sırasında yürürlükte kalacağı, 9.taşıma sözleşmesinin sona erme klozunun da ; eğer sigortalının denetimi dışındaki olaylardan dolayı , taşıma sözleşmesi burada yazılı varma yerinden başka bir liman veya yerde yada taşıma 8.klozda belirlendiği gibi malın tesliminden önce başka bir şekilde sona ererse , hemen sigortacılara haber verilmezse bu sigortanın da sona ereceği , sigortanın devamının istenmesi halinde hemen sigortacılara bildirmek ve istenirse bir ek prime bağlı olmak koşulu ile bu sigortaya mal bu liman veya yerde satılıncaya ve teslim edilinceye kadar yada özellikle başka türlü kararlaştırılmadıkça sigortalı malın bu liman veya yere varmasını izleyen 60 günlük sürenin sonuna kadar bunlardan hangisi daha önce olursa yada eğer mal sözü edilen bu 60 günlük süre veya onun kararlaştırılan herhangi bir uzantısı içinde burada yazılı varma yerine veya başka herhangi varma yerine gönderilirse 8.klozun hükümlerine uygun olarak sona erene kadar yürürlükte kalacağı düzenlenmiştir.
Davacı sigorta şirketi iş bu davada takibe konu alacağını bu şartlarla kurulmuş olan sigorta sözleşmesine ve nezdinde açtığı hasar dosyası için düzenlenen 04.03.2016 tarihli düzenlenen ekspertiz raporuna dayandırmaktadır. 04.03.2016 tarihli ekspertiz raporunda; 2016 ocak ayı içinde muhtelif zamanlarda yapılan sevkiyatlarda toplam 12 adet hasarlı parça tespit edildiği, imhasına nezaret edildiği ve hasarlı parçaların kodlarını belirtmek suretiyle tazmini gereken kümülatif hasar bedelinin de sigorta sözleşmesinde kararlaştırılan % 20 ilave dahil 4.419,19 TL (toplam hasar 3.682,66 TL + 736,53 TL ilave bedel = ) olarak belirlendiği, ekspertiz raporunda hasarlı yedek parçalarla ilgili tespitlerin sigortalının yani ......nin stok sahasına girdiği andan itibaren ilk 60 gün içinde yapıldığını, dolayısıyla da hasarların teminat kapsamına dahil olduğunu ve ne şekilde ambalajlandığını tevsik edecek türde denetime elverişli bir bilgiye yer verilmediği, (oysa ki emtia nakliyat sigortası genel şartlarının 5. Maddesi keza CL.252-1.1.1982'nin kamyon taşımacılığına uygulanabilen Institute ......İstisnalar başlığı altındaki genel istisna klozunun 4/3.maddesi uyarınca da malların gereği veçhile hazırlanmamış , tertiplenmemiş olmasından veya ambalaj kıfayetsizliğinden ve /veya sigorta edilen şeyin hazırlanmasındaki yetersizlik ya da uygunsuzluğun neden olduğu zıya, hasar veya masraflar sigorta teminatına dahil değildir düzenlemesi mevcuttur.) görülmüştür. Eksper raporunda belirtildiği gibi bu konuda herhangi bir bilgi olmadığı gibi dava dosyasına transit klozu ile taşıma sözleşmesinin sona erme klozu bakımından poliçede de öngörülen 60 günlük azami süreyi yani Avrupa'dan Türkiye'ye kamyonla gelen yedek parçaların sigortalının stok sahasına girdiği andan itibaren sigorta korumasının sürdüğü 60 günlük süreyi irdelemeye elverişli herhangi bir delil sunulmadığından dava konusu hasarlı yedek parçalar için davacının ....... 