T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/362
KARAR NO: 2019/134
DAVA: Tazminat (Haksız Fillden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/12/2015
KARAR TARİHİ: 14/02/2019
DAVA:
Davacı vekili Mahkemeye sunduğu 18/12/2015 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait-------- plakalı aracın müvekkilinin eşi----- sevk ve idaresinde iken 06/08/2015 tarihinde davalı ...ye ait, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ----- plakalı araç ile ----------- kaza yaptıklarını, aralarında anlaşarak trafik kazası tespit tutanağı düzenlediklerini, bu tutanakta davalının ''sol şeritte seyir halinde iken----- plakalı araca yandan çarptım'' müvekkiline ait aracın sürücüsü ------------'' sol şeride geçtiğimde ------ plakalı araç yandan çarptı'' şeklinde ifadeler kullanıldığını, her iki aracın zorunlu mali mesuliyet sigortasının davalı ... şirketince yapıldığını, tramer kayıtlarında müvekkiline ait aracın aleyhine kayıtlar tutulduğunu, kazadaki araçların yerlerinin farklı gösterildiğini, bu hali ile kusur halinin yer değiştirdiğini, müvekkilinin aracının sürücüsünün kusurunun olmamasına rağmen kaskosunun bu yanlışlık nedeni ile bozulduğunu, müvekkilinin aracındaki hasarı kasko sigortası ile yaptırdığını, ancak kaskosunun haksız sebep ile bozulduğunu, bu nedenle sigorta birliği merkezinin tramer kayıtlarında A aracı olarak gösterilen davacıya ait---- -----plakalı aracın kaza tutanağındaki B aracı olarak tespiti, kusur tespitinin yapılarak tramer kayıtlarının düzeltilmesini, düzeltilen kusur oranları doğrultusunda müvekkilinin aracında meydana gelen araç değer kaybının bilirkişi marifeti ile hesaplanarak davacıya ödenmesini, kusur durumunun trafik kaydında düzeltilmemesi halinde gelecek yıl fazla ödenecek kasko poliçe farkının davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu ---------- havale tarihli ıslah/talep artırım dilekçesinde özetle; dava açılırken harca esas dava değerin bilirkişi raporu doğrultusunda ------- TL ıslahı ile ------- TL'nin yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili ----- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı ------------. vekili Mahkemeye sunduğu --------- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: müvekkili sigorta şirketinin durumu değerlendirecek ve davacı tarafın belirttiği gibi kazanın meydana gelmesinde --------- plakalı araç sürücüsünün kusurlu olması halinde bu doğrultuda gerekli düzeltmeyi yapmaya çalışacağını, kusur durumunda davacıya ait araç sürücüsünün kusursuz bulunması durumunda mahkeme kararının ilgili şirkete sunulması halinde hasarsızlık indiriminin yapılması gerektiği, bu halde de davacının bir zararının olmayacağını, kusur oranlarına göre davacı vekilinin müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı talebi bakımından kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili sigorta şirketinin dava konusu talep ve poliçe limitleri dahilinde sınırlı sorumluluk olduğunu, bu sebeple öncelikle kusur durumlarının tespitinin yapılması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili Mahkememize sunduğu------------ havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davanın muhatabının müvekkili şirket olmadığını, müvekkilinin kazaya karışan aracın maliki olduğunu, işleteni olmadığını, söz konusu aracı ------------- adresinde bulunan -------------- kiraya verdiğini, işleten sebebiyle muhatabın söz konusu bu kiracı şirket olduğunu, müvekkilinin tramer kayıtlarındaki hatadan ve hata sonucu davacı tarafa kasko sigortacısı tarafından değer kaybının ödenmemiş oluşundan müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, araç üzerinde herhangi bir fiili hakimiyeti olmayan, tamamen kiracının sorumluluğunda ve kiracının kullanımında meydana gelen kaza sebebiyle müvekkiline atfedilecek harhangi bir kusur veya iddiayı kabul etmediklerini beyanla öncelikle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, aksi takdirde haksız davanın esasen reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... 'a dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamıştır.
Davalılar karar celsesine katılmamışlardır.
İstanbul Anadolu 12. Asliye Hukuk Mahkemesi---------- Esas sayılı dosyasında görevsizlik kararı verilmesi üzerine dava dosyasının yargılamasına mahkememizin yukarıdaki esas numarası ile devam olunmuştur.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde sigorta bilgi ve gözetim merkezince kaza tespit tutanağında a ve b ile belirtilen araçları karıştırmak sureti ile kusurun yanlış araç sürücülerine yüklenip yüklenmediği, davacının hasarını kasko tarafından ödenmesi nedeni ile gelecek yıllarda kasko poliçesinin priminde artış olup olmayacağı ayrıca davacı aracında değer kaybı olup olmadığı ile bu zararların davalılardan tahsil edilip edilemeceği noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, değer kaybı bedeli tazminatı(maddi tazminat) davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER
Celp ve tetkik olunan ---------- tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre; ... 'ın sevk ve idaresindeki ------ plakalı araç ile ----------sevk ve idaresindeki --------- plakalı araçların kaza yaptıkları anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez ---- tarihinde --------------- tarafından tanzim edilen Karayolları ZMSS Poliçesi incelendiğinde; poliçenin --------- tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ... sigortalanan aracın -------------- plakalı araç, poliçe limitinin ise ----- TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez --tarihli Uzun Süreli Araç Kiralama Ana Sözleşmesi sureti incelendiğinde, taraflarının kiraya verenin ... ile ------ olduğu anlaşılmıştır.
