T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/671 Esas
KARAR NO: 2022/65
TALEP: Zayi Belgesi Verilmesi
TALEP TARİHİ: 11/10/2021
KARAR TARİHİ: 08/02/2022
DAVA:
Talepte bulunan vekili Mahkememize sunduğu ---- havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin iyi niyetini fırsata çevirmek isteyen birkaç kişi, çeşitli yalanlarla müvekkilinin bu iyiniyetini suistimal etmek suretiyle müvekkili adına şirket kurmak üzere ikna ettiğini,---- tarihinde kurularak ---- ettirildiğini, söz konusu şirketler müvekkili tarafından, ikamet ettiği mahalle çevresinden tanıdığı --- tarafından kuruluşundan hemen sonra devralınmak üzere kurulduğunu, dosya dışı üçüncü kişi olan --- ayında müvekkili ile birlikte oldukları bir esnada --- şirket kurmak üzere randevu aldığını ancak randevu tarihinde memleketi ------ gitmesi gerektiğini bu nedenle randevu tarihini kaçırmamak için bu tarihte müvekkilinin şirket kuruluş işlemlerini tamamlayarak kendi üzerine bir şirket kurup kuramayacağını sorduğunu, akabinde de müvekkilinin şirket kuruluşlarını gerçekleştirmesi akabinde --- geri döndüğünde ---- iş günü içerisinde şirketlerin devirlerini gerçekleştireceğini beyan ederek müvekkilinin üzerinde olumlu bir etki yaratmak için ikna çabalarına devam ettiğini, ancak şirketi devralmak üzere müvekkilim ile anlaşma yapan---- anlaşmalarına binaen devralma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, şirketi devralmaktan kaçındığını, müvekkiline ait şirketler adına çok sayıda telefon hattı açtırdığını ve bir takım dolandırıcılık faaliyetlerinde bulunduğunu, bu kişi ve onunla birlikte hareket eden diğer kişiler --- hakkında konu ile ilgili olarak ---- şikayette bulunulduğunu,------ şahsın şirketleri devralmamasının ve müvekkilinin bu yöndeki uğraşlarının akabinde şirketlerin ticari defterlerinin -- tarafından --- isimli şahsa teslim edildiği bilgisi edinildiğini, müvekkiline ait şirket defterlerinin tümü rızası hilafında şirket dışı kişilere verildiğini, ----tarafından sorgusuz ve sualsiz olarak defter teslimini şirketle alakasız bu kişilere yapılmış olması müvekkilini mağduriyetine sebep olduğunu beyan etmiş, ismi geçen tüm şirketlerin ----yılına ait tüm defter, fatura ve sair belgelerinin çalınması sebebiyle zayi olduğunun tespiti ile zayiolduğuna dair zayi belgesi verilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Talebin Hukuki Niteliği; Zayi belgesi verilmesi, talebidir.
Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 82/7. Maddesindeki "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. " şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
----- müzekkere yazılarak defterin incelenip incelenmediği ve inceleme için istenip istenmediği sorulmuştur. ---- sicil kayıtları celpedilmiştir.
Talep, TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Talepte bulunan şirket yetkilisi, yetkilisi olduğu şirketin defter ve belgelerinin zayi olduğu iddiasıyla zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmuştur. TTK'nın 82/7. Maddesinde açıkça zayi belgesi verilmesini defteri veya belgesi zayi olan tacirin talep etmesi gerektiği düzenlenmiştir. Bu kapsamda talebe konu defter ve belgelerin zayi olması nedeniyle belge verilmesini talep etme hak ve yetkisi defteri veya belgesi zayi olduğu iddia edilen tacire aittir. Tacirin temsilcisinin talepte bulunma yetkisi yoktur. Bu nedenle eldeki davada talepte bulunanın aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan talepte bulunan şirket yetkilisi ticari defter ve belgelerin şirketin kuruluşundan itibaren hiç bir zaman eline geçmediğini, defter ve belgelerin dava dışı ---- veya ----- isimli şahıslarda olduğunu beyan etmesi nedeniyle; talebin 15 günlük yasal süre içinde yapılmadığı ve defter ve belgelerin TTK 82/7. Maddesinde sayılan sebeplere benzer bir şekilde zayi olmadığı, defterlerin bulunduğu yerlerin de bilinmesi nedeniyle zayi durumundan söz edilemeyeceği, bu şekilde talebin şartlarının oluşmadığı sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H.Ü.K.Ü.M: Gerekçesi Bilahare Açıklanacağı Üzere;
1-Talebin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 80,70 TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 21,40 TL'nin talep edenden alınarak hazineye irat kaydına,
3-Yapılan yargılama giderinin talep eden üzerinde bırakılmasına,
4-Yatırılan gider avansından kullanılan kısmın mahsubu ile bakiye kısmın kararın kesinleşmesi ve talep halinde talep edene tarafa iadesine,
Dair, talepte bulunan vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/02/2022