T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2016/776
KARAR NO: 2018/473
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/06/2016
KARAR TARİHİ: 26/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçlu, müvekkil şirkete ....... tarihli, referans numarası ile 16.643,00 EUR bedelli proforma fatura düzenlendiğini, faturada birim fiyatlarına ve imktarlarına yer verilen mallar karşılığı olarak müvekkil şirketin işbu icap niteliğindeki proforma fatura bedelini uygun görmüş ve 30/03/2015 tarihinde davalı borçluya fatura bedelini ödedeğini, Müvekkil şirket, davalının .......... Şubesinde bulunan ........... IBAN hesabına,...... Bankası aracılığıyla malların bedelini 30/03/2015 tarihinde gönderdiğini, söz konusu bedelin yurt dışındang önderildiği için davalının belittiği banka hesabına geç yattığını, Banka kayıtlarında da ödemenin proforma faturaya istinaden yapıldığını, İşbu ödeme müvekkil şirket tarafından 07/11/2014 ile 18/03/2015 tarihlerinde davalı tarafından düzenlenen .... başlıklı belgelerde gözüken miktarlar düşülmek üzere 15.759,24 EUR olarak yapıldığını, davalı borçlu aleyhine İstanbul Anadolu ....... İcra Müdürlüğünün 2016/4300 E sayılı dosyası nezinde icra takibi başlattığını, davalı İstanbul Anadolu .......... İcra Hukuk Mahkemesenin 2016/340 E.sayılı dosyası ile gecikmiş itirazda bulunduğunu, davalı borçlunun işbu itirazı haksız ve kötüniyetli olduğunu, yukarıda arz ve izah olunan sebeplerle davalı borçlunun haksız itirazının iptali ile ira takibinin devamına, müvekkil şirket lehine %20 'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... 2014 yılında kendi ilgi alanları ile ilgili .......n alımlar yapmayı, önerilen .... şirketleri ile tanışmayı ve bu hususta kendisine yardımcı olunmasını istediğini, ...... firmaları ve tarihleri netleştikten sonra 15:09-21/09/2014 tarihleri arasında Kütahya ve İstanbulda 9 farklı üreticiler ile tanışma ve görüşmelere kendilerini misafir ettiklerini, bu görüşmelerde ....... şirketleri ile kendisi için olumlu sonuçlar sağlandığını, Dirstribütörlük yanısıra.... firması .... kendileri adına, diğerleri direkt sunabileceklerini belirttiklerini, ........ olan .......... taklitine sahip ....... firması, bu ürünleri kendilerinden ithal etmek yerine, direkt benzeri .....taklitine sahip ......... firmasından ithalatı tercih ısrarını sürdürdüğünü,......... takliti ürüne sahip......... firması ile görüşmelerde , italya..... ile sorunların yaşandığını, bu sebeple artık...... kendisinden direkt ithal yapabileceği 24/02/2015 tarihli firma ile görüşmede kararlaştırıldığını,........., nolu siparişinin ödemesini tamamlasa idi kendisine tüm pozisyonlar zamanında gönderilmiş olacağını, bu durumun kendilerine yazı ile bilirtildiğini, ........yazışmalarda önceden belirtilmiş olan tutarların kendisine fatura edildiğini, ve iadeli taahhütlü olarak gönderildiğinin şirket kayıtlarına girildiğini, yukarıda arz ve izah olunan sebeplerle ...... tek taraflı Tensip Tutanağına cevaben itirazlarının kabulünü arz ve talep etmiştir.
Dava : Dava İİK 67 vd maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali davasıdır
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava açıldığı tarihte yazılı yargılama usulüne tabii olup, usulünce taraf teşkili sağlanmış , dilekçeler aşaması tamamlanmış , HMK 140 maddesi uyarınca ön inceleme duruşmalı yapılıp uyuşmazlıklar tesbit edildikten sonra tahkikat aşamasında deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınmış HMK 321 maddesi uyarınca tahkikat sonlandırılarak dava sonuçlandırılmıştır.
