T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2016/509 Esas
KARAR NO: 2018/233
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 06/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davacı vekili 15/01/2018 tarihli dilekçesinde terditli olarak öncelikle davaya konu asansörün ayıplı bedelinin toplam bedelden düşülmek suretiyle 10.750 TL zararın davalıdan tahsiline bu talebin kabul görmemesi halinde davaya konu asansörün davalıya iadesi ile davacı tarafından davalıya ödenen 14.750 TL bedelin müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davacı şirketin müvekkilinin yüklenicisi olduğu asansörün hatalı ve kusurlu imali ve/veya montajı neticesinde kullanılmayan ürünün davalıya iadesiile davalı tarafa ödenen toplam 15.635,00 TL bedelin davalı tarafça davacıya ödenmesi/iadesi ve talebine dava tarihinden itibaren avans faiziişletilmesi talepleriyle müvekkil şirket aleyhine davanın ikame eylediğini, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafından davanın görevsiz mahkemede açıldığını , mahkemenin usule ilişkin itirazları reddedip , davanın esasına girilecek olması halinde, davalı müvekkil şirket ile davacı şirket arasında yapılan sözleşme gereğince 09/04/2015 tarihinde dava konusu ............ Asansörü davacı şirketin sahibi olduğu ............. çalışır durumda ve sözleşme gereği üstlenilen yükümlülüklerin tam ifası ile eksiksiz halde müvekkil şirket tarafından asansörün montajı tamamlanarak teslim edildiğini, davacı şirket tarafından müvekkil şirket ile asansör bakım sözleşmesinin yaptırılmadığını, davacı tarafça müvekkiline keşide edilen İstanbul ............ Noterliği'nin 2683 yevmiye nolu ve 16/04/2015 tarihli ihtarnamesinden dava konusu asansörü kusursuz çalışır halde teslim ettikten sonra taraflar arasında asansör bakım sözleşmesi olmamasına rağmen müvekkil şirketin iyi niyetli olarak 25/04/2015 tarihinde asansör servin bakımının yapıldığını, davacı tarafın bakım yaptırdığı firmanın asansörü vermiş olduğu zararlardan müvekkilinin sorumlu olmadığını , mahkemenin görevsiz olması nedeniyle usule ilişkin itirazlarının kabulüne ve davanın usulden reddine aksi kanaat halinde işin esasına girilecek olması durumunda haksız vekötü niyetli olarak ikame edilen davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Dava: Eser sözleşmesinden kaynaklı Alacak davasıdır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava yazılı yargılama usulüne tabii olup, usulünce taraf teşkili sağlanmış , dilekçeler aşaması tamamlanmış , HMK 140 maddesi uyarınca ön inceleme duruşmalı yapılıp uyuşmazlıklar tesbit edildikten sonra tahkikat aşamasında deliller toplanıp, taraflara arasında yapılan sözleşme ve uyuşmazlık konusu hakkında teknik bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilerek dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, tahkikat sonlandırılarak HMK 186 maddesi uyarınca sözlü yargılama yapılarak dava sonuçlandırılmıştır.
İstanbul ............. Noterliği'nin 16/04/2015 tarihli ............. yevmiye numaralı davacı tarafından davalıya keşide edilen ihtarnamenin yapılan incelemesinde davacının davalı tarafından kurulumu yapılan asansörün sık sık arıza yaptığını, davalı tarafından onarımı yapılmasına rağmen halen asansörün çalışmadığını, davalı tarafından kurulumu yapılan asansörün tamiri için toplam 15.635,00 TL bakım onarım fatura bedelinin ödendiğini belirterek ödenen bu bedelin davalıdan talep edeceğinin hususunu ihtar ettiği ihtarın 24/04/2015 tarihinde davacıya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Beyoğlu ............. Noterliğinin 28/04/2015 tarihli ve 09712 yevmiye numaralı davalı tarafından davacıya keşide edilen ihtarnamenin yapılan incelemesinde İstanbul .......... Noterliği tarafından gönderilen ihtarnameyi kabul etmediklerini, ihtarnameye konu asansörün üretimi, nakliyesi ile tam ve eksiksiz montajı konusunda sözleşme imzalandığını, sözleşme hükümlülüklerini yerine getirdiğini, asansör yönetmenliğinin 24. Maddesi uyarınca ,imzalanması gereken asansör bakım sözleşmesi imzalanmamasına rağmen 25/04/2015 tarihinde asansörün onarım ve bakımının yapıldığını ve çalışır vaziyette bina yetkilisi İlhami Kayhan a teslim ettiğini belirterek davacının davalıdan herhangi bir alacağının olmadığını ihtar etmiştir.
