T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/204
KARAR NO: 2021/211
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ: 07/05/2019
KARAR TARİHİ: 10/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili ----tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin de ortağı bulunduğu ----- maddesinde;------ kapsamında --- --- yapılmasına ve bu başvuru için yönetim kurulunun sınırsız yetkili olmasına oy birliği ile, tüm kooperatif ortakları tarafından----- kapsamında ---- başvurusu yapılması için gerekli tutarın toplanmasına ve ortakların sahip oldukları dairelerin ---- olarak tüm kooperatif ortaklarının eşit olarak ödenmesine ve ödemenin ----kadar kooperatifin yeni açılacak banka hesabına yatırılarak bu tutarın kooperatifin başka hiçbir gider ödemesinde kullanılmamasına ---- oy çokluğu ile karar verildiğini, ----- maddesinde yer alan karar olan --- --- alınmasına ilişqkin oy birliği ile alınan karara bir itirazlarının bulunmadığını, itirazlarının ikinci maddede alınan karara yönelik olduğunu ve bu hususta---- sayılı ihtarı ile davalı kooperatifi bildirildiğini, davalı kooperatif ile----- tarihinde birleşme sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye göre ---- davalı ----adına kayıtlı olduğunu, birleşmeden dolayı ----- hissenin tamamının davalı ----adına hisse tevdi ve tahsishen tescil edildiğini, söz konusu ------ tarihli birleşme sözleşmesinin 6/1.maddesinde -------ortaklarına ait olan ------- dairenin her türlü inşaat malzeme bedeli, işçilik, -------- tahsisi, kat irtifak ve kat mülkiyeti ile dairelerin anahtar teslimi yapılarak bildirilmesi dahil tüm harcamalar ve giderleri devralan ------ kabul ve taahhüdü altında olduğunu, devrolunan ve dağılacak olan ---- ortaklarının belirtilen harcama ve giderlerden dolayı bugün ve ileride birleşme sözleşmesinin 9 'uncu maddesindeki sorumluluğu hariç hiçbir sorumluluğunun olmayacağını, 6/3.h.maddesinde-----birleşme öncesi ortaklarına ait birleşme sonrası pay karşılığı tahsil edilen ----- blokların iskan müracaatını yapacak, iskanını alacak, bilahare kat irtifak ve kat mülkiyetini tesis edeceğini, ---- şıklarındaki edimleri blokların teslimine ilişkin süre ve ek sürenin dışındaki sürede ama her halükarda ------ gerçekleştirecektir." hükümlerinin bulunduğunu, müvekkilleri davacıların aidat ödemekle yükümlü olduğunu, ek ödeme ve ağırlaştırılmış hüküm getirilemeyecek olduğunu,------ sorumluluklarını ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümleri ihdası hakkında alınacak kararlar için bütün ortakların 3/4 'ünün rızası gereklidir" şeklinde bulunduğunu, ----- vekaleten olmak üzere toplam --- ortağın hazır olduğu belirtilmiş olup, müvekkillerinin şerh koyarak iptalini talep etmiş oldukları davaya konu edilen maddeye ---verilmiş olduğunu belirterek davalı kooperatifin ----maddesinin ikinci kısmına konu tüm kooperatif ortakları tarafından ----- kapsamında ------- başvurusu yapılması için gerekli tutarın ortakların sahip oldukları dairelerin ---- bağlı olarak tüm kooperatif ortakları tarafından eşit olarak ödenmesine ve ödemenin -------yapılmasına ilişkin kararın geçersizliğinin tespiti ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı kooperatif vekili ---- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin, ----- ortağı olduğunu, amacına uygun şekilde inşaa edilen konutların -----teslim edildiğini, ----- arasında -----alınan yetkiye istinaden ----tarihinde birleşme sözleşmesi tanzim ve imza edildiğini, söz konusu ---- tarihli birleşme sözleşmesi ile ------- devrolunarak birleşmesinin esas alındığını, birleşme ------ payının ---ine devri karşılığında ----ortaklık paylarına mukabil verileceği, sair dairelerin ------olacağının kayda bağlandığını, ----- göre ------dairenin her türlü inşaat, malzeme bedeli, işçilik, ---------------- mülkiyeti ile dairelerin anahtar teslimi yapılarak birleşmesi dahil tüm harcamalar ve giderlerin ----- olacağınını kayıt altına alındığını,----- tarihli birleşme sözleşmesi sonrası kooperatif inşaatları tamamlanarak davacılara ait birleşme protokolü ile belirlenen -------- ----- ortaklarınca karşılanıp, projesi, protokol ve teknik şartname