T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2016/341
KARAR NO: 2018/164
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
KARAR TARİHİ: 20/02/2018
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 30/10/2014 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; 10/05/2017 tarihinde, davalı sürücü ve davalı ... şirketine sigortalı ... sevk ve idaresindeki ...... plakalı araç ile müvekkili ... 'e ait...... 'in ....... plakalı araca çarptığını, müvekkili aracın değer kaybına uğradığını, beyanla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 300,00 TL değer kaybı alacağının müşterek ve müteselsilen davalılardan olay tarihinden itibaren tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 09/05/2017 havale tarihli dilekçesi ile davasının 2.000,00 TL'ye ıslah etmiş, ıslah dilekçesi davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili 20/02/2018 tarihli karar celsesindeki esas hakkındaki beyanında; talep artırım ve dava dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı ... sunduğu 10/12/2014 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: olayın üstünden 1 yıl geçtikten sonra davanın açıldığını, alacak varsa bile zamanaşımına uğradığını, hasar bedelinin sigorta şirketinden alındığını, aradan geçen zaman içinde bu kez değer kaybı iddiasıyla yeniden dava açılmasının hakkın kötüye kullanılması anlamını taşıdığını, davacının aracında herhangi bir değer kaybının olmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... 20/02/2018 tarihli karar celsesindeki esas hakkındaki beyanında; kaza tespit tutanağında görüldüğü üzere davacı aracında herhangi bir hasarın söz konusu olmadığını, aradan geçen zaman içerisinde başka bir kazaya karışıp karışmadığı hususunun belirsiz olduğunu, davacının kanun boşluklarından yararlanarak tahsilat yapmak istediğini, davacının iddialarını kabul etmediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...... ... vekili mahkememize sunduğu 17/12/2014 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davalı ... adına kayıtlı ....... plakalı aracın ...... nolu poliçe ile 12/11/2012 - 12/11/2013 tarihleri arasında ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacı tarafın aracının onarımının kendi kasko şirketi olan ........A.Ş. 'ye yaptırdığını, kendilerince herhangi bir talepte bulunulmadığı gibi, kaza ile ilgili olarak herhangi bir belgede gönderilmediğini, müvekkili şirketin ......Sigorta şirketinin rücu talebiyle kazadan haberdar olduğunu, müvekkili şirkete sigortalı aracın sürücüsünün kusurlu olduğunu kabul etmediklerini, kazanın meydana gelmesinde davacıya ait araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle davacıya ait araçta herhangi bir değer kaybının oluşmadığını, davanın haksız fiile dayanıyor olması nedeniyle yasal faize hükmedilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ....... vekiline tarafa karar sözlü yargılama ve karar duruşma gün ve saati bildirir davetiye usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, ancak davalı tarafa karar celsesine katılmamıştır.
Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesi 'n 2014/1183 Esas sayılı dosyasında dava ile ilgili olarak yetkisizlik kararı verilmesi üzerine mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak davaya devam edilmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf temelde, davaya konu trafik kazası nedeniyle davacı aracında oluşan değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise zararı davalıların tazmin yükümlüsü olup olmadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, trafik kazası nedeni ile araçta meydana gelen değer kaybı zararının tazmini davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER :
Trafik kazası tespit tutanağı incelendiğinde 10/05/2013 tarihinde, ... 'ın sevk ve idaresindeki ..... plakalı araç ile sürücü ...... 'ın sevk ve idaresindeki ...... plakalı aracın karıştığı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.
12/04/2013 başlangıç tarihli,........Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen ........ Poliçesi incelendiğinde; ....... tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ..., sigortalananın .......(..........3 model............. pkala araç olduğu anlaşılmıştır.
12/11/2012 tanzim tarihli, ......... Sigorta Şirketi tarafından tanzim edilen ZMMS Sigorta Poliçesi incelendiğinde; 12/11/2012-2013tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ..., sigortalananın ............. plakalı hususi araç olduğu, poliçe limitinin maddi kaza başına 45.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
............. Sigorta tarafından yaptırılan 10/06/2013 tarihli Eksper raporu incelendiğinde; mağdur aracın onarılması tespit edilen işçilik tutarı 315,00 TL olduğu rapor edilmiştir.
