T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2016/1053 Esas
KARAR NO: 2018/508
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 05/10/2016
KARAR TARİHİ: 08/05/2018
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 05/10/2016 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; 26/12/2015 tarihinde, davacının kasko sigortası teminatı altındaki ...... plakalı araç ile davalının trafik sigortası teminatı altındaki .... plakalı araçların zincirleme kazaya karıştığını,.... plakalı araç sürücülerinin kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduklarını, .... plakalı aracın 3.461,67 TL hasar tutarının 29/03/2016 tarihinde servise ve tedarikçilere ödendiğini, davalıdan ödenen hasar tutarının talep edildiği ancak sonuç alınamadığı beyanla, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması ve poliçe limiti ile sınırlı olması kaydıyla, davacının kasko teminatı altındaki ....... plakalı aracın 3.450 TL hasar tutarının davalının trafik sigortası teminatı altındaki ...... plakalı araçların teminatından ödenme tarihi 29.03.2016 itibariyle ve protokol gereği avans faizinin 5 puan fazla faizin, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere diğer araç sürücülerinin kusurunu da kapsayacak şekilde müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 08/05/2018 tarihli esas hakkındaki beyanında; Davalı tarafın tüm zarardan müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğunu beyanla, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu 14/03/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Kazaya karışan ..... plakalı aracın trafik sigortası teminatları altında olduğunu ve zararın meydana gelmesinde bir kusuru ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespitinin gerektiğini, müvekkili şirket tarafından düzenlenmiş olan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin bir kusur sigortası olduğunu, mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda kusur durumunun belirlenebileceğini, davacının talep ettiği bedelin fahiş olduğunu, sigorta teminatı altına alınan...... plakalı araca birden fazla aracın çaptığını..... plakalı aracın sorumluluğunda olan hasarın tespitinin gerektiğini, her bir aracın çarpması sonucunda oluşan zararların ayrıştırlmasını ve buna göre ödenecek tazminat bedelinin belirlenmesi gerektiğini, borçlunun temerrüde düşmesi için ihtarın şart olduğunu, meydana gelen olayda sigortdalı araç sürücüsünün sorumluluğunun bulunduğunu gösteren bir belge bulunmadığının davacının talebinin reddinin gerektiğini, temerrüt faizinin 5 puan fazlasına hükmedilmesi talebinin haksız olduğunu beyanla, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 08/05/2018 tarihli esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davacının dava dışı sigortalısına kasko poliçesi kapsamında ödediği hasar bedelinin karşı tarafın ZMMS 'i olan davalıya rücu edip edemeyeceği, kazanın meydana gelmesinde kusur durumu ve hasar bedeli noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, sigorta şirketinin sigortalısına ödediği hasar bedeli tazminatını(maddi tazminat) rücuen tahsili davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: 6102 sayılı TTK’nın 1473/1. maddesindeki “Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER
Dosyada mübrez 26/12/2015 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre; ....... sevk ve idaresindeki ...... plakalı.....sevk ve idaresindeki .... plakalı, .........n sevk ve idaresindeki...... plakalı, ..... sevk ve idaresindeki...... plakalı ve ....sevk ve idaresindeki... plakalı araçların kaza yaptıkları anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez 24/08/2015 tarihinde ............ Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi incelendiğinde; poliçenin ...... tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ....... sigortalanan aracın ............plakalı araç, poliçe limitinin ise araç değeri ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez 20/12/2015 tarihinde ..........Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen Karayolları ZMSS Poliçesi incelendiğinde; poliçenin 20/12/2015-2016 tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ........ A.Ş olduğu, sigortalanan aracın........ marka ... plakalı araç, poliçe limitinin ise araç başı 29.000,00 TL kaza başı 58.000,00 TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez 24/03/2015 tarihinde.........Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen Karayolları ZMSS Poliçesi incelendiğinde; poliçenin ... tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ....... sigortalanan aracın...............marka .......... plakalı araç, poliçe limitinin ise araç başı 29.000,00 TL kaza başı 58.000,00 TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan.......... Plakalı aracın tescil bilgileri incelendiğinde;........... adına kayıtlı olduğu, ......plakalı aracın ..... adına kayıtlı olduğu,...... plakalı aracın ise davacı ......adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Makine Mühendisi bilirkişi 21/03/2018 havale tarihli raporunda özetle; Dava konusu olayda, ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken 2 tane trafik kazası bulunduğunu, dava konusu birinci kazaya .............. plakalı 4 aracın karıştığını, dava konusu olmayan İkinci trafik kazasına ....... plakalı araçların karıştığını, sürücü ... yönetimindeki ............. plakalı aracı ile seyrederken hızını aracının teknik özelliklerine, yol ve trafik şartlarına göre ayarlamadığını, önündeki araçlarla emniyetli takip mesafesini korumadığını, trafiğin yavaşladığı anda önündeki.......... plakalı araca arkadan çarparak kontrolden çıkmasına ve ......... plakalı araç ile çarpışmasına neden olduğu için Karayolları Trafik Kanununun 52/b - 56/c - 84/d ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 101/b - 107 - 157/a/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediğini, zincirleme birinci kazanın meydana gelmesinde asli ve %50 kusurlu olduğunu, sürücü ..........yönetimindeki ....plakalı aracı ile seyrederken hızını aracının teknik özelliklerine, yol ve trafik şartlarına göre ayarlamadığını, önündeki araçlarla emniyetli takip mesafesini korumadığını, trafiğin yavaşladığı anda önündeki .... plakalı araca arkadan çarparak kontrolden çıkmasına ve...... plakalı araç ile çarpışmasına neden olduğu için Karayolları Trafik Kanununun 52/b -56/c - 84/d ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 101/b - 107- 157/a/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediğini, zincirleme birinci kazanın meydana gelmesinde asli ve %50 kusurlu olduğunu,..... plakalı araçlar arkadan aldıkları darbe etkisiyle kontrolden çıktıkları ve birbiri ile çarpıştıkları için sürücüler......... zincirleme birinci kazanın meydana gelmesinde kusurlarının olmadığı kanaatine varıldığını, sürücü ............ yönetimindeki ...... plakalı aracı ile birinci zincirleme kazaya karışmadığını, tazminata konu (...... plakalı, .... 26.12.2015 tarihinde, yaklaşık 3 yıl ve 24.349 km kullanıldıktan sonra kazaya karışmış hususi otomobilin toplam hasar tutarının KDV dahil 3.461,68 TL, ... plakalı araç sürücüsü ... %50 kusuruna denk hasar tutarının .... plakalı araç sürücüsü .....’nın %50 kusuruna denk hasar tutarının 1.730,84 TL olduğunu, davacının kasko teminatı altındaki.... plakalı aracın 3.450 TL hasar tutarının davalının trafik sigortası teminatı altındaki ..... plakalı araçların teminatından talep edildiği dikkate alındığında,davacının sadece sürücüsü.....ın %50 kusurlu olduğu.... plakalı aracın teminatından 1.730,84 TL talep edebileceğini, sürücüsü....nın %50 kusurlu olduğu.... plakalı aracın da davalının trafik sigortası teminatı altında olduğunu ancak davacının talebi içinde olmadığını, mağdur ve kazaya neden olan araçların özel, sahipleri de gerçek kişi oldukları için normal şartlarda davacının temerrüt tarihi 13.05.2016 itibariyle yasal faiz talep edebileceğini ancak her iki sigorta şirketinin de imzasının bulunduğu protokol hükümlerinde temerrüt tarihindeki geçerli avans faiz oranının 5 puan fazlasının uygulanacağının belirtildiği dikkate alındığında, temerrüt tarihi 13,05.2016 tarihinde geçerli avans faizi oranının %10,50’nin olduğunu ve 5 puan fazlası %15,50 faiz oranının uygulanabileceğini, davacı ......... A.Ş.’nin kasko teminatı altındaki ... plakalı aracın hasar tutarının 1,730,84 TL kısmını davalı.......... A.Ş.’nin zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası teminatı altındaki ...... plakalı aracın teminatından temerrüt tarihi 13.05.2016 İtibariyle protokol hükümleri gereğince % 15,50 faiz oranı ile talep edebileceğini beyan ve rapor etmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 29/05/2017 Tarih, 2016/14573 Esas ve 2017/6035 Karar Sayılı İlamı).
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir(İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesi'nin 12/07/2017 Tarih, 2017/426 Esas ve 2017/506 Karar Sayılı İlamı).
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).
TEMERRÜT VE FAİZ
Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.(TBK Madde: 117/2)
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
........ Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur(3095 s.y. M. 2/2).
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti, Bilirkişi Raporu, sigorta şirketleri arasındaki protokol, toplu ödeme dekontu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde;
26/12/2015 tarihinde davalının sigortaladığı ve......... sevk ve idaresindeki ......... plakalı araç, yine davalının sigortaladığı ve ....... sevk ve idaresindeki ..... plakalı araç ile davacının kasko sigortası ile sigortaladığı ... sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacının sigortaladığı araçta meydana gelen zarar neden olan kazanın meydana gelmesinde ...... plakalı araç sürücüsü ...... ile ...... plakalı araç sürücüsü ....ayrı ayrı %50 oranında kusurlu oldukları,............. plakalı araçların araç sürücülerinin kusurları bulunmadığı, davada trafik(ZMMS) poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların uygulanması gerektiği, bu doğrultudu hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişisi raporuna göre davacının sigortaladığı aracın 3.461,68 TL hasar bedeli zararının bulunduğu, ...... plakalı aracın sigorta teminatına %50 kusur durumuna göre isabet eden tazminat bedelinin ise 1.730,84 TL olduğu, kalan %50 kusura isabet eden miktarın ise .... plakalı araca ait olduğu ancak bu araç yönünden trafik sigortası teminatı kapsamında herhangi bir talep bulunmadığı, davacı tarafın zararından haksız fiil ve halefiyet hükümlerine göre, ..... plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde KTK Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalayan davalı sigorta şirketinin kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre sorumlu olduğu, sigorta şirketleri arasında imzalanan protokolün V - faiz maddesine göre davaya konu tazminata ticari faize 5 puan ilave olunarak bulunacak faiz oranında bir faiz uygulanması gerektiği, davalı sigorta şirketi yönünden sigorta şirketleri arasındaki protokolün III-a maddesi uyarınca temerrüdün 04/08/2016 tarihinde oluştuğunun kabul edilmesi gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2-1.730,84 TL'nin 04/08/2016 tarihinden itibaren ticari faize 5 puan ilave olunarak bulunacak faizi ile birlikte ve davalının sorumluluğu kaza tarihindeki poliçe limitleri ile sınırlı kalmak kaydı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3- Başlangıçta peşin olarak alınan 58,92 TL harcın, alınması gerekli olan 118,23 TL harçtan mahsubu ile bakiye 59,31 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına
4- Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 155,6 TL tebligat ve posta gideri 700 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 855,6 TL yargılama masrafının davacı davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 429,25 TL yargılama masrafına davacının başlangıçta yatırdığı peşin harç 58,92 TL ilave olunarak toplam 488,17 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 426,35 TL yargılama masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürülükte bulunan ....... uyarınca 1730,84 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan ....... uyarınca 1719,16 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7- Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya; artan delil avansının davalıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kesin olarak açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. .