İstanbul Anadolu ............. İcra Müdürlüğü 'nün 2016/4300 Esas sayılı icra dosyası içerisine getirilmiş yapılan incelemede davacı takip alacaklısının davalı takip borçlusu aleyhine 15.759,24 EURO asıl alacak ve 1.024,57 EURO işlemiş faiz alacağı yönünden ilamsız icra takibi başlattığı davalının İstanbul Anadolu ..... İcra Hukuk Mahkemesinde açtığı 2016/340 esas 2016/564 karar sayılı karar ile ödeme emrinin tebliğ tarihinin 16/03/2016 olarak sayılmasına karar verilmesi üzerine davalının 17/03/2016 tarihli dilekçesi ile gecikmiş itirazının kabulü ile takibin durdurulmasının talep ettiği ve davanın İİK 67 maddesinde düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK ;
Davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan İstanbul Anadolu ......... İcra Dairesi'nin 2016/4300 esas sayılı icra dosyasında takibe konu alacak nedeniyle taraflar arasındaki ticari ilişki uyarınca davacının sipariş ettiği malların davalı tarafından teslim edilip edilmediği ile davacının davalıdan bu ticari ilişki nedeniyle ödediği bedelin iadesini talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Davaya konu ......... sipariş nolu 28/01/2015 tarihli davacı tarafından davalıya düzenlenen sipariş belgesinin tercümesinden ödemenin siparişle belirleneceği , nakliyenin göndericiye ait olacağı, önceden yetkilendirilmediği takdirde parsiyel (kısmi ) sevkiyatların kabul edilmeyeceğinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davalının 14/07/2017 tarihli dilekçe ekinde sunduğu tercume edilmiş 04/06/2015 tarihli davacı adına davalıya hitaben gönderilen e-mail çıktısının incelenmesinde davacının davalıdan, ödemiş olduğu.......... siparişe ilişkin ürünlerin gönderilmesini ürünler ulaştığında kalan bedelin ödeneceğini ve ürünler ulaştığında kalan bedelle birlikte +%10 iskonto ödeneceğinin bildirildiği, davalının bu maile hitaben 15/06/2015 tarihinde davacı şirkete gönderdiği e-mailin incelenmesinde, ......refarans nolu sevkiyatın belirtilen tüm pozisyonlarla birlikte yapılacağını tamamlayıcı sipariş işlerinin %50 masraf ödemesi dahilinde havalenin ulaşması halinde başlatılacağının bildirdiği anlaşılmıştır.
Taraflar tacir olup, delil olarak ticari defterlere dayanıldığından , TTK 83-85 maddesi ve HMK nun 222 maddesi uyarınca tarafların ticari defterlerinin bilirkişi aracılığı ile incelenmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi davacı ve davalıya ait ticari defterlerin üzerinde inceleme yaparak , 24/01/2018 tarihli raporunu dosyaya sunmuştur.
Sunulan rapor uyarınca davacının İtalyan şirketi olması sebebiyle mahkemece görevlendirilen tercuman bilirkişi aracılığı ile davacı ticari defterlerinde inceleme yapıldığı davacının ticari defterlerinin İtalyan Hukukuna göre usulüne uygun olarak tutulduğunu davalının ticari defterlerinin ise , TTK hükümleri ve vergi usul yasası uyarınca usulüne uygun olarak tasdik ettirdiğini davacının ticari defter kayıdına göre 16.643,00 EURO bedelli proforma faturanın verilen sipariş avansı olarak davalıya borç kayıt edidiğini ,143,196 EURO ve 739,80 EURO davacı alacağı dekonttan düştükten sonra kalan 15.759,24 EURO bedelin bankadan yapılan transfer olarak davacı kayıtlarında yer aldığı , davalının ticari defterlerine göre ise 38.419,00 EURO bedelli siparişin %60 lık karşılığı olan 19.256,00 EURO'nun ödenmemesi sebebiyle masraf açıklamalı davacı şirket adına düzenlenen 14/12/2015 tarihli 1512137 nolu 51.774,90 TL faturayı gelir hanesine kayıt ettiğini, banka kayıtlarının incelenmesinden davacı şirketin 31/03/2015 tarihinde "....... açıklamalı 15.759,24 EURO havale işlemi yapıldığını, taraflar arasında tutarları farklı proforma faturaların e-posta yazışmalarının bulunduğunu, 38.419,00 EURO sipariş formunun davacı tarafından hazırlandığını davalıya gönderildiğini sipariş formunun içerisinde dönüş olmaz ise siparişin 5 gün sonra teyit edilmiş olacağı, nakliyenin göndericiye ait olduğunu , ödemenin siparişle belirleneceği gibi detayların yer aldığı , sipariş formunda davacı tarafın yüklemeden önce bedelin tamamını göndereceği ve yüklemenin daha sonra yapılacağı yönünde bir taahhüdün bulunmadığı ve yine karşılığı yükleme yapmamış olsa bile masraf adı altında aynı tutar bedeli talep edebileceği konusunda bir ibareye veya anlaşmaya rastlanmadığı, yine ihraç edilecek mallara ilişkin ...... çıkış beyannamesi ve diğer belgelerle birlikte ihracatın Gümrük Müdürlüğünde teyit edilmesi gerektiği dava dosyasında bu yönde sunulmuş herhangi bir belgenin olmadığını , 15.759,24 EURO ödeme karşığında davacıya mal teslim edilmediğini ve davacının 15.759,24 EURO yönünden itirazın iptali talebiinn yerinde olduğunu bildirmiştir.
TBK 207. Maddesi uyarınca satış sözleşmesinin satıcının satılanın zilliyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir adet bulunmadıkça satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdür.
