T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/64 Esas
KARAR NO: 2022/188
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/01/2021
KARAR TARİHİ: 17/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin ---- tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davalı şirket--- tarihinde toplam ---tutarında ------ imzaladığını, sözleşme karşılığında davalı---- bedelli senetler verdiğini, ----- bedelli senedi ödediğini, ------- tedbirleri kapsamında ----- --- müvekkili---- ------ dışında ----------- kaldığını, davalı tarafın söz konusu hizmetten faydalanamadığı dönemlere ilişkin ödeme yapılmayacağı konusunda taahhüdü olması ve işyerinin kapalı olduğunun bilinmesine rağmen---- --- sayılı ---- ihtiyari tedbir kararı alınarak ---- davacı şirketin borçlu olamadığının tespitini,---- vade--- --- senet üzerinden müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespiti ve icra dairesine --- tutarın iadesini, davacı tarafa sözleşme kapsamında verilen,
-------
-------bedelli senet,
-------- bedelli senet,
----- bedelli senet,
----- bedelli senet,
Toplam ---. tutarındaki sentlerin 3. Kişilere devri konusunda ihtiyati tedbir konularak müvekkilinin söz konusu senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin ----tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ------ işlemlerini yapan aracı ---, dava konusunun icra takibi yapılan 21.11.2020 tarihli bono olduğunu, kambiyo senetlerinin kendisini doğuran sözleşmeden bağımsız olduğunu, bu nedenle sözleşmeye dayanarak söz konusu senede dayalı takibin durdurulmasını yada iptalini istemenin mümkün olmadığını, her ne kadar takip tek bir bono üzerinden yapılmış ise de sözleşmenin---- maddesine göre ----- itibaren--- bulunduğu şartlar düşünüldüğünde, basiretli tacir olarak ---kısıtlamaların --- olduğunun ve bu hususun öngörülmez mücbir bir sebep olduğunun ileri sürülmeyeceğini,-------- olarak imzalanan bir sözleşme olduğunu, sözleşmeden bütün borçlar ve ferileri ödenmeksizin herhangi bir suretle rücu edilemediğini ve -- --------- ile söz konu --- açıldığını, bu tarihler arasında hizmetten yararlanılmasının mümkün olduğunu, dolayısıyla senetlerin hepsinin iptalini istenmesinin adaletli olmadığını, sözleşmenin 3. Maddesinde bu konuda açık olduğunu, dava konusu senet' in -- başladığı düşünülürse 20 gün kullanımının gerçekleşmiş olduğunu beyanla, davanın reddini, pandemi koşulları dikkate alınarak borcun hakkaniyet kapsamında yeniden tanzimini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava taraflar arasında imzalanan sözleşmeye istinaden davacılar tarafından düzenlenerek davalıya teslim edilen bonolar nedeniyle açılan Menfi Tespit davasıdır.
Celp ve tetkik olunan, --- tarihli ------- sözleşmesi ve ödeme sözleşmesinin incelenmesinde, taraflarının davacı şirket ile davalı şirket olduğu, sözleşmenin bir yıllık olarak düzenlendiği, kefil kısmının boş olduğu, sözleşmenin 3.3. Maddesinde iş bu sözleşme ile -------tarihinden --------- sonunda veya yıllık alınan --- ----sözleşmesinin incelenmesinde, sözleşme----- ---- kararlaştırıldığı görülmüş olup, davacı tarafça sözleşmeye--- ------bedelinin-----ve ---- vade tarihl-------bedelli senet ile --- senetlerin davacı tarafça ödendiği hususunda bir ihtilaf bulunmadığı sabittir.
Dosyada mevcut davalı tarafından davacıya hitaben ---------------oynanması halinde, müşterilerimizin --- kapalı kaldığı hafta boyunca ödediği ücret, tarafına iade edilecektir. Burada hesaplama şekli ---- ---,---- mücbir sebeple kapalı kaldığı haftayı,--- ödemez. Ödediği ise kendisine iade edilir. " şeklinde olduğu görülmüştür.
Celp ve tetkik olunan ------ dosyasının incelenmesinde davacılar tarafından, davalı aleyhine davalı tarafça -------senet yönünden ve sözleşme kapsamında davalıya teslim edilen ancak henüz takibe konu edilmeyen -- dolayı ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu, mahkemece icra takibine konu edilen bono yönünden tedbir talebinin kabülüne diğer senetler yönünden ise tedbir talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.
Celp ve tetkik olunan,-------sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davacılar aleyhine ----- vade tarihli bonodan kaynaklı ---- özgü haciz yolu ile takip yapıldığını, takibe konu bononun davacı şirket tarafından düzenlendiği, kefilin ise diğer davalı ... olduğu görülmüştür.
Tarafların tüm delilleri celp olunarak, bir mali müşavir ile bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerden rapor alınmış olup, bilirkişi heyeti dosyaya sunmuş olduğu ---raporunda özetle; davacı ve davalının incelenen ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu ve sözleşme kapsamında düzenlenen senetler konusunda bir ihtilaf bulunmadığı sabit olup, bilirkişi raporu dosya içeriğine uygun bulunmuş, mahkememize hükme esas alınmıştır.
---kapsamında ---- yayınlanan genelgeler aşağıdaki şekilde sıralanmıştır.
