T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2015/370 Esas
KARAR NO: 2018/581
DAVA: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 17/09/2015
KARAR TARİHİ: 17/05/2018
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu ....... havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; ... ....... nolu hesaba bağlı .......... nolu 30/04/2015 tarihli 200.000,00 TL' lik 1 adet çekin davalı tarafından keşide edilerek müvekkiline verilmek suretiyle tedavüle sokulduğunu, müvekkilinin iş yoğunluğu sebebiyle çekin bankaya süresinde ibrazının sehven unutulduğu ve çekin bankaya ibraz süresinin de istenmeksizin kaçırıldığını belirterek davanın kabulü ile sebepsiz iktisap konusu çek bedeli olan 200.000,00 TL' nin keşide tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 24/03/2016 havale tarihli beyan dilekçesinde özetle; davanın kambiyo hukukundan kaynaklı çekle ile ilgili müracat haklarının bir nedenle düşmesi sebebiyle sebepsiz iktisab davası olup temel ilişkiye dayalı bir dava olmadığının sebepsiz iktisab konusu çek bedeli davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili 17/05/2018 tarihli duruşmada esas hakkındaki beyanında ; davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili Mahkememize sunduğu 04/11/2015 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin ...... bayisi olduğunu, davacı ............ ile davacı şirket tarafından yapılan inşaatın 220.000-TL tutan plastik..... doğramalarının yapılması için aralarında 20/03/2015 tarihli yazılı sözleşme yapıldığını, davacı tarafından müvekkiline yaptığı ödemelerin tamamına karşılık doğramaların imal edildiği ve yerine takıldığını, sözleşmede yer almayan talepleri yerine getirildiği halde fiyat farklarının davacı taraf ödememiş bulunduğundan müvekkili şirkete 51.987-TL borçlu bulunduğunu, bu nedenle davacı tarafa Kartal ...... Noterliği' ne ait 06/10/2015 tarih ve ......... yevmiye nolu ihtarnamenin keşide edildiğini, müvekkili şirketin verdiği 30/04/2015 vadeli 200.000-TL' lik çekin bir borcun karşılığı olmayıp teminat çeki olduğunu, işbu çekin borca karşılık değil, ticari ilişkinin teminatı (teminat çeki) olduğuna dair taraflar arasında imzalı belge de mevcut olduğunu, çek üzerinde yazılı olan 30/04/2015 tarihinde 99 adet doğramanın imalatlarının yapılarak takılmaya hazır halde bekletildiğinin görülmesiyle teminat çeki ile ilgili olarak davacı tarafın işlem yapmadığını, bu nedenle yasal sürelerde işlem yapılmayan çekin nitelik ve özelliğinin kalmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 17/05/2018 tarihli duruşmada esas hakkındaki beyanında ; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, davanın müracat hakkı kaybedilen çek nedeniyle sebepsiz zenginleşip zenginleşmediği noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, kambiyo evrakı nedeniyle sebepsiz zenginleşme nedenine dayalı alacak davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: 6102 sayılı TTK.nun 732/1. Maddesindeki; " Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar. " şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:
Dosyada sunulu çek sureti incelendiğinde keşidecisinin ......, keşide tarihin 30/04/2015, bedelinin 200.000,00 TL olduğu, ayrıca taraflar arasında yapılan sözleşme gereği çekin teminat olarak verildiğinin şerh edildiği anlaşılmıştır.
......... tarafından verilen müzekkere cevabında davaya konu çekin ödenmediğinin bildirildiği anlaşıldı.
İnşaatçı bilirkişi ......... tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında bakiye iş bedelinin eksik iş bedeli olan 90.000,00 TL ' nin hakedişten düşülmesi gerektiği beyan ve rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, ticaret sicil kayıtları, fatura, delil tespiti dosyası, ihtarnameler, çek, bilirkişi raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ................ sayılı taşınmazda kayıtlı arazi üzerinde inşaa edilecek apartmanın PVC doğrama ve panjur işlerinin yapılması hususunda 220.000,00 TL bedelli olarak sözleşme yapıldığı, sözleşmeye göre yüklenicinin davalı ...... olduğu, davalının edilimin ifasını temin etmek amacıyla davalıdan davaya konu 200.000,00 TL bedelli çekin teminat çeki olarak alındığı, bu hususun taraflar arasında ihtilaf konusu olmadığı, çek teminat amaçlı verilmiş ise de işin yapılmadığını iddia eden davacının teminat çekiyle takip yapmak suretiyle alacağının tahsiline yönelebileceği ancak davaya konu çekin keşide tarihi nazara alındığında süresinde muhatap banka şubesine ibraz edilmemesi ve süresi içerisinde protesto da çekilmemesi nedeniyle çek hamilinin müracaat borçlularına başvuru hakkının kaybedildiği ve dolayısıyla çekin teminat fonksiyonunu yitirdiği, davacının dava dilekçesinde davasını açıkça TTK 'nun 810 maddesinin atfı ile yine TTK' nun 732. Maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandırdığı, her ne kadar davacı vekili 24/03/2016 tarihli beyan dilekçesinde temel ilişkiye dair beyanlarda bulunmuş ise de dilekçesinin sonuç kısmında yine sebepsiz iktisab konusu çek bedeli 200.000,00 TL' nin davalıdan tahsilini talep ettiği, yine gerek 26/04/2016 tarihli ön inceleme duruşmasında davacı vekilinin davanın sebepsiz zenginleşmeye dayalı bir dava olduğunun beyan etmesi gerekse 07/02/2017 tarihli duruşmada davalının yüklendiği işi tamamlamadan iş yerini terk etmesi nedeniyle alacağın tahsilini talep etmiş ise de bu beyanın iddianın genişletilmesi yasağı nedeniyle değerlendirilemeyecek olması nedeniyle davanın TTK' nun 732. Maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme davası olduğunun kabulü gerektiği , kambiyo evrakı nedeniyle sebepsiz zenginleşmediği hususunda ispat yükünün keşideciye ait olduğu, bu kapsamda davacı lehtarın davaya konu çek karşılığında herhangi bir mal veya hizmet vermemiş olması ve çekin teminat çeki olduğunun tarafların kabulünde olması nedeniyle davalı keşidecinin çek nedeniyle davacı aleyhine kambiyo hukukunda kaynaklanan herhangi bir zenginleşmesinin bulunmadığı, temel ilişkiye dayalı olarak TBK' nun 77. vd. maddeleri uyarınca açılmış bir sebepsiz zenginleşme davası bulunmadığından bu hususta karar verilmesinin mümkün olmadığı, davalının kambiyo hukukundan kaynaklanan davalı aleyhine bir zenginleşmesinin bulunmaması nedeniyle davanın yerinde olmadığı sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın reddine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Başlangıçta peşin olarak alınan 3.415,50 TL karar ve ilam harcının işin hitamında ödenmesi gereken 35,90 TL harçtan fazla olduğu anlaşıldığından 492 sayılı harçlar kanunun 31. maddesi gereğince fazla alınan 3.379,60 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacıya ödenmesine,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalının yargılama sırasında yapmış olduğu 20,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan....... uyarınca 17.950,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya; artan delil avansının davalıya iadesine,
Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..