09/04/2015 tarihli asansör teslim tutanağı ile davaya konu 1 adet .............servis asansörünün çalışır vaziyette davalının teslim alan sıfatı ile ............. a teslim ettiği anlaşılmıştır.
............... firmasının davacı adına aylık bakıma ilişkin ........... tarihli bakım / arıza belgesinin incelenmesinde .......... aylarına ilişkin bakım bedelinin ve 350 TL parça bedeli olmak üzere toplam 750 TL masraf yazıldığı anlaşılmıştır.
Duruşmada dinlenen davacı tanığı beyanında özetle ; davacı şirketin muhasebe bölümünde çalıştığını , davalı şirkete servis asansörü yaptırıldığını asansörün açılış günündü arıza yaptığını davalı şirkete haber vermeleri üzerine davalı tarafından tamirinin yapıldığını , daha sonra asansörü yine arızalandığını, davalı şirkete haber verdiklerini fakat davalı ilgilenmediği için başka bir firmaya tamir yaptırdıklarını servis asansörünün yapıldığı günden beri sık sık arızlandığını beyan etmiştir.
Uyuşmazlık; ;Davacı ile davalı arasında otel mutfak asansörü imar ve montajı konusunda olan ticari ilişki nedeni ile davalının servis asansörünü tam ve ayıpsız olarak davacıya teslim edip etmediği noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi heyeti aracılığıyla dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyeti 17/03/2017 tarihli raporlu dosyaya sunmuştur.
Sunulan rapor uyarınca Mali Müşavir bilirkişi; tarafların ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin TTK hükümlerine göre yapıldığı ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ticari defterlerine göre ; 11/09/2014 tarihli , 27/09/2017 tarihli ve 19/05/2017 tarihli faturalara istinaden davacının 15.635 TL ödemeyi dava dışı şirketlere yaptığı,yine ......... isimli dava dışı üçüncü kişi konumundaki şirketin davacı adına kestiği 885TL bedelli faturanın ............ isimli firmanın alacağına kaydedildiği d davalının ticari defterlerine göre; davaya konu asansöre ilişkin olarak davalı tarafından kesilen iki adet faturaya istinaden davacının 14.750 TL ödediğini bildirmiştir.
Teknik bilirkişiler; Taraflar arasında Monşarj ( mutfak ) asansörünün imalatı ve montajı konusunda yazılı bir sözleşme bulunmadığından ilk teslim tutanağının tepit edilemediğini ancak davalı tarafından davacıya düzenlenen faturanın 11/09/2014 tarihinin montajın yapılıp teslim edildiği tarih olarak görüldüğünü 11/09/2014 tarihli .......... numaralı 11.198,20 TL bedelli faturanın düzenlendiği 16 gün sonra ilave yeni parçalar için 27/09/2014 tarihli 67480 numaralı kdv.dahil 3551, 80 TL bedelli faturanın düzenlendiği bu faturalara göre davaya konu asansörün kdv dahil bedelin 14. 750 TL olduğunu, ...............firmasının 19/01/2015 tarih ve ...... numaralı fatura ile dava konusu asansörün aylık bakımıyla birlikte arızalanan ve yetersiz olan 6 kalem parçanın değiştirilmesi karşılığında 350 TL artı kdv fatura düzenlendiğini 09/04/2015 tarihinde davalının davaya konu asansörün eksiksiz ve tam olarak çalışır şekilde davacıya teslim ettiğini teslimden 16 gün sonra davalı firma tarafından 25/04/2015 tarihinde davacıya servis ücreti verildiği asansörün arızası giderilerek çalışır vaziyette teslim edildiği asansörün arızalanması sebebi ile dava dışı .......... A.Ş ' asansörün arızasının giderilmesi ve verimli bir şekilde çalışabilmesi için 17/06/2015 tarihinde asansörün çalışabilmesi için değiştirilmesi gereken ve eksik olan 8 kalem malzeme içih 7500 TL bedelli teklif verdiğini, davaya konu asansörün üzerinde yapılan incelemeler neticesinde asansörün 2 katlı kabininin olduğu asansörlerin çalışmadığı, yıpranmadığı, çizilmediği, hasarlanmadığı ve hiç kullanılmamış gibi temiz durumda olduğunu belirtmiştir.
Tarafların itirazlarının karşılanması ve özellikle davayı konu asansörde ayıp bulunup bulunmadığı bulunuyorsa bu ayıbın gizli ayıp olup olmadığı, asansör imalatının ayıplı ve ayıpsız bedelinin ne olduğu ve ayrıca ayıplı ürünün iadesinin mümkün olup olmadığı hususlarının açıklığa kavuşturulması yönünde bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış bilirkişi heyeti 05/11/2017 tarihli ek raporunu dosyaya sunmuştur.
