T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/168
KARAR NO: 2022/556
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 08/03/2022
KARAR TARİHİ: 07/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili --- tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait --------ticari işletmenin ----- tarihinde yaşanan yangın nedeniyle işletme tamamen yandığını, ticari ve hukuki evrakların da zayi olduğu --- ile tespit edildiğini, söz konusu felaket nedeniyle ------- işletmede bulunan; ------- evrakları,------------- yılları muhasebe kayıtlarına ait ------------ Defterleri, ------ --------- raporu, --------tarafından verilen ---- belgeleri, denetim raporları ------ edilecek olan --- mektupları, ------- arasındaki-----beyannameleri, Personele ait özlük dosyaları, İşe giriş-çıkış kayıtları,-------- ait tüm evrak ve belgeler, ----------- müşterilerine kesilen ------- ve ihracat evrakları,-------- siparişleri,----- ve ürün ------standartları, Muhtelif firmalar ile yapılan tedarik, satın alama, satış ve gizlilik sözleşmeleri,---- alınan---- listeleri, ------ ve emtialar ve----tespit edilemeyen veya hatırlanamayan tüm hukuki evrakların tamamen yanarak zayi olduğunu belirterek dilekçenin II. maddesinde belirtilen evraklar için zayi olduğunun tespiti ile söz konusu dosyaların ve evrakların zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GERKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile zayi olduğu ileri sürülen davacı şirkete ait belgelerin zayi olduğunun tespiti ile iptali istemine ilişkindir.
TTK'nun 82/7 maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilecektir.
-------- incelendiğinde, ------- işyeri depolama kısmının tamamen, ana üretim bölümünün kısmen yanmak...." suretiyle zarar gördüğünün belirtildiği anlaşılmıştır.
Davaya konu yangın hadisesinin --------- tarihinde meydana geldiği, davacı tarafından eldeki davanın ----- tarihinde açıldığı, buna göre davanın 15 günlük hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
---------- tarihli yazı cevabına göre, davacı şirket hakkında -------- inceleme dönemi ile ilgili olarak mükellef kurumun incelemeye sevk edildiğini, ----- yapılmak üzere henüz müfettiş belirlenmediği, mükellef nezdinde henüz başlamış bir vergi incelemesi bulunmadığında defter ve belge istenilmediği bildirilmiştir.
Mahkememizce dava dosyası mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek davacı şirkete ait tüm ------ dosya üzerinde inceleme yapılarak davaya konu edilen defter ve belgeler yönünden TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin yasal koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bir şirketin ticari defter ve kayıtlarının ziyaa uğradığından bahisle zayi belgesi verilebilmesi için bu defter ve kayıtların olağanüstü bir durum nedeniyle kaybolmuş olması gerekmektedir.
Davaya konu olayda davacı------- nedeniyle işletmenin tamamen yandığı, dava dilekçesinde sıralanmış ---- belgelerinin yandığını iddia etmiş, mahkememizce yapılan yargılama sırasında toplanan deliller,-----, bilirkişi raporu incelenip birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirkete ait adreste yangın meydana geldiği, çıkan yangın sonucunda defter ve belgelerin zayi olduğu, davacının olayın meydana gelmesinde her hangi bir kusurunun veya ihmalinin bulunmadığı, zayi belgesi verilmesi talep edilen belgelerin basiretli bir tacirin göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü zıyaa uğradığı, bu nedenle bu belgelere ilişkin olarak zayii belgesi verilmesi gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
1.Davanın KABULÜ ile ;davac-----tarihli --------------- raporunda gösterilen belgelerin yanarak zayi oldukları anlaşıldığından bu konuda davacıya ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,----- dilekçenin ve ekindeki ---------tarihli ----------------- sayılmasına),
2.Harç başlangıçta peşin alındığından başkaca alınmasına yer olmadığına,
3.Davacı tarafça yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4.Gider avansı tarifesi 5. Maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.