'nin stok sahasına hangi tarihte girdiğini irdelemeden ve bu andan itibaren ilk 60 günlük azami süreyi gözetmeden dava dışı sigortalısına 17.03.2016 tarihinde yaptığı hasar ödemesi düzenlediği poliçe şartlarına uygun değildir. Poliçe genel yada özel şartları ile çelişen tazminatların sırf ödeme yapıldığı için ki bu tür ödeme lütuf ödemesi niteliğini taşır, halefiyet ilkesinden yararlanılarak 6102 sayılı TTK nun 1472.maddesine göre rücu konusu yapılamaz. Ancak sigortalının aynı hasar için taşıyıcıya rücu hakkı bulunması durumunda halefiyetin yasal şartları birarada oluşmasa bile sigortacının sigortalısına ödediği tazminatı alacağın temliki hükümlerine göre talep edebilmesi de mümkün olduğundan; davacı tarafın bu yöndeki talebi de irdelenmiş olup; davalı taşıyıcının ve dolayısıyla da onun sorumluluğuna güvence sağlayan davalı sigortacının, dava konusu hasardan zarardan sorumlu tutulabilmesi herhalukarda zararın eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği an ile alıcısı emrine teslim edildiği an arasında ortaya çıktığının sübuta ermesi iş bu dava yönünden de 2016 yılının Ocak ayı içinde muhtelif tarihlerde davacının dava dışı sigortalısı...... nin bayiilerine gönderdiği yedek parçaların dağıtımı sırasında yani davalı ..... sorumluluğu altında ifa edilen taşımalar sırasında vukuu bulduğunun kanıtlanması gerektiği, taşıyıcının ve onun üzerine düşebilecek mesuliyeti düzenlediği poliçenin bağlı olduğu şartlara göre üzerine alan sigortacı yönünden hal böyle olmakla birlikte; dosya kapsamında davacının hasar ödemesini dayandırdığı eksper raporunda dava konusu emtianın davalı .... temin ettiği araçlarla sigortalının bayiilerine yapılan sevkiyatlar ya da yükleme, boşaltma operasyonları sırasında hasara uğramış olabileceği yönündeki görüşten hareketle , denetime elverişli bir şekilde "tavan kaplaması, sağ far, arka tamponun darbe emici aparatı, ön cam, sağ stop, stop lambası, ön tampon iç bağlantı aparatı, sağ far, sol yan duvar arka sacı, ön tampon iç bağlantı aparatı,sağ ön kapı, sağ dış stop" türü yedek parçalarda oluşan hasarın muhtelif tarihlerde dava dışı sigortalının bayii ya da servislerinin uhdesine geçtikten sonra yapılan elleçleme sırasında değil de dağıtım için davalı ....sorumluluğu altında icra edilen nakliye sırasında vukuu bulduğu ispatlanamadığı , dolayısıyla da taşıyıcı sıfatı ile davalı ..... veya sorumluluk sigortacısı sıfatıyla .. üzerine düşebilecek sorumluluğa düzenlediği poliçelerin şartları ve limitleri dahilinde sigorta güvencesi sağlayan davalı ......... Sigorta şirketinin davacının dava dışı sigortalısı ...... Pazarlama AŞ ya da davacı sigortacıya karşı sorumluluklarının oluşmadığı sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yazılı gerekçe ile ;
1.Davanın REDDİNE,
2.Davalıların kötüniyet tazminat taleplerinin koşulları oluşmadığından ayrı ayrı REDDİNE,
3.Harçlar Yasası uyarınca alınması gereken 35.90 TL karar ve ilam harcının peşin olarak yatırılan 64.30 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 28.40 TL harcın karar kesinleştikten sonra ve talebi halinde davacıya iadesine,
4.Davacı tarafça yapılan harç ve giderlerin üzerinde bırakılmasına,
5.Davalılar tarafından herhangi bir gider sarfedilmediğinden bu konuda karar verilmesine yerolmadığına,
6.Hüküm tarihinde yürürlükte olan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca davalılar yararına tayin ve taktir edilen 2.180.00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7-Davacı tarafça ve davalı ........ AŞ tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştikten sonra ve talep edilmesi halinde yatıranlara iadesine, .
Dair, davacı vekili ve davalı ....... sigorta vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı ve vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. .