T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/178 Esas
KARAR NO: 2021/484
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/04/2019
KARAR TARİHİ: 24/06/2021
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 29/04/2019 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Davacı yanın -----değerinde------- tutarlı çek ile yapıldığını, davalı yan tarafından kısmi ---- taraflar arası yapılan görüşmeler neticesinde davalı yanın ürünleri ---,-- geçmesine rağmen ürünlerin değiştirilmediğini hatta davalı yana ulaşılamadığını, davacı yan tarafından--- ihtarnamenin keşide edildiğini, fakat adresin boş olmasından dolayı ihtarnamenin iade edildiğini, davacı yanın araştırmaları sonucu -------- ihtarnamenin keşide edildiğini, ihtarnamenin keşide edilmesine rağmen çeklerin davacı yana iade edilmediğini beyanla, davacı yanın davalı----- yönünden bedelsiz kaldığından, davalı yanın, davalıya 29.853,95 TL için borçlu olmadığının tespitine, davacı yanın ve 3. Kişilerin telafisi imkansız zararlarının hasıl olmaması amacıyla, dava konusu çeklerin cirosunun, icraya konulmasının, icraya konulması halinde tahsilinin teminatsız surette, ihtiyati tedbiren durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu 17/02/2021 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Davalı yan tarafından, dava konusu ürünlerin sözleşmeye uygun ve irsaliyeli fatura düzenlenerek, davacı yana imzası karşılığı teslim edildiğini, davacı yan tarafından gönderilen ihtarnamede çeklerin iadesinin talep edildiğini fakat herhangi bir ayıp ihbarında bulunulmadığını, ürünlerin davacı yana---- işlendiğini, davalı yanın alacaklıya borcunun bulunmadığını beyanla, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
------- şubesi kayıtları,
---- bordrosu sureti,
------- yevmiye nolu ihtarname sureti,
------ yevmiye nolu ihtarname sureti,
----- tarihli cevabi yazısı,
--------- tarihli cevabi yazısı,
----- tarihli ıslah dilekçesi sureti,
-İrsaliyeli fatura suretleri,
-Mali müşavir bilirkişinin ---
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, KABUL VE GEREKÇE;
Dava; İ.İ.K. 27/8. Maddesine istinaden açılan istirdat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, davaya konu çeklerin ticari alışveriş nedeniyle cam siparişine binaen verilip verilmediği, çek karşılığı --- teslim edilip edilmediği, davacı tarafın davaya konu çekler nedeniyle davalı tarafa borçlu olup olmadığı noktasındadır.
Tarafların dilekçelerinde bildikleri delilleri toplanmıştır.
-------- tarihli cevabında;
Dava konusu mezkur çeklerin hesap sahibinin davacı şirket olduğu ve çeklerin ---- ibraz edildiği bildirilmiştir.
---- tarihli cevabında dava konusu mezkur çeklerin ----şubeye tahsile verildiği ve çeklerin vadesinde müşteri hesabına geçtiği bildirilmiştir.
Davacı vekili --- ile dava konusu çeklerin ödenmesi nedeniyle menfi tespit davasının ıslah ile dava konusu edilen çek bedellerinin istirdatı talep edilmiştir.
Mahkememizce mali müşavir bilirkişiden uyuşmazlık hakkında rapor aldırılmıştır.
22.04.2021 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda özetle; Yapılan ---- mübrez belge, bilgi, davacı yana ait 2019 yılı ticari defterleri ve dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; davacı yan tarafından incelemeye sunulan 2019 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davalı yan incelemeye gelmemiş, ticari defterlerini ibraz etmemiştir, davacı yanın ticari defterlerinde; davalı yan tarafından davacı yana 15.146,05 TL tutarında fatura düzenlendiği,--- tutarlı çek ödemesi yapıldığı, davacı yanın davalı yandan dava tarihi itibarıyla 29.853,95 TL alacaklı gözüktüğü, tarafımızdan tespit edilmiştir.
Davalı yanın cevap dilekçesi ekinde dosyaya --- faturanın da davacı yanda kayıtlı olduğu, bu noktada davacı yanın davalı yana fatura borcunun 15.146,05 TL olduğu, tarafımızdan tespit edilmiştir.
Ödeme noktasında ispat yükümlülüğü davacı yandadır. Dosyada --- vadesinde ödendiğine ilişkin bilgi bulunmaktadır. Davacı yanın ticari defterlerinde davalı yana ödeme olarak------ tutarlı çekin tahsiline ilişkin ise dosya kapsamında --- bulunmamaktadır. Bu noktada davacı yan tarafından davalı yana --- tutarında ödeme yapıldığı tarafımızdan tespit edilmiştir.
Diğer bir ifadeyle davacı yanın davalı yana ---- davacı çek ödemeleri) fazla ödeme yaptığı, tarafımızdan tespit edilmiştir.
Dava konusu---- edilen çek yönünden; Davacı yanın davalı yana borçlu olmadığının söylemeyeceği,
Dava konusu ---- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı yandan tahsili gerektiğini beyan ve rapor etmiştir.
Dosyada mevcut tüm deliller hep birlikte değerlendirilerek, hükme esas alınan ----raporu dayanak yapılarak;
Davacı tarafın incelenen --- usul ve yasaya uygun tutulduğu, davacı lehine delil vasfına haiz olduğu, taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, davalı ile olan ------ takip ettiği, davalı tarafından davacı tarafa ----düzenlendiği, davacı tarafından davalı tarafa --- tutarında çek ödemesi yapıldığı, taraflar arası ---tarihinden sonra başkaca ticari ilişki bulunmadığı, davacı tarafın incelenen --- alacaklı olduğu,
Davalı tarafın--- kararının tebliğine ve ihtarata rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı,
Taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu hususunda ihtilaf bulunmadığı, davalı tarafından davacı tarafa 15.146,05 TL tutarında 3 adet fatura düzenlendiği, faturalara karşılık davacı tarafından davalı tarafa 3 parça halinde toplam 45.000 TL tutarında çek ödemesi yapıldığı, davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan 15.146 TL tutarındaki 3 adet faturanın davacı taraf ticari defterinde aynen kayıtlı olduğu, davacı tarafın davalı tarafa faturadan kaynaklı borcunun --- olduğu, davacı tarafından davalı tarafa faturalara karşılık toplam --- yapıldığı, davacı tarafından davalı tarafa ticari ilişkiye istinaden verilen va dava konusu edilen----- meblağlı çek ile aynı---- meblağlı çeklerin lehdarı olan davalı tarafından cirolanarak tedavüle sokulduğu, dava konusu çeklerin --- tarihinde çeki ibraz eden dava dışı ---ödendiği, davaya konu çeklere karşılık ürünlerin davalı tarafından tesliminin ispat edilemediği, davacı tarafından İ.İ.K. 72. Maddesine istinaden takipten önce menfi tespit davası açılmış ise de, dava devam ederken davaya konu çek bedellerinin ödenmesi nedeniyle menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştüğü,-- tarihli ıslah dilekçesi ile menfi tespit talepli davasının ödeme nedeniyle ödenen bedelin istirdatına çevirdiği, ıslah dilekçesi ile 29.853,95 TL'nin istirdatı talep edilmiş ise de; ticari ilişkiye istinaden davacı tarafından davalı tarafa verilen 10.000 TL meblağlı çekin (davacı ticari defterinde kayıtlı olan) dava konusu edilmediği, ödeme tarihinden itibaren avans faizi talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Dava konusu ---------- tutarlı, --- tarihinde tahsil edilen çek yönünden; çekin ---- davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,-- ödeme tarihi olan 30/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatına,
2-Fazlaya dair talebin REDDİNE,
3-Başlangıçta peşin olarak alınan 509,84 TL harcın, alınması gerekli olan 1.356,22 TL harçtan mahsubu ile bakiye 846,38 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4------- tarafından ödenen---davacı --- davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu ---davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, dava konusunun toplam değerinin---- sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 442,15 TL yargılama masrafının davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
5-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu --- bilirkişi ücreti olmak üzere toplam -- yargılama masrafının davacı davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 598,53 TL yargılama masrafına davacının başlangıçta yatırdığı harç 509,84 TL ilave olunarak toplam 1.108,37 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava konusunun toplam değerinin --- sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 301,47 TL yargılama masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürülükte bulunan --- ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan ----- ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.