T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/44 Esas
KARAR NO:2022/584
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:22/01/2021
KARAR TARİHİ:13/09/2022
DAVA:
Davacılar vekili Mahkememize sunduğu ---- havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerin tekstil ürünleri imalatı ve satışı işi ile iştigal eden ---olduğunu, şirketlere ait --- oluşturulduğunu ve şirket bilgisayarlarında saklandığını, ancak müvekkili şirketlerin elektronik sistemlerine bilgisayar korsanları tarafından siber saldırı yapıldığını, şirketlerin elektronik daha önceden alınmış yedeklemeler sayesinde bazı programlar ve belgelerin geri yüklenebildiğini, herhangi bir veri kaybı bulunmadığı için olağan işleyişe devam edildiğini, ancak daha sonra yevmiye ve kebir defterlerinden oluşan --- ihtiyaç duyulduğunda---aylarına ilişkin tüm -----tarihinde anlaşıldığını, bunun üzerine, her iki şirket için ivedilikle yeminli ---- tarihli raporların alındığını, durumun tespit ettirildiğini ve defterlerin yeniden oluşturulması--- matrah ve diğer yükümlülükler yönünden herhangi bir farkın oluşmayacağının,----anlamda herhangi bir kaybın oluşmayacağının,---beyannameleri, muhtasar beyannamelerinin, --- birebir ile uyumlu olduğunun anlaşıldığını, müvekkil şirketlerin belirtilen aylara ilişkin---beratlarının alındığını, müvekkili şirketlerin --- yapılan siber saldırı nedeniyle silinmiş olmasından dolayı TTK m. 82'nin “d” bendinin 7.fıkrası ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca zayi belgesi verilmesi gerektiğini, 6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesinde --- günlük hak düşürücü sürenin ziyanın öğrenildiği tarihten başlayacağının düzenlendiğini beyanla, davanın kabulü ile müvekkili şirketlere ait --- kayıtlarının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Talebin Hukuki Niteliği; Zayi belgesi verilmesi, talebidir.
Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 82/7. Maddesindeki "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren---gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. " şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:
---yazılan müzekkeye " Başkanlığımız sisteminin kontrolünde; adı geçen ---Uygulamasına dahil olduğu, yazımız tarihi itibariyle en son---dönemine ait ---berat dosyalarını -- sistemine yüklediği, --- dönemlerine ait --- ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının --- saklama programına aktarıldığı ve--- tarihinde ---dahil olduğu, yazımız tarihi itibariyle en son --- dönemine ait--- berat dosyalarını --- sistemine yüklediği --- dönemlerine ait --- ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının --- saklama programına aktarıldığı tespit edilmiştir. Başkanlığımız evrak sistemi kontrolünde; adı geçen mükelleflerle ilgili herhangi bir talep bulunmadığı ve Başkanlığımız ile yapılan yazışma bulunmadığı tespit edilmiştir." şeklinde cevap verildiği ve müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.--- raporunda özetle; Davacı şirketlerin---yüklemelerinin süresi içinde yapıldığı, Dosya içerisinde, davacı şirketlerin, siber saldırı nedeniyle zarar gördüğünü iddia ettiği, dava konusu aylara ait--- ikincil örneklerin temin edilmesi için bir müracaatının bulunduğuna dair bir belgenin bulunmadığı, bunedenle-- açıdan yapılan inceleme neticesinde, davacıların ---ikincil örneklerin temin edilmesi işlemini yerine getirmeden, zayi belgesi talebinde bulunmasının mahkeme takdirinde bir husus olduğunu beyan ve rapor etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Talep, ticari defter ve belgelerin zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayi olduğu ileri sürülen davacı şirkete ait ----dönemine ilişkin defterlerinin zayi olduğunun tespiti ile iptali istemine ilişkindir.TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren ---gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Maddede düzenlenen ---günlük süre hak düşürücü süre olup davanın görülebilirlik şartıdır.Davacı taraf defterlerin zayi olduğunu --- tarihinde öğrendiklerini belirtmiş olup daha erken öğrendiklerine ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı, ayrıca talebe konu ticari --- yönelik olarak siber saldırı sonucunda, --- kayıtlarının bozulduğu bildiren --- tarafından düzenlenen ---tarihli ---alındığı anlaşılmakla; buna göre, davacının talebe konu ticari defterlerin zayi olduğunu--- tarihli rapor ile öğrendiğinin kabulü gerekeceğinden ve hak düşürücü süre içinde davanın açıldığı anlaşılmıştır.---davacı şirketlerin dava konusu --- ve beratlarının ikincil örneklerinin muhafaza edilip edilmediği sorulmuş olup alınan yazı cevabında söz konusu--- ve beratların --- yüklendiği ancak --- ait kayıtlarının ikincil kopyalarının ---aktarılmadığı, bu nedenle mükellefler tarafından ikincil kopyaların talep edilmediği bildirilmiş olmakla anılan kurumdan davacı şirketlerin --- olarak tutulan defteri kebir ve yevmiye defterleri, tüm --- kayıtları ile beratları temin edilemeyeceğinden bu istem yönünden davacı şirketlerin davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bir şirketin ticari defter ve kayıtlarının ziyaa uğradığından bahisle zayi belgesi verilebilmesi için bu defter ve kayıtların olağanüstü bir durum nedeniyle kaybolmuş olması gerekmektedir.Uyuşmazlık kapsamında bir --- ve bir ---aracılığıyla davacı ticari defter kayıtları ve bilgisayarları üzerinde---incelemesi yaptırılmış olup ---heyeti dosyaya sunmuş olduğu raporda özetle ; davacının bilgisayarında yapılan inceleme sonucu yedekleme yapılan--- ünitesindeki bilgilerin zarar gördüğü ve içerisindeki bilgilere ulaşma imkanı olmadığı, bilgilerin bozulmuş olduğunun anlaşıldığı, kurumsal olarak çalışan --- başvurularak --- işlemi yapıldığı, işlemi yapan --- tarafından dava konusu dataların, ilgili aylara ait--- ve beratlarının kurtarılamadığı tespitine yer verildiği, davacının--- yüklemelerinin süresinde yapıldığı, ancak ikincil kopyaların --- istenilmediği belirtilmiş ise de ---tarihli yazı cevabında davacı şirketlere ait --- dönemlerine ait --- beratlarının--- yüklendiği ancak---- dosyalarının ikincil kopyalarının---- aktarılamadığı bu nedenle mükellefler tarafından söz konusu dönemlere ait ikincil kopyaların--- sisteminden talep edilemediği belirtilmiş olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce yapılan yargılama sırasında toplanan deliller, ---yazı cevabı, incelenip birlikte değerlendirildiğinde, davacının --- yapılan siber saldırı nedeniyle ---- dönemlerine ait ----zayi olduğu, davacının olayın meydana gelmesinde her hangi bir kusurunun veya ihmalinin bulunmadığı, zayi belgesi verilmesi talep edilen belgelerin basiretli bir tacirin göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü zıyaa uğradığı, bu nedenle bu belgelere ilişkin olarak zayii belgesi verilmesi gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1.Açılan davanın kabulü ile ; davacı şirketlere ait ---ilişkin bilgi ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ile TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli --- karar ve ilam harcından peşin olarak alınan---mahsubu ile bakiye --- talep eden davacıdan taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Yapılan yargılama giderlerinin talep eden davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Yatırılan avansın kullanılan kısmın mahsubu ile bakiye kısmın talep eden tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren --- hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile--- Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.