T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1089 Esas
KARAR NO: 2020/616
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 13/10/2016
KARAR TARİHİ: 12/11/2020
DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu ------ tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı talep dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin-----------adresinde bulunan taşınmazın ------- karşılığı müteahhit firması olarak işi yüklendiğini, işbu sözleşmeye istinaden de alt taşeron olarak davalı şirketle sözleşme imzalandığını, sözleşmeye istinaden müvekkil şirketin eser binanın----- ürünlerinin yine sözleşmede belirtilen yönetmelik ve koşullar çerçevesinde precast uygulaması ve buna bağlı olarak ------------- yapılması hususunda anlaşma akdedildiğini, ancak davalı şirketin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, sözleşmenin 3.17 maddesi gereğince davalı şirket tarafından iş bedelinin tamamının----kadar teminat senedi verilmesi gerekirken halen senet verilmediğini, 3.20 maddesi uyarınca davalının işe dair ---------yapılmadığını, 4.5 maddesi uyarınca işyeri teslim tutanağı yapılmadığını ve halen işyerini teslim almadığını, işe başlanacağına dair hiçbir girişimleri olmadığını, 8.6 maddesi uyarınca davalı şirket tarafından teminat mektubu verilmesi gerekirken halen teminat mektubunun verilmediğini, davalı şirketin hiçbir edimini yerine getirmediğini, iyi niyetli müvekkili şirket tarafından elden kaparo çeklerinin teslim edildiğini ve yaklaşık -------aydan beri de davalı şirketin hiçbir edimini yerine getirmediğini, edimlerine dair bir hazırlık çabası da sergilemediğini, sözleşmenin en temel maddesi olan 9.4 maddesi uyarınca, teminat mektubu verilmeden sözleşmenin geçerli olamayacağına dair kabul ve taahhüt bulunduğunu, sözleşmenin geçerli olmadığını, davalı şirketin artık bu işi yapabileceği kanaatinin de kalmadığını, anlaşmaya istinaden de davalı şirkete müvekkil şirketin kendisine ait olan--- çekin elden teslim edildiğini,---- - Şubesi --------- iban numaralı hesaba ait çeklerin elden teslim edildiğini, bu çeklerden bazılarının davalı şirketçe sözleşmede geçerli olmadığı halde tahsil edilmeye başlandığını ve müvekkili şirketin zor durumda kaldığını, --- tarihli ---- bedelli ---- numaralı çek, -------- tarihli -------- bedelli ---- tarihli --- bedelli --------- tarihli ----bedelli -------- tarihli ---- bedelli ------ tarihli ---- bedelli ---- tarihli ---- bedelli --------- tarihli ------- bedelli ---- nolu çeklerin elden teslim edildiğini, bu çeklerin -------- tarihli olanların takas hesaplarına müvekkilinin hesabından ödendiğini, bu çekleri müvekkilinin ödemesine rağmen davalı şirketin hiçbir şekilde müvekkilinin hesabına da ödemediğini ve kötü niyetli olarak da halen diğer çekleri de teslim etmediğini, çekin günü geldiğinde veya gününden önce davalı veya davalı tarafından 3. Şahıslara ciro ettiği cirantaların çeki tahsil için bankaya ibraz etmesi ihtimalinin çok yüksek olduğunu, bunun da müvekkilinin olmayan bir borcu ödemesi ve mağduriyeti anlamına geleceğini, tüm bu nedenlerle dilekçede belirtilen çeklerin iptali, borcunun olmadığının tespitini ve dava sonuna kadar çekin ödenmemesi için çek üzerine İİK 72/2 maddesi gereğince ihtiyati tedbir konulmasını talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu beyan etmiş, bu nedenlerle davanın kabulünü, ---- adet çekin iptalini, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini, dava sonuna kadar çekin ödenmemesi için çek üzerine İİK 72/2 maddesi gereğince teminatlı veya teminatsız ihtiyati tedbir konulmasınına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, karar celsesinde talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili mahkememize sunduğu ---- tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddialarının dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi gerektiğini, müvekkili ile davacı şirket arasında düzenlenmiş bulunan bila tarihli sözleşme gereğince ---------ilgili yönetmelik koşullarında cephe olarak üretilmesi, konut inşaatının sözleşme ekinde yer alan projesine göre ----- uygulaması ---------------yapılması