T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1052
KARAR NO: 2019/497
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/10/2017
KARAR TARİHİ: 16/05/2019
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 09/10/2017 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; 14.12.2016 tarihinde, davacının sürücüsü ve sahibi olduğu --------plakalı otomobil ile davalıların sürücüsü, sahibi ve trafik sigortacısı oldukları--------- plakalı çekicinin kazaya karıştığı, ------ plakalı çekici sürücüsü -------- kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu; ------------plakalı otomobilin hasar tutarının sigorta şirketi tarafından ödendiği,---------- tarihinde --------- plakalı otomobilin değer kaybının talep edilmesi üzerine 193,00 TL ödendiği ancak yetersiz olduğunu beyanla fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla ------ plakalı otomobilin değer kaybının---------- TL kısmının davalılar---------- ---------.’den kaza tarihi ------- itibariyle, ------------. 'den poliçe limiti ile sınırlı olması kaydıyla ihbar tarihi 17/01/2019 itibariyle yasal faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili davalı -------------- cevabına karşı Mahkememize sunduğu 11/12/2017 havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: davalının beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafından ödenen miktarın zararı karşılamadığını beyanla, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili davalı .------- beyanına karşı Mahkememize sunduğu 30/04/2018 havale tarihli cevap dilekçesine karşı beyan konulu dilekçesinde özetle: davanın yasal süresinde açıldığını, zararın sigorta şirketi tarafından karşılandığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davalının kusurunun ve müvekkilinin zararının ispatlandığını beyanla kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 27/02/2019 havale tarihli ıslah dilekçesinde özetle: 500,00 TL olan dava değerini 756,00 TL artırarak 1.256,00 TL 'nin davalılar ... ve-------- --------açısından kaza tarihinden, davalı ... şirketi yönünden 31/01/2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili 16/05/2019 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Daval----------. vekili Mahkememize sunduğu 09/11/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın zararının karşılandığını, kusur ve zararın bilirkişi marifetiyle tespitinin gerektiğini, zararın tespit edilmesi halinde davalı ... şirketi tarafından karşılanması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı -----------. vekili Mahkememize sunduğu 04/04/2018 havale tarihli ikinci(2.) cevap dilekçesinde özetle: cevap dilekçesini tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..-. vekili Mahkememize sunduğu 10/04/2018 havale tarihli beyan dilekçesinde özetle: -------- plakalı aracın trafik sigortası teminatları altında olduğunu, davacının başvurusu üzerine 08/03/2017 tarihinde 193,00 TL ödendiğini, başkaca sorumluluklarının kalmadığını, değer kaybının genel şartlara eklenen yöntem ile hesaplanmasının gerektiğini, temerrüde düşmediklerini, bu nedenle yasal faiz talep edilebileceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...'e dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamıştır.
Davalı ------------tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... şirketi vekili ve davalı ... karar celsesine katılmamıştır.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde kusur durumu ve davalıların zararı tazmin yükümlüsü olup olmadıkları, sigorta şirketine başvuru yapılıp yapılmadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, değer kaybı tazminatı(maddi tazminat) davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER
Celp ve tetkik olunan 14/12/2016 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre; ... 'in sevk ve idaresindeki------------- plakalı araç ile ...'ın sevk ve idaresindeki---------- plakalı araçların kaza yaptıkları anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez 22/04/2016 tarihinde ----------. tarafından tanzim edilen Karayolları ZMSS Poliçesi incelendiğinde; poliçenin-------------- tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının --------- sigortalanan aracın Mercedes marka, ----------- marka ---------plakalı araç olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan-------- plakalı aracın tescil bilgileri incelendiğinde; ... adına kayıtlı olduğu, ---------- plakalı aracın ise davacı ----------- adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez -------- tarihli iki adet --------makbuzu incelendiğinde, -------------. Tarafından ... hesabına----- nolu dosyanın ödemesidir açıklaması ile 193,00 TL ve 3.236,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Makine Mühendisi bilirkişi 08/10/2018 havale tarihli raporunda özetle; dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücü ... 'ün %100 oranında kusurlu olduğu ve davacı sürücü ... 