Makine Mühendisi ve sigorta bilirkişinin sunduğu 28/09/2017 havale tarihli heyet raporunda özetle; dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde sürücü --------------- %75 oranında asli kusurlu olduğu, sürücü ... 'ın % 25 oranında tali kusurlu olduğu, araçtaki hasarlı parça tutarının kendi servisinde yaptırılırsa yaklaşık 2.603,49 TL olacağı, kaza ile hasarın uyumlu olduğu, tamir süresinin malzeme temin süresi dahil 5 iş günü süreceği, aracın hasardan önceki değerinin yaklaşık 45.000,00 TL olduğu, araçta 2.738,51 TL değer kaybı oluştuğu, davalı ... şirketinin kusur oranının % 25 'ine göre 684,00 TL'sinden sorumlu olduğu, diğer davalıların değer kaybından müteselsilen ve müştereken sorumlu olduğunu, aracın hasardan sonra onarılmış değerinin 42.250,00 TL civarında olacağı beyan ve rapor edilmiştir.
Makine Mühendisi sunduğu 25/04/2018 havale tarihli raporunda özetle; dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde------------ plakalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu,------ plakalı araç sürücüsü ---------kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, davalı ... 'nin KTK. 3 maddesine göre işleten olmadığı için 85 maddesine göre de işletenin yüklendiği sorumlulukları yükelenemeyeceği, tramer değerlendirilmesinde sehven hata yapılarak araçlar ile sürücülerin karıştırıldığını, tramer kusur değerlendirmesi ile iş bu rapordaki kusur değerlendirmesininin aynı olduğunu, -------- plakalı aracın rayiç değerinin kazadan önce ----- TL, tamir edildikten sonra ---------- TL ve kaza nedeniyle değer kaybının -----TL olduğu, kazaya karışan diğer araç sürücüsünün kusuru nedeniyle ---------------- plakalı otomobilin priminde artışın söz konusu olmadığı, davalı------------ davalı ... 'dan------ plakalı aracın ----- TL'lik değer kaybını talep edebileceğini, davalı ... 'nin işleten olmadığı için tazminat sorumluluğunun bulunmadığını beyan ve rapor etmiştir.
Bilirkişi raporları taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır-------------
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir------
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Müteselsil Sorumluluk
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Araç Malikinin Sorumluluğu
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklindedir. Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86)
İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3)
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).
TEMERRÜT VE FAİZ
Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.(TBK Madde: 117/2)
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının -----veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
-------------- Bankasının önceki yılın ----- günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur(3095 s.y. M. 2/2)
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Araç Tescil Bilgileri, Araç Kiralama Sözleşmesi, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti, Bilirkişi Raporları, Islah/Talep Arttırım, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; 06/08/2015 tarihinde davalı ... sevk ve idaresindeki---------- plakalı araç ile---- ---- sevk ve idaresindeki ----------- plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ------- %100 oranında, kusurlu olduğu, davada trafik(ZMMS) poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlardan önce yürürlükte bulunan Genel Şartların uygulanması gerektiği, bu doğrultuda hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan 25/04/2018 havale tarihli bilirkişisi raporuna göre davacının ---------TL değer kaybı zararının bulunduğu, davalı sürücü'nün davacı tarafın zararından haksız fiil hükümlerine göre, -------------- plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde KTK Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalayan davalı ... şirketinin davacı tarafın zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre, müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, buna karşın araç maliki ... 'nin dosyaya sunulan uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ve faturalar karşısında aracın işleteni olmadığı, bu nedenle zarardan sorumluluğunun bulunmadığı, her ne kadar dava dilekçesinde gelecek yıl kasko farkı da talep edilmiş ise de, mahkememizce kusurun tamamı --------- plakalı araç sürücüsünde olduğu kabul edildiğinden ve ayrıca henüz doğmamış bir zararın talep edilmesinin mümkün olmaması nedeniyle bu istemin yerinde olmadığı, bunun gibi dava dilekçesinde tramer kayıtlarının düzeltilmesi talep edilmiş ise de, sigorta bilgi ve gözetim merkezinin dosyada taraf olmaması nedeniyle bu talebin de yerinde olmadığı, zararın haksız fiilden kaynaklanması nedeniyle tazminat alacağına yasal faiz uygulanması gerektiği, davacı tarafça faizin başlangıç tarihi bildirilmediğinden tazminat alacağına dava tarihinden itibaren faiz uygulanması gerektiği, sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın ... yönünden reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın davalı ... yönünden REDDİNE, davalılar ------------- ve --------- yönünden KABULÜNE,
2-Değer kaybı tazminatı 1.000,00 TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı ... şirketinin sorumluluğu kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla davalılar -------------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Başlangıçta peşin olarak alınan 27,70 TL harcın, ıslah harcı 9,00 TL ile birlikte alınması gerekli olan 68,31 TL harçtan mahsubu ile bakiye 31,61 TL karar ve ilam harcının davalılar --------- alınarak hazineye irat kaydına,
4- Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu peşin harç 27,70 TL, ıslah harcı 9,00 TL ile birlikte posta ve tebligat gideri 323,10 TL, bilirkişi ücreti 2.100,00 TL olmak üzere toplam 2.459,80 TL yargılama masrafının davalılar ------------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ... tarafından yargılama sırasında yapılan 22,00 TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalı ...'ye verilmesine,
6-Davacı tarafından davalı ...yönünden yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 1.000,00 TL avukatlık ücretinin ------------------ alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ... yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T 'nin 7/2 md. uyarınca 120,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı ------------- verilmesine,
9- Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacıya; artan delil avansının davalı ------------ iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı---------- vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, kesin olarak açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/02/2019