TBK 123. Maddesi uyarınca karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan biri temerrüde düştüğü takdirde borcun ifa edilebilmesi için uygun bir süre verilebilir veya uygun süre verilmesini hakimden isteyebilir.
TBK 117 maddesi uyarınca Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle borçlu temerrüde düşmüş olur.
TBK 125. Maddesi uyarınca sözleşmeden dönme halinde taraflar karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler.
Dosyanın bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde: davacının tercüman vasıtasıyla incelenen İtalyan Hukukuna uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarına göre davalıya 16.643,00 EURO bedelli proforma faturanın sipariş avansı olarak borç kaydedildiği, davalının alacaklarını düşüldükten sonra 15.759,24 EURO bedelin bankadan davalıya yapılan transfer olarak kayıtlı olduğu, davalı ticari defter kayıtlarına göre ise; 14/12/2015 tarihli 151.2137 nolu 51.774,90 TL lik faturanın gelir hanesine 38.419,00 EURO bedelli siparişin %60 lık karşılığı olan 19.256,00 EURO nun ödenmemesi sebebiyle tanzim edilen masraf faturası olarak kaydedildiği, taraflar arasında 28/01/2015 tarihli ..... nolu 38.416,00 EURO bedelli sipariş formu uyarınca davacı tarafından davalıya 15.759,24.EURO banka vasıtası ile ödeme yapıldığı, bu ödemenin karşılığında davalının siparişe konu malları teslim etmediği dosya kapsamındaki taraf beyanları ve delilerle sabittir.
Her ne kadar davalı 38.419,00 EURO bedelli siparişin %60 lık karşılığının ödenmemesi sebebiyle davacı adına 151.2137 nolu masraf faturası düzenleyip ticari defterlerine kayıt etmiş ise de bu masraf faturasının davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı gibi dosya kapsamındaki deliller ile davalı davacı ile aralarındaki ticari ilişkide sipariş bedelinin tamamen ödenmesi halinde siparişe konu malların teslim edileceği ve siparişin kalan bedelinin ödenmemesi halinde ödenen bedelin masraf kabul edilerek iade edilmeyeceği konusunda anlaşma olduğu hususunu ispatlayamamış olup, davalının sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeniyle uğramış olduğu zararlara ilişkin süresinde açılmış bir karşı dava ya da takas mahsup defii de bulunmadığı nazara alınarak davacı şirketin malların tesliminden sonra kalan bedeli ödeyeceği yönünde mail göndermesine rağmen davalının ileri sürdüğü koşullar ve ödemelerin gerçekleşmesi halinde malları davacıya teslim edeceğini bildirdiği böylelikle taraflar arasında mal tesliminin gerçekleşmediği ve .... nolu siparişe konu işlemin tarafların iradelerinin uyuşmaması sebebiyle ifa edilemediği anlaşılmış olup davacının proforma faturaya avans olarak ödediği 15.759,24 EURO bedeli faturaya konu malların teslim edilmemesi sebebiyle iadesini talep edebileceği kanaatine varılarak takibe konu asıl alacak yönünden itirazın iptali talebinin kabulüne,
İcra İnkar Tazminatı Yönünden ; Takibe konu alacak faturadan kaynaklı likit bir alacak olup, itiraz haksız olduğundan davacı lehine İİK 67/2 maddesi uyarınca % 20 oranında İcra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine dair karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE ,
2- İstanbul Anadolu............ İcra Dairesinin 2016/4300 Esas sayılı icra dosyasında takibe konu 15.759,24 euro asıl alacak yönünden İİK 67 maddesi uyarınca İTİRAZIN İPTALİNE, takibin %4,5 faiz oranını geçmemek kaydı ile 03/03/2016 tarihinden itibaren kamu bankalarınca Euro para cinsine uygulanacak 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz oranı ile devamına,
3-Takibe konu 15.759,24 euro asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının İİK 67 maddesi uyarınca davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte olan Harçlar Kanunu'na göre alınması gerekli 3.423,01 TL karar ilam harcından dava açılırken peşin olarak yatırılan 588,90 TL harç ile takip dosyasında alınan 266,86 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.567,25 TL ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı taraf, yargılama sırasında kendisini kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan.......... 'ye göre 5.862,10 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça, yargılama sırasında yapılan 588,90 TL peşin harç, 149,50 TL tebligat ve müzekkere gideri ile 500,00 TL tercüman bilirkişi ücreti, 1.000,00 TL mali müşavir bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.238,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davalı tarafça yargılama sırasında yapılan tebligat gideri olarak yapılan 11,00 TL yargılama masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,
8-HMK 120 maddesi gereğince, taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısımlarının karar kesinleştikten sonra HMK 333 maddesi gereğince taraflara iadesine,
Karar verildi.
Davacı vekili ve davalı asilin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren HMK 345 maddesi uyarınca yasal iki haftalık süre içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı.