T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2016/893
KARAR NO: 2018/293
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 20/03/2018
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 10/08/2016 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; 07/02/2016 tarihinde, davacının sürücüsü ve sahibi olduğu ............ plakalı araç ile davalıların sürücüsü, sahibi ve trafik sigortacısı olduğu .......... plakalı aracın kazaya karıştığını, kazanın meydana gelmesinden davalı sürücü ............. 'in kusurlu olduğunu, ............ plakalı aracın hasar tutarın kasko sigortacısı tarafından ödendiğini, ancak aracın değer kaybına da uğradığını, davalı ... şirketine araçtaki değer kaybının ödenmesi için başvurulduğunu, ancak reddedildiğini, sigorta eksperi tarafından ....... plakalı araçta 4.080 TL değer kaybı olduğunun tespit edildiğini ve 354 TL eksper ücreti ödendiğini, değer kaybı ile eksper ücreti toplamı 4.434,00 TL tazminatın tahsili İstanbul Anadolu ............ İcra Dairesinin 2016/11816 Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalıların itirazları üzerine takibin durduğunu beyanla, değer kaybı ile ekspertiz ücreti toplamı 4.434,00 TL tazminatın takip tarihi itibariyle tahsili için başlatılan icra takibine haksız itirazların iptali ile takibin devamına, alacağın % 20 'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu ........... havale tarihli davalı ............ cevaplarına karşı cevaba cevap dilekçesinde özetle: dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 20/03/2018 tarihli karar celsesindeki esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı ............ vekili Mahkememize sunduğu 29/09/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olmadığını, davacı sürücününde kusurlu olduğunu, davacının ............ plakalı aracında kaza nedeniyle değer kaybı olmadığını, davanın ....... plakalı aracın sigortacısı................... 'ye yöneltilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ........... vekili Mahkememize sunduğu ......... havale tarihli ikinci(2.) cevap dilekçesinde özetle: cevap dilekçesini tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ............... vekili 20/03/2018 tarihli esas hakkındaki beyanında; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ................A.Ş. vekili Mahkememize sunduğu 28/09/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: kazaya karışan ......... plakalı aracın trafik sigortası teminatı altında ve limitin 29.000,00 TL olduğunu, davacıya ait .............. plakalı araca ilişkin hasar tutarı karşılığı davacıya 25.05/2016 tarihinde 5.432,00 TL ödeme yapıldığını ve bakiye teminat limitinin 23.568,00 TL olduğunu, .............. plakalı aracın önceden de kazası ve hasarı olduğu için değer kaybının olmayacağını, temerrüde düşürülmediklerini, kusur ve gerçek zararın bilirkişi tarafından belirlenmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde trafik kazası nedeniyle davacı aracında değer kaybı olup olmadığı ve davalıların bu zarardan sorumlu olup olmadıklarınoktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: İtirazın iptalini düzenleyen 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67/1. Maddesindeki "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:
Celp ve tetkik edilen İstanbul Anadolu ............. İcra Müdürlüğü'nün 2016/11816 Esas sayılı dosyasında; davacı takip alacaklısı tarafından 06/06/2016 takip talebi ile davalı takip borçluları hakkında ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalı takip borçlusu ............ A.Ş. 'ye 08/06/2016 tarihinde, davalı takip borçlusu ......................... 08/06/2016 tarihinde tebliği üzerine davalı takip borçlularının süresi içerisinde, borca ve ferilerine karşı itiraz ettiği ve bunun üzerine takibin durduğu, itiraz dilekçesinin ve takibin durdurulmasına ilişkin kararların davacı takip alacaklısına tebliğ edilmediği, eldeki davanın 1(bir) yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
07/02/2016 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı incelendiğinde, 07/02/2016 tarihinde.......... sevk ve idaresindeki ............. plakalı araç ile sürücü ... sevk ve idaresindeki ............ plakalı aracın karıştığı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.
31/10/2015 başlangıç tarihli, ............... A.Ş. tarafından tanzim edilen Trafik Sigorta Poliçesi incelendiğinde; ........... tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının ............., sigortalananın ..........(..................... Otomobil olduğu anlaşılmıştır...
22/02/2016 tarihli Değer Kaybı Raporuna göre, ............ plakalı araçtaki değer kaybının 15.000 km altındaki araç için 4.080,00 TL, 15.000 km ve üzeri araçlarda ise 4.172,26 TL olduğu raporlanmıştır.
Makine Mühendisi bilirkişisinin sunduğu 11/09/2012017 havale tarihli raporunda özetle; davalı sürücü .......... 'in kazanın meydana gelmesinde % 75 asli kusurlu olduğunu, kazadaki dava dışı ........... plakalı araç sürücüsü ... 'ın % 25 oranında kusurlu olduğunu, tazminata konu .......... plakalı araçtaki değer kaybının 3.000,00 TL ve davalı sürücünün kusuruna isabet eden kısmın 2.250,00 TL, ekspertiz ücretinin 177,00 TL, davalı sürücünün kusuruna isabet eden kısmın 132,00 TL, toplam zararının 3.177,00 TL ve davalı sürücünün kusuruna isabet eden kısmın 2.382,75 TL olduğu, davacı tarafın yasal faiz talebinin yerinde olduğu beyan ve rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 29/05/2017 Tarih, 2016/14573 Esas ve 2017/6035 Karar Sayılı İlamı).
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir(İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesi'nin 12/07/2017 Tarih, 2017/426 Esas ve 2017/506 Karar Sayılı İlamı).
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Müteselsil Sorumluluk
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Araç Malikinin Sorumluluğu
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklindedir. Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86)
İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3)
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).
TEMERRÜT VE FAİZ
Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.(TBK Madde: 117/2)
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
............... Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur(3095 s.y. M. 2/2).
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti, Bilirkişi Raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; 07/02/2016 tarihinde davalı ..........'in sevk ve idaresindeki .........plakalı araç ile davacı ... 'ın sevk ve idaresindeki ............... plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü......... 'in % 75 oranında, davacı sürücü ... 'ın % 25 oranında kusurlu oldukları, davada trafik(ZMMS) poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin de taraf olması nedeni ile poliçe tarihi itibariyle 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların uygulanması gerektiği, bu doğrultuda hazırlanan gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişisi raporuna göre davacının 2.382,75 TL değer kaybı bedeli ve ekspertiz ücreti nedeniyle zararının bulunduğu, davacı vekili her ne kadar kusur tespiti ve değer kaybı yönünden rapora itiraz etmiş ise de, davacının kavşağa hızını yeterince azaltmadan girmiş olması nedeniyle atfedilen % 25 oranındaki kusurun somut olaya uygun olduğu, ...........plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde KTK Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalayan davalı ... şirketinin davacı tarafın zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre, davalı işleten/malik'in ise davacı tarafın zararından, sürücü kusuru ve araçtaki bir bozukluğun birlikte kazaya neden olmuş olmaları ve kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini iddia ve ispat edilmediğinden KTK 85/1-4 ve 86. maddelerine göre işleten olarak kusursuz sorumluluk esaslarına göre müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davalı tarafın kazaya karışan aracının ticari araç olmadığı, bu nedenle haksız fiilden kaynaklanan tazminat alacağına yasal faiz uygulanması gerektiği, davalı araç maliki yönünden temerrütün haksız fiil tarihi itibari ile davalı ... şirketi yönünden ise takip tarihi itibariyle gerçekleştiği, 2.382,75 TL asıl alacak yönünden takibe itirazın haksız ve yersiz olduğu, sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2-Davalı takip borçlularının İstanbul Anadolu .............. İcra Müdürlüğü 'nün 2016/11816 Esas sayılı dosyasında ki takibe vaki itirazlarının 2.382,75 TL asıl alacak yönünden İPTALİNE, kabulüne karar verilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
3-Alacağın tespiti yargılamayı gerektirdiğinden davacı tarafın şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Başlangıçta peşin olarak alınan 53,56 TL harcın, alınması gerekli olan 162,76 TL harçtan mahsubu ile bakiye 109,20 TL karar ve ilam harcının davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
5- Davacının yargılama sırasında, tebligat ve posta gideri olarak yapmış olduğu 212,40 TL ile bilirkişi masrafı olarak yaptığı 700,00 TL toplamı 912,40 TL yargılama masrafının davacı davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 490,31 TL yargılama masrafına davacının başlangıçta yatırdığı peşin harç 53,56 TL ilave olunarak toplam 543,87 TL yargılama masrafının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 422,09 TL yargılama masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. maddesi uyarınca 2.180,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/2 maddesi uyarınca 2.051,25 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya; artan delil avanslarının davalılara iadesine,
9- Karar kesinleştiğinde, İstanbul Anadolu .............................. İcra Müdürlüğü 'nün 2016/11816 Esas sayılı dosyasının merciine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. .