Sunulan rapor uyarınca davaya asansörün arızalı durumda ve atıl durumda bulunduğunun davalı firma tarafından davacıya teslim edilmesinden kısa süre sonra arızalanmaya başladığının servis hizmetlerine rağmen hemen tekrar arızalandığının ve bu arızaların davalı tarafından giderilemediğini davaya konu asansörün gizli ayıplı olduğunu asansörün ayıpsız bedelinin 14.750 TL ayıplı bedelinin 4000 TL olduğunu ve dava konusu ayıplı asansörün demontaj edilerek davalı ... teslim edilebileceğini belirtmiştir.
TBK 470. Maddesi uyarınca eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği bir sözleşmedir.
TBK 474.maddesi uyarınca iş sahibi eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa buna uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır.
TBK 475.maddesi uyarınca eserdeki ayıp sebebi ile yüklenicinin sorunlu olduğu hallerde; eser iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme veya eseri alı koyup ayıp oranında bedelden indirim isteme seçimlik haklarından birini kullanabilir.
TBK 477 Maddesi uyarınca eserin açıkça yada örtülü olarak kabulünden sonra yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur, ancak onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek ayıpların sorumluluğu devam eder.
İş sahibi gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse eseri kabul etmiş sayılır. Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkar ise ; iş sahibi gecikmeksizin yükleniciye bildirmek zorundadır, bildirmez ise eseri kabul etmiş sayılır.
TTK 478. Maddesi uyarınca yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmiş ise bu sebeple açılacak davalar teslim tarihinden itibaren başlayarak taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yılın , taşınmaz yapılarda ise 5 yılın geçmesi ile zamanaşımına uğrar.
TTK 97. Maddesi uyarınca karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça kendi borcunu ifa etmiş yada ifasını önermiş olması gerekir.
Dosyanın bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde; Taraflar arasında asansör imalatı ve montajı konusunda ticari ilişki bulunduğu, bu ticari ilişki uyarınca dosya kapsamındaki delillerle asansörün 15/09/2014 tarihinde davacıya teslim edildiği , davalının 09/04/2015 tarihinde davaya konu asansörü tamir ederek davacıya teslim ettikten 16 gün sonra meydana gelen arıza nedeniyle 25/04/2015 tarihinde yine tamir ederek davacıya teslim ettiği teslim tarihinden itibaren davaya konu asansörün sürekli arızalandığı bilirkişi raporu uyarınca davaya konu asansördeki ayıpların gizli ayıp niteliğinde olduğu , davalının davacının ihtarına rağmen davaya konu asansördeki arızaları gidermediği , asansörün kullanılmamış vaziyette arızalı ve atıl halde bulunduğu anlaşılmış olup, her ne kadar davacı vekili yargılama sırasında terditli olarak davaya konu asansörde ayıp oranında bedelde indirim talep etmiş ise de ; asansörün ayıplı değeri ile taraflar arasında kararlaştırılan bedel arasındaki fark nazara alındığında, davacı tarafından ödenen bedelin iadesi karşılığında birlikte ifa kuralı uyarınca davaya konu asansörün demonte edilerek davalıya iade edilmesinin hak ve nesafet kurallarına daha uygun olacağı kanaatine varılarak ödenen 14.750 TL asansör bedelinin davacıya iadesi karşılığında asansörün demonte edilerek davalıya teslimine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile KISMEN REDDİNE,
2-14.750,00 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davaya konu bilirkişi raporunda belirtilen davalı tarafından davacının........... imal edilip montajı yapılan .......... asansörünün demontaj edilerek davalıya iadesine,
4-TBK 97 Maddesi uyarınca birlikte ifa kuralı uyarınca 2 ve 3 nolu ara kararların aynı anda ifasına,
5-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca hesaplanan 1.007,57 TL harcın peşin olarak yatırılan 267,01 TL den mahsubu ile eksik 740,56 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına
4.Davacı tarafça yapılan 181,00 TL posta masrafı, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 1.681,00 TL yargılama giderinin davanın kabul (%94) ve ret (%6) oranı dikkate alınarak hesaplanan 1.580,14 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,kalan kısmın davacı üzerine bırakılmasına
5.Davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir edilen 2.180,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6.Davanın reddedilen kısmı yönünden hesaplanan 885,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
7-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 267,01 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
7.Davacı tarafından yatırılan ve sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve istemi halinde davacıya iadesine,
Karar verildi.
Taraf vekillerinin yüzüne karşı , Gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren HMK 345 maddesi uyarınca yasal iki haftalık süre içerisinde İSTANBUL BAM 'a istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı..