T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2016/321
KARAR NO: 2018/524
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 21/03/2016
KARAR TARİHİ: 10/05/2018
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 21/03/2016 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; 13/06/2009 tarihinde müvekkilin sevk ve idaresindeki .... plakalı motosikleti ile .......... üzerinde ....... istikametine doğru gitmekte iken davalılardan ... sevk ve idaresindeki .... plakalı araç ile ...... Caddesine doğru kontrolsüz dönüş yapması sonucunda müvekkiline çarptığını, kaza sonucu davacının özürlü kalacak şekilde yaralandığını, olaya ilişkin ...... CBS'nin ........ soruşturma sayılı dosyası ile yürütülen soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına şeklinde karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, davacının kaza nedeniyle beyninde ve sağ bacağında hasar oluştuğunu, uzun süre çalışamadığını, büyük acı çektiğini, halen sonuçlarının devam etmekte olduğunu, maddi ve manevi zarara uğradığını beyanla sigorta eden davalı yönünden dava tarihinden ve diğer davalı yönünden ise kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte çalışamadığı evre için yoksun kaldığı 500,00 TL, efor kaybı tazminatı 4.500,00 TL ile davacının uğradığı ve yaşamı boyunca süreceği açık olan manevi elemin giderilmesi için 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 16/08/2016 havale tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle: dava tarihi itibariyle sigorta şirketine başvuru zorunluluğunun bulunmadığını, müvekkili aleyhine olacak tüm savunmaların reddi ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili ......... havale tarihli dilekçesinde özetle; davalı ... şirketi ile uzlaşıldığını, manevi tazminat davası yönünden taleplerinin devam ettiğini beyanla manevi tazminat davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekiline sözlü yargılama ve hüküm duruşma gün ve saatini bildirir davetiye usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davacı vekili karar celsesine yokluğunda karar verilmesi talepli mazeret bildirmek suretiyle katılmamıştır.
SAVUNMA:
Davalı ... vekili Mahkememize sunduğu ....... havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: TBK.nun 72/1 ve 2918 sayılı kanunun 109/1 maddesine göre zamanaşımı süresinin dolduğunu, davanın usulden reddinin gerektiğini, kaza sonrası müvekkilinin aracında .......'lik zarar oluştuğunu, müvekkilinin bu zararı talep etmediği gibi ...... gönderilen yazı üzerine 1.500,00 TL hastane masrafları ile ..... plakalı motorun 1.000,00 TL'lik hasar bedelini ödemediğini, bunun dışında müvekkilinin davacının bir takım masraflarını da karşıladığını, davacının ..... yıl sonra 5.000,00 TL maddi zarar tazminatı talep etmesinin kötü niyetin göstergesi olduğunu, kaza tespit tutanağına göre davacı sürücü ... 'in KTK md. 52/1-A 'ya göre asli kusurlu bulunduğunu, davacı sürücünün kaza tarihinde A2 motosiklet sürücü ehliyetinin olmamasına rağmen motosiklet kullandığını, hiç kimsenin kendi kusuruna dayalı olarak menfaat elde edemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili ikinci (2.)cevap dilekçesi sunmamıştır.
Davalı ... vekili 10/05/2018 tarihli karar celsesindeki esas hakkındaki beyanında özetle ; önceki beyanlarını tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili Mahkememize sunduğu 27/06/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davacının KTK md.97 'ye göre davadan önce sigorta şirketine başvuru şartını gerçekleştirmediğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile kaza ile sakatlık arasında illiyet bağının kurulması gerektiğini, kusur ve maluliyet oranlarının tespitini için Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını, müvekkili şirketin sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili Mahkememize sunduğu 03/05/2017 havale tarihli dilekçesinde özetle: davanın ödeme nedeniyle konusuz kaldığını, yargılama masrafı ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığını beyan etmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde dava konusu trafik kazası nedeniyle maluliyet ve kusuru durumu ile davalıların zarardan sorumlu olup olmadıkları noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, geçici ve/veya daimi iş göremezlik tazminatı(maddi tazminat) ve manevi tazminat davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER :
Celp ve tetkik edilen trafik kazası tespit tutanağına göre; 13/06/2009 tarihinde, ... sevk ve idaresindeki ....plakalı kamyonet ile ... sevk ve idaresindeki ... ...... plakalı karıştığı yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde ..... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK.nun D.2 kod nolu asli kusurlarından bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı bağlantı yollarına girme kusurunu işlediği, ... plakalı plakalı araç sürücüsünün ise 2918 sayılı KTK.nun diğer kusurlarından ..... nolu kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmama kusurunu işlediği kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez 19/01/2009 tarihli .... tarafından tanzim edilen ....... tarihleri arasında geçerli olan karayolları ZMMS ye göre sigortalı aracın .... ........... marka..... model araç, sigortalısının ise davalı ..., sigorta teminatının kişi başına 150.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
Kartal ......... 31/07/2009 tarih ve...... soruşturma -..... Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar incelendiğinde; müşteki şüpheli ... 'in motosiklet ile giderken diğer şüpheli ... 'in kullanmış olduğu vasıta ile çarpıştıkları olayda ...'in aracında hasar meydana geldiği ve yaralanmadığı, diğer müşteki/şüphelinin ise olayda yaralandığı ancak tarafların birbirinden şikayetçi olmadıkları ve suçun takibin de şikayete bağlı olduğundan kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin ....... tarihli ve ... sayılı kusur raporunda özetle; davacı sürücü ... 'in % 25 oranında, davalı sürücü ... 'in % 75 oranında kusurlu olduğu rapor edilmiştir.
Kusur raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler(TBK m. 51).
Maddi Tazminat
Haksız fiil sonucunda ölüm gerçekleşmemişse 6098 sayılı TBK'nın 54. Maddesine göre; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar bedensel zararlar olarak kabul edilir.
Aynı Kanunun tazminatın belirlenmesine ilişkin 55/1. Maddesine göre ise; bedensel zararlar, Borçlar Kanunu hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.
Manevi Tazminat
Anılan Kanunun 56/1. Maddesine göre, Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve ..... sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ....... Tarih, ...... Esas ve ...... Karar Sayılı İlamı).
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davalar 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir(İstanbul BAM ... Hukuk Dairesi'nin 12/07/2017 Tarih, 2017/426 Esas ve 2017/506 Karar Sayılı İlamı).
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
Müteselsil Sorumluluk
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Araç Malikinin Sorumluluğu
2918 Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.é şeklindedir. Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86)
İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3)
Sigortanın Sorumluluğu
Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.(KTK Madde 97)
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK Madde:93)
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez(KTK Madde:95/1).
TEMERRÜT VE FAİZ
Sürücü ve araç maliki, haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur.(TBK Madde: 117/2)
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, Nüfus Kaydı, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, SGK müzekkeresi, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası, Kusur Tespiti, Soruşturma Dosyası, Sosyal ve Ekonomik Durum Araştırması, hastane kayıtları, sulh, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; 13/06/2009 tarihinde davalı ... 'in sevk ve idaresindeki ......... plakalı araç ile davacı ... 'in sevk ve idaresindeki ...... plakalı aracın karıştığı yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ... 'in %75, davacı sürücü ... 'in ise % 25 oranında kusurlu oldukları, davacı ile davalı ... şirketinin maddi tazminat istemi yönünden sulh oldukları, bu nedenle maddi tazminat davasının konusuz kaldığı, kaza nedeniyle davacı ... hastaneye sevk edildiği, yapılan ... tetkikinde vertebra end platolarında yer yer ..... modül ............ izlendiğinin rapor edildiği, ayrıca sol parietal lobta uzun aksın yaklaşık 3,5 cm olan ....... içi ..... mevcut olduğu, ...... kesimimde hemoraji ile uyumlu dansile artışı izlendiği, ayrıca yine sol frontal bölgede konveksiteye yakın alanda noktasal tarzda milimetrik boyutlu hemoraji alanı izlendiği, davacının ...... tarihinde beyin omurilik ve sinir cerrahisi departmanında ameliyat edildiği, 05/07/2010 tarihli .................. Sağlık Kurulu raporuna göre davacının hafif unutkanlık problemi olduğu, ve nöbet geçirme riskinin rapor edildiği, davacının sosyal ve ekonomik durumu, kaza anında yaşadıkları, yaralanma nedeni ile ağır bir tedavi süreci geçirmesi, yaralanma nedeniyle duyulan acı, elem ve ızdırap karşısında tarafların sosyal ve ekonomik durumları, ihlal edilen şahsi hakkın niteliği, kaza anı ve olayın oluş şekli, zararın ağırlık derecesi, kusur durumu nazara alınarak hakkaniyet ilkesi gereğince davacı ... lehine uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, davalı sürücü ... 'in, davacı tarafın manevi zararından haksız fiil hükümlerine göre sorumlu olduğu, zararın haksız fiilden doğmuş olması ve bir ticari işletmeyi ilgilendirmemesi nedeni tazminat alacağına yasal faiz uygulanması gerektiği, davalı sürücü ... yönünden temerrütün haksız fiil tarihi itibari ile gerçekleştiği sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak, maddi tazminat istemi yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat istemi yönünden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın sulh nedeni ile konusuz kalan maddi tazminat istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, manevi tazminat isteminin KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
2-Tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kusur durumu, olayın oluş şekli, zararın ağırlığı, ihlal edilen şahsi hakkın niteliği ve hakkaniyet ilkesi nazara alınarak 8.000,00 TL'nin 13/06/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte manevi tazminat namı ile davalı ... alınarak davacıya verilmesine,
3-Başlangıçta peşin olarak alınan 187,86 TL harcın, alınması gerekli olan 546,48 TL harçtan mahsubu ile bakiye 358,62 TL karar ve ilam harcının davalı ... 'den alınarak hazineye irat kaydına,
4- Davacının yargılama sırasında davalı ... yönünden yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafın davalı ... yönünden yargılama sırasında yapmış olduğu 348,75 TL tebligat ve posta giderinden ibaret yargılama masrafının davacı davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 55,80 TL 'ye davacının başlangıçta yatırmış olduğu 187,86 TL peşin harç ilave olunarak toplam 243,66 TL yargılama masrafının davalı ... 'den alınarak davacıya verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 292,95 TL yargılama masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,
6- Maddi tazminat davası yönünden taraf vekilleri lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7- Manevi Tazminat davası yönünden davacı taraf yargılama sırasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte olan ......... uyarınca 2.180 TL avukatlık ücretinin davalı ... 'den alınarak davacı tarafa verilmesine,
8- Manevi Tazminat davası yönünden davalı ... yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte olan ...... uyarınca 2.180 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı ... 'e verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.