konusunda anlaştıklarını, sözleşmenin 3.17 maddesi uyarınca kendileri tarafından verilmesi gereken iş bedelinin-------- tutarındaki senedin verilmesi gereken tarihin açıkça yazılmadığını, davacı ile yapılan görüşme ve mailler ile bu sözleşme konusu teminat senedinin davacı tarafından şantiyenin yer teslim tutanağı ile kendilerine teslim edildiği zaman verileceği bildirilmişse de davacının yer teslimine yanaşmadığını ve müvekkilinin sözleşme ile ilgili herhangi bir kusuru olmamasına rağmen müvekkilini oyaladığını, bu hususun ------------ yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı yana bildirildiğini, buna rağmen davacı tarafın şantiye teslimine yanaşmadığını, ------ başlaması için davacı tarafından yer teslim tutanağının müvekkiline verilmesi ve bu tutanakla müvekkili firmanın davacıya ait şantiyenin bağlı olduğu ----- alt taşeron dosyası açmasının zorunluluğunun olduğunu, şantiye davacı tarafından teslim edilmediğinden ----- işlemlerinin tamamlanamadığını, müvekkilinin 4.5. Maddede belirtilen şantiye teslim tutanağını alabilmesi için davacı firmanın kaba inşaatın 11. Katını tamamlayıp, güvenlik önlemlerini alması gerektiğini, buna müteakip müvekkili firmanın sözleşmenin 3.19 maddesinde belirtildiği üzere 9. Katta gerekli asma iskele ray ve vinç sistemini kurup imalata başlayabileceğini, davacı tarafından sözleşmede belirtilen edimlerin yerine getirilmediğini, müvekkili firma tarafından sözleşme konusu projenin---- işleri için ----- firması ile sözleşme yaptığını,---- istenen renkteki ---- siparişlerini üretici----- siparişini geçtiğini ve ödemelerini yaptığını, müvekkili firmanın sözleşmedeki edimleri yerine getirebilmek için gerekli tüm hazırlıkları yaptığını, davacı tarafından haksız ve dayanaksız gerekçelerle sözleşmenin feshi yoluna gidilmesinin davacının kötü niyet içerisinde olduğunu gösterdiğini, anlaşmalardaki siparişlerin davacı yanın projesine özel olduğundan iadelerinin mümkün olmadığını, imalatı yapılmış olan tüm ürünlerin ödemelerinin müvekkili firma tarafından yapıldığını, davacının müvekkiline verdiği dava konusu çekler karşılıksız çıktığından müvekkili hakkında icra takipleri başlatıldığını, bu nedenle telafisi imkansız bir takım zararlara uğradığını, müvekkili firmanın işbu zararları ile ilgili de dava açma hakkını saklı tuttuklarını beyan etmiş, bu nedenle fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak kaydı ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, kötü niyetli davacının %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
--------- tarihli müzekkere cevabı,
-Davacı tarafından sunulan -------- yevmiye numaralı davalı ile olan sözleşmenin feshine ilişkin ihtarname örneği,
-İşveren -----arasındaki sözleşmenin feshedildiğine ilişkin --------- yevmiye numaralı ihtarnamesi örneği,
-Asıl iş sahibi yüklenici firma ile dava dışı --- akdedilmiş olan --- tarihli sözleşme örneği,
----- Şubesi ----- iban numaralı hesaba ait ---tarihli --- bedelli ----nolu çek ve ----- tarihli ----- bedelli ------ nolu çeklerin ödenmelerine ilişkin banka dekont örnekleri,
-Davalı şirket yetkilisinin asıl işveren --------- göndermiş olduğu -----
-Davacı şirket yetkilisinin asıl iş sahibi ile arasında akdedilen davacı şirket yetkilisinin asıl iş sahibi yüklenici firmada şantiye şefi olarak çalışacağına ilişkin akdedilen sözleşme örneği,
--------tarihli müzekkere cevabı,
-Mali Müşavir ve İnşaat Mühendisi bilirkişi heyetinin mahkememize sunduğu -----tarihli bilirkişi raporu,
-Mali Müşavir ve İnşaat Mühendisi bilirkişi heyeti mahkememize sunduğu -------- tarihli ek raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Dava, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Taraflar arasında ihtilafsız olan sözleşme yönünden davalının edimini yerine getirip getirmediği, davacının sözleşmeyi davalının edimini yerine getirmemesi nedeniyle feshetmesi sebebiyle sözleşme bedeline avans olarak verilen çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı ile davacının davaya konu çekler yönünden davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Tarafların dilekçelerindeki bildirdikleri delilleri toplanmıştır.