Araç takyidat bilgilerine göre; ............ plakalı arcın, ...,............ plakalı aracın ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Makine Mühendisi Bilirkişinin Mahkememize sunduğu 08/05/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; KTK 109 maddesinde zamanaşımının 2 yıl olarak tanımlandığı dikkate alındığında 10/05/2013 tarihinde meydana gelen kaza sonrası davacı tarafından 1 yıl 5 ay 20 güh sonra 30/10/2014 tarihinde açılan iş bu davada zamanaşımı süresinin dolmadığını, sürücü ... 'ın yönetimindeki .......... plakalı aracı ile doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yaptığı ve.......... plakalı araca sürttüğü için KTK 84/j ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 157/a/10 maddelerinde açıklanan hususların işlemiş olması nedeniyle asli ve % 100 kusurlu olduğu, sürücü ........ yönetimindeki ...... plakalı aracı ile kendi şeridinde normal seyrederken doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapan .......... plakalı aracın sürtmesi nedeniyle kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığını, tazminata konu ............. plakalı aracın rayiç değerinin kaza öncesinde 90.000,00 TL, tamir edildikten sonra 88.000,00 TL ve kaza nedeniyle değer kaybının 2.000,00 TL, davalı ... şirketinin 30/10/2014 tarihi itibariyle, davalı ...'ın kaza tarihi olan 10/05/2013 tarihi itibariyle avans faizi ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu beyan ve rapor etmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 29/05/2017 Tarih, 2016/14573 Esas ve 2017/6035 Karar Sayılı İlamı).
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir(İstanbul BAM ...... Hukuk Dairesi'nin 12/07/2017 Tarih, 2017/426 Esas ve 2017/506 Karar Sayılı İlamı).
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Müteselsil Sorumluluk
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Araç Malikinin Sorumluluğu
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklindedir. Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86)
İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3)
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).
TEMERRÜT VE FAİZ
Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.(TBK Madde: 117/2)
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
.......Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur(3095 s.y. M. 2/2).
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti, Bilirkişi Raporu, Islah/Talep Arttırım, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; 10/05/2013 tarihinde davalı ... 'ın sevk ve idaresindeki ....... plakalı araç ile .......n sevk ve idaresindeki ....... plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ... 'ın %100 oranında kusurlu olduğu, sürücü ....kusurunun bulunmadığı, davada trafik(ZMMS) poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle 01/06/2015 tarihinden önce yürürlükte bulunan Genel Şartların uygulanması gerektiği, bu doğrultuda hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişisi raporuna göre davacının aracında 2.000,00 TL değer kaybı/hasar bedeli zararının bulunduğu, davalı sürücünün davacı tarafın zararından haksız fiil hükümlerine göre, ....... plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde KTK Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalayan davalı ... şirketinin davacı tarafın zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre, davalı işleten/malik'in ise davacı tarafın zararından, sürücü kusuru ve araçtaki bir bozukluğun birlikte kazaya neden olmuş olmaları ve kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini iddia ve ispat edilmediğinden KTK 85/1-4 ve 86. maddelerine göre işleten olarak kusursuz sorumluluk esaslarına göre müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davalı tarafın kazaya karışan aracının ticari araç olmaması nedeniyle davaya konu tazminata yasal faiz uygulanması gerektiği, davalı araç maliki ... yönünden temerrütün haksız fiil tarihi itibari ile gerçekleştiği, davalı ... şirketi yönünden ise dosya kapsamı itibari ile başvuru bulunmadığından dava tarihi olan 30/10/2014 tarihinin temerrütün oluştuğu tarih olarak kabul edilmesi gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; değer kaybı tazminatı 2.000,00 TL 'nin davalı ... yönünden haksız fiil tarihi olan 10/05/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte; davalı ... şirketi yönünden dava tarihi olan 30/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2- Başlangıçta peşin olarak alınan 25,20 TL, ıslah sonrası 30,00 TL olmak üzere toplam 55,20 TL harcın, alınması gerekli olan 136,62 TL harçtan mahsubu ile bakiye 81,42 TL karar ve ilam harcının davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 25,20 TL peşin harç, 30,00 TL ıslah harcı, 376,40 TL tebligat ve posta gideri, 700,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 1.131,60 TL yargılama masrafının, davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafından yapılan 35,90 TL yenileme harcı masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/2 maddesi uyarınca 2.000,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... 'ın yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.