'ın kusurunun bulunmadığı, davalı--------------- Karayolları Trafik Kanunu 85/1-5 maddesi gereği sahibi/işleteni olduğu -------- plakalı raaç sürücüsü ... 'ün kusurundan kendi kusuru gibi kusuru nedeniyle oluşan zarardan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, tazminata konu -------- plakalı aracın kasko değerinin -----------L, rayiç değerinin----------TL, kaza nedeniyle değer kaybının genel şartlara eklenen yöntem ile 1.449,00 TL olarak hesaplandığını, ---------- tarihinde ödenen 193,00 TL değer kaybının mahsubundan sonra bakiye 1.256,00 TL değer kaybının kaldığını, sigortalı---------- plakalı çekicinin ticari araç ve sahibinin -------- tacir olması sebebiyle kaza tarihi olan ---- tarihi itibariyle, davalı ... şirketi'nin ise temerrüt tarihi olan 31/01/2017 tarihi itibariyle avans faizi talep edebileceğini, ---------- plakalı otomobilin 1.256,00 TL değer kaybının davalı ------------ ve sürücü ...'dan kaza tarihi 14/02/2016 tarihi itibariyle davalı ...Ş.'den temerrüt tarihi 31/01/2017 tarihi itibariyle avans faizi talep edilebileceğini beyan ve rapor etmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 29/05/2017 Tarih, 2016/14573 Esas ve 2017/6035 Karar Sayılı İlamı).
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir(İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesi'nin 12/07/2017 Tarih, 2017/426 Esas ve 2017/506 Karar Sayılı İlamı).
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Müteselsil Sorumluluk
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Araç Malikinin Sorumluluğu
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklindedir. Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86)
İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3)
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).
TEMERRÜT VE FAİZ
Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.(TBK Madde: 117/2)
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti, Bilirkişi Raporu, Islah/Talep Arttırım, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; 14/12/2016 tarihinde davalı ... 'ün sevk ve idaresindeki ------------- plakalı araç ile davacı ... 'ın sevk ve idaresindeki ------------- plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ... 'ün %100 oranında kusurlu olduğu, davada trafik(ZMMS) poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların uygulanması gerektiği, bu doğrultuda hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişisi raporuna göre ---------- Tarafından değer kaybı tazminatı olarak ödenen 193,00 TL tenzil edildiğinde davacının 1.256,00 TL değer kaybı zararının bulunduğu, davalı sürücü'nün davacı tarafın zararından haksız fiil hükümlerine göre, --------- plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde KTK Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalayan davalı ... şirketinin davacı tarafın zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre, davalı işleten/malik'in ise davacı tarafın zararından, sürücü kusuru ve araçtaki bir bozukluğun birlikte kazaya neden olmuş olmaları ve kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini iddia ve ispat edilmediğinden KTK 85/1-4 ve 86. maddelerine göre işleten olarak kusursuz sorumluluk esaslarına göre müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, zararın haksız fiilden doğmuş olması ve tarafların ticari işletmelerini ilgilendirmemesi nedeniyle davaya konu tazminata yasal faiz uygulanması gerektiği, davalı sürücü ... ve araç maliki -----------. yönünden temerrütün haksız fiil tarihi itibari ile gerçekleştiği, davalı ... şirketi yönünden ise başvurunun yapıldığı 20/01/2017 tarihinden itibaren 8 iş günü ödeme süresi geçtikten sonra 31/01/2017 tarihi itibariyle temerrütün oluştuğu tarih olarak kabul edilmesi gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; değer kaybı tazminatı 1.256,00 TL 'nin davalılar ... ve ----------.yönünden haksız fiil tarihi olan 14/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte; davalı ... şirketi yönünden 31/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Başlangıçta peşin olarak alınan 31,40 TL harcın, ıslah harcı 15 TL ile birlikte alınması gerekli olan 85,80 TL harçtan mahsubu ile bakiye 39,40 TL karar ve ilam harcının davalılar 'dan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu peşin harç 31,40 TL, ıslah harcı 15,00 TL ile birlikte, posta ve tebligat gideri 246,90 TL, bilirkişi ücreti 700,00 TL olmak üzere toplam 993,30 TL yargılama masrafının davalılar 'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T 13/2 md. uyarınca 1.256,00 TL avukatlık ücretinin davalılar 'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa; artan delil avansının davalı ------------- iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı---------- vekilinin yüzüne karşı, kesin olarak açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/05/2019