Mahkememizce resen seçilen mali müşavir ve inşaat mühendisi bilirkişi heyetinden davalının ------- yılları ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiştir.
Mali Müşavir ve İnşaat Mühendisi bilirkişi heyeti mahkememize sunduğu ---- tarihli raporunda sonuç olarak; Dava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, tarafların ticari defterleri ile davaya konu edilen imalatların yapılacağı ----------adresinde bulunan --------- mahallinde yapılan inceleme sonucu açıklanan nedenlerle mahkemenin kabulü halinde davalının yapmış olduğu proje üzerinden ön hazırlık ve ölçü çalışmaları nedeniyle sarf edilen emek ve mesai karşılığında talep edebileceği tutarın ---- olduğunu, davacının --- tarihli ---- bedelli ---- nolu ve -- tarihli yine ----- bedelli ----- numaralı toplamda ------ tutarlı --- çekinin takastan ödendiği anlaşıldığından ödenmiş olan bu tutardan davalının hak etmiş olduğu ---- tutarı çıkardıklarında davalının davacıya fazladan tahsil ettiği --- tutarı iade etmesi gerektiğini, --- tarihli --- bedelli ---- numaralı çek, ----- tarihli ---- bedelli---- tarihli --- bedelli ---- tarihli ---- bedelli --tarihli ---- bedelli ----tarihli ---- bedelli ---- numaralı davacının davalıya avans olarak verdiği toplam -------bedelli ------ adet çekin ise bedelsiz kaldığından iptali gerektiğini beyan ve rapor etmişlerdir.
Davacı vekilinin itiraz ve beyanları dikkate alınarak mahkememizin----- tarihli ara kararı ile daha önce rapor sunan bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş,----------- tarihinde dosya bilirkişi heyetine teslim edilmiştir.
Mali Müşavir ve İnşaat Mühendisi bilirkişi heyeti mahkememize sunduğu ----- tarihli raporunda sonuç olarak; ------ tarihli kök raporundaki görüşlerini aynen muhafaza ettikleri hususunda rapor sunmuşlardır.
Dosyada mevcut tüm delillerin incelenerek değerlendirilmesinde; hükme esas alınan bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dayanak yapılarak; Taraflar arasında bila tarihli alt taşeron sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeye göre davalının -------- ilgili yönetmelik ve teknik koşullarda cephe panelleri olarak üretilerek--------- adresinde bulunan konut inşaatının sözleşme ekindeki projesine göre yer alan ön dökümlü -------- uygulaması ve ----- doğramaları,------------ yapılmasını üstlendiği, davaya konu çeklerin avans olarak davalıya teslim edildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan raporun teknik inceleme kısmına göre; taraflar arasında imzalanan sözleşmeye binaen davalı tarafından davaya konu imalatların yapılmadığı hususunda tarafların mutabık kaldığı, davalı tarafın ön hazırlık ve ölçü çalışmaları nedeniyle sarf edilen emek ve mesai karşılığının iş tutarının -----oranında --- olabileceği, davalı tarafın malzeme siparişleri ve bazı ödemeler yapıldığı iddialarının izaha muhtaç olduğu tespit edilmiştir.
Mali yönden incelemede ise; davacı tarafın ---- yılı yevmiye defterlerini ibraz ettiği,----- yılı ticari defterleri ile ---- yıllarına ait envanter ve kebir defterlerini ibraz etmediği, bu sebeple davacı tarafın ticari defterlerinin bir birini teyit etmesinden bahsedilemeyeceği, davalı tarafın-------- yıllarına ait ticari defterlerini ibraz ettiği, ---- yılına ait ticari defterlerini ise ibraz etmediği, davalı tarafından teslim edilen ticari defterlerin hiç birinde bir kaydın bulunmadığının tespit edildiği, davacı tarafından teslim edilen ---- yılına ait yevmiye defterlerine göre --- tarihli, ---- bedelli, ------- tarihli, ------ bedelli, ---- no'lu çeklerin şüpheli alacaklar hesabına kaydedildiği, davalı tarafın incelenen --------- yıllarına ait ticari defterlerinde ödendiğini iddia ettiği ödemelerin kayıtlarında bulunmadığından kanıtlayamadığı tespit edilmiştir.
Davalının sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediği, taraflar arasında sözleşme kapsamındaki imali ve uygulanması kararlaştırılan imalatların tamamen başka firmalar tarafından yapıldığı ve davalı tarafından imal edilmediği hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, davaya konu çeklerin avans olarak davalıya teslim edildiği, ----------- keşide tarihli, ---- bedelli ------- no'lu ve ---- keşide tarihli, --- bedelli, ---- no'lu çeklerin takas suretiyle davalı tarafından tahsil edildiği, diğer çeklerin ise ----- tarihli, --- bedelli, --- no'lu çekin banka yükümlülüğündeki ------ kısmının ödendiği, -----tarihli, ---- bedelli, --- no'lu çekin karşılıksız işlemi gördüğü, -- tarihli, -- bedelli, ----no'lu çekin banka yükümlülüğündeki----- kısmının ödendiği----tarihli,---- bedelli, ------ no'lu çekin banka yükümlülüğündeki --- kısmının ödendiği, --- tarihli, --- bedelli,------ no'lu çekin banka yükümlülüğündeki ---- kısmının ödendiği, ----tarihli,------ bedelli, -------- no'lu çekin banka yükümlülüğündeki ------ kısmının ödendiği,
davacı tarafın incelenen ticari defterlerinde davaya konu çeklerin kayıtlı olduğu, davalı tarafından cevap dilekçesinde ön hazırlık işlemleri için yapılan emek ve mesainin hesaplanmasını talep etmediği, talebe bağlılık ilkesi gereği davalı tarafından talep edilmeyen hususta bilirkişi heyeti tarafından yapılan hesaplamanın mahkememizce değerlendirilmeyerek bedelsiz kalan davaya konu çekler yönünden davanın Kabulü ile; Davacının davaya konu ------- Şubesi ----------- iban numaralı hesaba ait ------ tarihli ---- bedelli ----- numaralı çek, -----tarihli ----- bedelli ---- tarihli ---- bedelli -------- tarihli ---- bedelli ----- tarihli --- bedelli ---- tarihli ----- bedelli ---- tarihli ---- bedelli ----- tarihli ---- bedelli ---- numaralı çek nedeni ile davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davanın KABULÜ ile,
1-Davacının davaya konu -----Şubesi ---- iban numaralı hesaba ait ----- tarihli ------- bedelli -------numaralı çek, ---- tarihli ---- bedelli ---- tarihli ------- bedelli ----- tarihli ----bedelli ----- tarihli -------- bedelli ----- tarihli ---- bedelli ----- tarihli ------bedelli -------- tarihli ----- bedelli ------- numaralı çek nedeni ile davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Başlangıçta peşin olarak alınan 170,78 TL harç ile yargılama sırasında alınan 4.952,47 TL ve 4.952,72 TL tamamlama harcı toplamının, alınması gerekli olan 20.493,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 10.417,03 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu 29,20 TL başvuru harcı, 170,78 TL peşin harç, 4.952,47 TL ve 4.952,72 TL tamamlama harçları ile 253,50 TL tebligat ve müzekkere gideri ile 1.990,50 TL bilirkişi ücreti toplamı 12.349,17 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 29.450,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------ Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/11/2020