---- sayılı ---------- --- açık olabilecektir. ----------- servis hizmeti verebilecektir.”
“yeni bir karar alınıncaya kadar -- dışında sokağa çıkma kısıtlaması uygulanacaktır.
---- sayılı genelgede; “Yeni bir karar alınıncaya kadar -- hafta sonları --- tamamını kapsayacak ve --- şekilde sokağa çıkma kısıtlaması uygulanacaktır.”
---- sayılı genelgede;-------risk grubu illerde; “ hafta sonu sokağa çıkma kısıtlaması--- saatleri arasında faaliyet gösterecek olan yeme içme yerleri ( --.açık ve kapalı alanlar için ayrı ayrı olacak şekilde % 50 kapasite sınırlaması uygulanacaktır... yeme içme yerlerinin ----- gel al şeklinde, --saatleri arasında ise sadece--hizmet vereceklerdir.”
--- sayılı genelgede; ---risk -------- saatleri arasıyla,--------. açık ve kapalı alanlar için 1 ayrı olacak şekilde % 50 kapasite sınırlaması ---- saatleri arasında müşteri kabul edebileceklerdir.... yeme içme yerlerinin 10:00-21:00 saatleri arasında ---saatleri arasında ise sadece paket servisi şeklinde --sadece paket servisi şeklinde hizmet vereceklerdir”
--- sayılı genelgede;“--itibaren--- kapsayacak şekilde iki haftalık kısmi kapanmaya yönelik aşağıdaki tedbirlerin alınması gerektiği” “Hafta içerisinde yer alan günlerde--- --- günlerinin tamamını kapsayacak ve--şekilde sakağa çıkma kısıtlaması uygulanacaktır.” ----- bitecek şekilde tam zamanlı sokağa çıkma kısıtlaması uygulanacaktır.” Kararları alınmıştır.
-------- tarihinde yayınlanan --- yapılmıştır.
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, --- adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, sözleşme, icra dosyası, dava konusu bonolar, değişik iş dosyası, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde;--sözleşme--- olduğu ve bunun -- ödeneceği hususunda tarafların anlaşmış olduğu, bu hususta ihtilaf bulunmadığı sabittir. Davacı vekili ------------- iş yerinin kapandığını ve ------davalı tarafça sunulamadığını beyan ederek---nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olup, davalı ise bononun asıl borçtan ayrı olduğunu ve sözleşmeye göre bu ücretin talep edileceğini iddia etmiştir.
---------- tedbirleri kapsamında yayınlamış olduğu --- sonrası davalı tarafından davacıya hitaben----- tarafından geçici süreyle kapanması durumunda, ------halinde --- mekanın kapalı kaldığı hafta boyunca ödediği ücret tarafına iade edilecektir. Kısacası müşteri mekanın mücbir sebeple kapalı kaldığı ----ödemez, ödediyse kendisine iade edilir. " şeklinde olduğu anlaşılmakla, davalı taraf davacı işyerinin kapalı olduğu --- iadesi yapılacağını belirtmiştir. ---------- imzalanmış olup, --- tarihinde ---neticesinde davacının iş yerinin kapanmasına kadar davacı---- sözleşme bedelinin ----- için yapıldığı sabit olup, ---- geldiği, davacının ---- ödemede bulunduğu, bu haliyle davacının sözleşme kapsamında hizmet aldığı ----- karşılığı bedeli davalıya ödediği, --- salgını nedeniyle davacının ---------olduğu, davacının ---- her ne kadar ---- davacının bir kusurunun bulunmadığı, bu haliyle davacı yönünden bu durumun mücbir sebep olduğu, kaldığı ki davalının da------sonrasın da davalının davacıya göndermiş olduğu, --- tarihli yazıda da davacı iş yerinin mücbir sebeple kapalı olduğu --------ve ödeme yapıldıysa kendisine iade edileceği tahaahütünde bulunulduğu, buna rağmen davalının bu yazının -------- imzalanan sözleşme kapsamında davacı tarafça düzenlenen bonolardan dolayı alacak talebinde bulunmasından Türk Medeni Kanununun 2. Maddesinde düzenlenen ------ sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davacının davalı şirket ile sözleşme kapsamında davalıya teslim edilen bonolarda kefil olarak bulunan diğer davalı ... 'nin davalı tarafından ---- dosyasına konu edilen bono ve --- edilmeyen ----bedelli senetler yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda belirtildiği gibi;
1.Davanın kabulü ile; davacıların----------- konu edilen --------- bono nedeni ile davalıya borçlu olmadıklarının tespitine,
2-Mahkememiz dava dosyasının eki niteliğinde olan ---- değişik iş sayılı dosyasında--- icra --- ---- alacaklıya ödenmemesine ilişkin verilen tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
3-Davacı tarafça ihtiyati tedbir kararı için yatırılan teminatın HMK 392/2 maddesindeki yasal koşullar gerçekleştiğinde davacılara iadesine,
4-Davacılar tarafından düzenlenerek davalıya verilen ancak henüz takibe konu --------bedelli senetler yönünden davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine,
5-Harçlar Kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam ------- ----- daha önceden peşin olarak olarak ödenen toplam ----- harç düşüldükten sonra eksik kalan ---harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6-Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan ------ davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan ---- tebligat, bilirkişi, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam ----- davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.