T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1006 Esas
KARAR NO: 2020/602
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 12/09/2018
KARAR TARİHİ: 10/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketler çalışanı ----- tarafından ----- dosyası ile açılan işçi alacakları nedeniyle tazminat davasının ----- ilamı ile hem müvekkili hem de davalı şirketlerden müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verildiğini, yapılan temyiz üzerine ---- kararına uyularak ------ sayılı karar ile yeniden karar verildiğini, eski karar ile hükme bağlanan işçi alacaklarının tahsiline yönelik müvekkil idare aleyhine -------- sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ve idarenin ----- olan alacaklarından İİK 89/1 maddesi uyarınca haciz uygulanarak toplam ------ icra dosyasına ödendiğini, ---- üzerine yeniden yapılan yargılamada daha az tutara hükmedildiğinden İİK 40. Madde gereği icranın iadesi yoluyla icra dosyası ----- ile yenilenerek --- iadesinin sağlandığını, bu itibarla davalılardan rücuen --- bakiye alacakları kaldığını, iş davalarındaki davacıların müvekkili idarenin işçi alacaklarından sorumlu tutulmasının iş kanunun 2. Maddesi uyarınca asıl işveren konumunda bulunması nedeniyle davalı şirketlerin işçisi olduğundan işçi davalıranda asıl sorumluluğun davalı ile idare arasında düzenlenen sözleşme hükümleri uyarınca müteahhit firmanın çalıştırmış olduğu işçilerin özlük haklarından davalı müteahhit şirketlerin sorumlu olduğunu, bu nedenle idare tarafından yapılan ödemelerin BK 167 ve 168. Maddeleri uyarınca alacakların haklarına halefiyet gereği rücuen tazmini ile ödenen miktarların cebri icra yoluyla tahsil tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini, yargılama ve vekalet ücretinin davalıya tahmilini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde alt işveren olan davalının işçisine davacının üst iş veren sıfatı ile iş mahkemesi kararı uyarınca ödediği işçilik alacaklarına ilişkin tazminatın alt işveren davalıya rücu edilip edilemeyeceği noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, alt işverenin işçisine yapılan ödemenin rücuen tahsili davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Türk Borçlar Kanunu'nun 167/1. Maddesindeki "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:
Dosyada mübrez ----- sayılı ilamın incelenmesinde dava dışı --- tarafından davacı ve davalılar----- alacaklarından kaynaklı tazminat davası açıldığı mahkemece davanın kısmen kabulü ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği görülmüştür. İş bu kararın ---- tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dosyamız içerisinde bulunan ve ----- gönderilen-----sayılı dosyasında; dava dışı işçi --- tarafından davacı ---- davalı ----- --- aleyhine -------- sayılı ilama dayalı olarak ilamlı takip yapıldığı, dosyada mübrez ----- tarihli ödeme dekontuna göre; alacaklıya verilmek üzere davacı iski tarafından ---- yatırıldığı, ----- ilamı sonrası verilen yeni karara göre --- iadesinin sağlandığı, sonuç olarak dosyaya toplam ------- ödeme yapıldığı görülmüştür.
Dosyada mübrez taraflar arasında imzalanan ------ hizmet alımları tip sözleşmesi ile hizmet işleri genel şartnamesinin 38. Maddesine atıfta bulunulduğu, atıfta bulunulan sözleşmesinin 38. Maddesinin çalışanların özlük haklarını düzenlediği
Taraflar arasında imzalanan özel teknik şartnamenin 11.5. Maddesinde müteahhidin çalıştırdığı bütün personelin özlük haklarıyla ilgili kısımlar müteahhide ait olacaktır şeklinde olduğu görülmüştür.
Tarafların tüm delilleri toplanmış ve bilirkişi ara kararı oluşturularak rapor alınmış bilirkişi dosyaya sunmuş olduğu raporunda özetle; davacının talep edebileceği alacak miktarının taraflar arasında yapılan sözleşmeler uyarınca işçinin fiili ücret alacağının tamamı yüklenici tarafından ödeneceği kararlaştırılmış olmakla diğer işçilik haklarına ilişkin ödeme sorumluluğu sözleşmede açık bir hükümle kararlaştırılmayan kısım için alacaklarının 1/2 si oranında paylaştırılması neticesinde rücu konusu yapılabilecek tutarların ------ olduğu yönünde rapor tanzim edilmiş rapor usulüne uygun şekilde taraflara tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. ----
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, ----- sayılı dosyası, ödeme dekontu, -----------------karar sayılı ilamı ve kesinleşme şerhi, ihale sözleşmesi ve dökümanları, bilirkişi raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında 4857 sayılı İş Kanunu Anlamında asıl-alt işveren ilişkisinin bulunduğu, davalı şirket işçisi --------işçilik alacaklarının tahsili için --- davalı şirketleri hasım göstererek -------------açmış olduğu davanın kısmen kabulü ile işçilik alacaklarından davalı tarafın sorumlu tutulduğu ve bu kararın ---- sonrası verilen kararın temyiz edilmeden ----tarihinde kesinleştiği, ilamın takibe konulması sonucunda---- tarihinde icra dosyasına------ ödendiği, ----- ilamı sonrası verilen karar doğrultusunda yapılan bu ödemenin ---- davacıya iadesinin sağlandığı, eldeki davanın ise ödenen bu bedelin davalı alt işverene rücusuna ilişkin olduğu, taraflar arasında imzalanan ---- hizmet alımları tip sözleşmesinin 23. Maddesinde personele ilişkin yüklenici sorumluluğunun genel şartnamenin 6. Bölümünde düzenlendiğinin belirtildiği, ----- tarihli hizmet işleri genel şartnamesinin 38 ve devamı maddelerinde çalışanların özlük haklarına ilişkin düzenleme yapıldığı, buna göre işçilik alacaklarına ilişkin sorumluluğun davalı alt-işverene ait olduğu, genel hizmet şartnamesinin 6/3. Maddesinde ise yüklenicinin idareye verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğunun düzenlendiği, taraflar arasındaki ihale sözleşmesi, ihale dökümanları ve eklerine göre davaya konu edilen işçilik alacağından davalıların sorumlu olduğu ve taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki nedeni ile------- tarafından ödenen bedelin tamamının davalıya rücu edilebileceği, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki nedeni ile müteselsil sorumluluğa ilişkin eşit sorumluluk ilkesi ile işçi yönünden bir düzenleme olan 6552 sayılı yasa ile getirilen düzenlemenin eldeki davada uygulanma olanağı bulunmadığı, bu nedenle bilirkişi raporunda 1/2 oranında yapılan hesaplamaya mahkememizce itibar edilmediği, ---- tarafından yapılan ödeme ile ilgili olarak ödeme tarihinden itibaren, davalı tarafın tacir olması nazara alındığında, alacağa ticari faiz uygulanması gerektiği, sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda belirtildiği gibi;
1-Davanın kabulü ile, ---- tazminatın ------ tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli olan 2.053,97 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu posta ve tebligat gideri 215,00 TL, bilirkişi ücreti 750,00 TL, olmak üzere toplam 965,00 TL yargılama masrafının davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 4.510,27 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/11/2020