koşullarına uygun şekilde tahsis ve teslim edilerek davacıların yaklaşık -----yıldan bu yana kullanmakta olduklarını, müvekkili kooperatifi konut inşaatlarının tamamlanmış olmakla birlikte değişen bölge imar mevzuatı ve yasal yükümlülükler ve fahiş oranları bulunan masraflar sebebiyle halen ferdileşme işlemlerine başlayamadığını, iskan ve ruhsat işlemlerini yerine getiremediğini, imara ve projeye aykırı durumlar davacılar tarafından da bilinmekte olmasına rağmen isteyerek ve kabul edilerek kendilerine teslim edilen daireler ikamete açıldığını, hiçbir itirazda bulunulmadığını, birleşen ------- hissesinin aradan geçen zaman zarfında sürekli el değiştirdiğini, ortaklık hisselerini devir alan kişilerin devir esnasında kooperatifte imzalamış oldukları taahhütname vererek ---------- yazılı olan bütün hükümleri, lüzumu halinde yapılacak değişiklikleri, -----kuruluşundan itibaren yaptığı işlerden, aldığı arsalardan, yaptığı sözleşmelerden doğabilecek olan mesuliyetleri, -------- alınmış, alınacak bütün kararları kabul ettiğimi, Kanun ve esas mukavele ile ve bunlara müsteniden çıkarılacak nizamname, talimat, tamim ve kararlar hilafında ve ---- menfaatlerine aykırı davranışta bulunmayacağıma Çek, Senet ödemelerini ve aidatlarımı, ödeme programında belirtilen aylık ödemeleri muntazam ödeyeceğimi, aksi takdirde ------hakkımda verilecek her türlü karar ve işlemlere itiraz etmeyeceğime ve bu kişilerin takibatından dolayı hiçbir hak ve menfaat iddiasında bulunmayacağımı,------ yapılacak bütün çağrılara ve tebliğlere aynen uyacağımı taahhüt ederim." şeklinde taahhütte bulunduklarını, bu aşamada imar mevzuatı yönünden toplumsal barışı ifade ve yeni bir hukiki durumu ifade eden -------- Maddenin devreye girdiğini ve müvekkili kooperatif konumunda olan bir çok yapılaşma açısından yıkım kararlarının önüne geçecek ----- önünün açılmış olduğunu, müvekkili ----- tarihinde düzenlenmiş ----- katılımı ile yasal nisap sağlanarak toplantısın açıldığını, ----- kapsamında -----başvurusu yapılması ve gerekli bedelin tüm ortaklardan dairelerin metre kare oranlarına göre toplanmasının karara bağlandığını, davacıların, dava dilekçesinde söz konusu genel kurul kararlarının iptal edilmesi gerektiğine dair ----- emsal karar olarak sunmakta ve kesin hüküm teşkil ettiğini ileri sürdüğünü, söz konusu kararın içeriğinde----- gereğince ödemeyecekleri harcama giderleri sayılmakta ve bu giderlerin ------- ----iskan harçları, --- harçlar, cins tahsisi, kat irtifak ve kat mülkiyeti giderleri olarak tespit edildiğini, --------madde kapsamında ---- giderinin bu kapsamda yer aldığını,------ gelmemekte olduğunu, "kaçak bina" statüsünü ortadan kaldırdığını, bu belge alındıktan sonra tapu alabilmek için ek işlem ve giderlerin yapılması gerektiğini, --- tarihli genel kurulun 9/b maddesinde talep edilen bedelin sadece ve sadece ---- olduğunu, hiçbir şekilde birleşme protokolü kapsamında kalan iskan harçları, ---- numaralı harçlar, cins tahsisi, kat irtifak ve kat mülkiyeti giderlerini kapsamadığını, söz konusu Mahkeme kararının davacının iddiasının aksine genel kurul kararı için emsal veya kesin hüküm oluşmadığını, ---- maddesinin Kooperatifler Kanunu 52/1 maddesi hükmünün hukuk ve imar mevzuatı gereğince zorunlu olan yasallaşmanın bir gereği olduğunu, ----- kapsamında ----- alınmasının birleşme protokolü dışında davacılara dahil olmak üzere tüm kooperatif ortaklarının menfaatine bir durum yarattığını, bu fırsatın kaçırılması halinde konutların yıkımının söz konusu olabileceğini ve tüm kooperatif ortaklarının mağdur olabileceğini, öncelikli o4larak imar kanununa ek geçici 16.madde kapsamında ------- tapu anlamına gelmediğini, ancak imar mevzuatına aykırı inşaatı kullanma anlamı taşıdığı ve tapu süreci için ayrı işlem ve ödemelerin yapılması gerektiğini belirterek davacıların haksız davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, davalı kooperatifin -------için ortakların yapacakları ödemenin miktar, zaman ve ödeme esaslarının belirlenmesi başlıklı 9 nolu gündem maddesindeki b bendinin ikinci kısmında alınan kararın iptali istemine ilişkin olup, ------ devamı maddelerine dayanmaktadır.
Tarafların tüm delilleri celbolunarak dava dosyası ve davalı kooperatifin tüm ticari defter, kayıt ve dayanak belgeleri üzerinde iki farklı uzman bilirkişi heyeti aracılığı ile inceleme yaptırılarak raporlar alınmıştır. Alınan bilirkişi heyeti raporlarının birbiri ile uyumlu, dosyadaki verilerek uygun ve denetime açık bulunduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.
Davaya konu edilen genel kurul kararının bulunduğu, davalı kooperatifin ---- tutanağının incelenmesinde; toplantının --- tarihinde yapıldığı, toplantıya ---- ortağın vekaleten olmak üzere toplam ---- ortağın katıldığı, davaya konu edilen kararın toplantı tutanağının 9 'uncu maddesinde yer aldığı; "...b)3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici-16'ıncı madde kapsamında ----- hususunun görüşülmesi ve başvuru yapılıp yapılmaması hususunun oylanması. Başvuru yapılmasına karar alındığında ortakların yapacakları ödemelerin miktar, zaman ve ödeme esaslarının belirlenmesi maddesinin görüşülmesine geçildi. Divan başkanı konuyu müzakereyi açtı---- bu görüşmelerden sonra divan başkanı konuyu oylamaya sundu ----- kapsamında -------- başvurusu yapılması oylamaya sunuldu. Yapılan oylama sonucunda ----- madde kapsamında ------ başvurusu yapılmasına ve bu başvuru için yönetim kurulunun sınırsız yetkili olmasına oy biriliği ile karar verildi. Gündemin bu maddesinde kooperatif ortakları toplantı nisabının kalmadığını söylediler. Divan başkanı genel kurula katılanları tekrardan saydırdı ve---- ortağın toplantıda hazır olduğu tespit edildi ve divan başkanı toplantı nisabının olduğunu ve toplantıya devam edileceğini açıkladı. ----------- yazılı olan ve oylamaya sunulan imar barışına kooperatif olarak girilmesine ve yönetim kurulunun bu konuda yetkili olmasının kabul edilmesinden sonra imar barışına girebilmek için ortaklardan toplanacak olan tutarların belirlenmesi maddesinin görüşülmesine geçildi. ----konuyu müzakereye ---- öneri ise tüm kooperatif ortakları tarafından ------ --- --- yapılması için gerekli tutarın toplanması ve ortaklara sahip oldukları dairelerin ----olarak eşit olarak tüm kooperatif ortaklarının eşit olarak ödemesini ve ödemenin ----- tarihine kadar kooperatifin yeni açılacak banka hesabına yatırılarak bu tutar kooperatifin başkaca hiçbir gider ödemesinde kullanılmamasını ---- tarafından önerildi.---- öneriyi oylamaya sundu. Yapılan oylama neticesinde bu öneri ---- ile kabul edildi. Gündemin bu maddesinde --------- madde kapsamında ----- --- başvurusu yapılması için kooperatif ortaklarından toparlanacak olan tutarın birleşme ---maddesi gereğince sadece ---yüklenici kooperatif ortaklarınca ödenmesi,---- kooperatif ortağı tarafından bu ödemelerin yapılmaması hukuki ve mahkemelerce tescil edilmiş yasal bir zorunluluktur. Alınan karar birleşme protokolüne aykırıdır. Bu bağlamda söz konusu bedelin tüm ortaklardan toplanması kararına dava açma hakkımız saklı kalmak şartı ile şerh koyuyoruz. Şerh koyanların listesi toplantı tutanağına e----- olarak ek yapılmıştır..." şeklinde olduğu görülmüştür.
Davacı taraf, davaya konu edilen genel kurul kararının -----tarihli birleşme sözleşmesinin --- maddesine aykırı olduğunu, daha evvel bu yönde verilmiş genel kurul kararlarını iptali için muhtelif mahkemelerde dava açtıklarını bildirmişlerdir. --------- tarihli kesinleşmiş kararının bir örneğini dosyaya ibraz etmişlerdir.
Dava dosyasına sunulan ve davacı tarafın iddiasına dayanak yaptığı, --- tarihli birleşme sözleşmesinin;----arasında düzenlendiği,--- adet dairenin yapımını dağıtılacak olan----- ----ortaklarına teslimini taahhüt ettiği,
Sözleşmenin 6.1 maddesinde; "Devrolan ve dağıtılacak olan------ dairenin her türlü inşaat malzeme bedeli, işçilik,--------- tahsisi, kat irtifak ve kat mülkiyeti ile dairelerin anahtar teslimi yapılarak bitirilmesi dahil tüm harcamalar ve giderler devralan ---- kabul ve taahhüdü altındadır.--------- ortaklarının yukarıdaki harcama ve giderlerden dolayı bugün ve ileride iş bu birleşme sözleşmesi madde 9 'daki sorumluluğu hariç hiçbir sorumluluğu olmayacaktır.",
-------- birleşme öncesi ortaklarına ait birleşme sonrası pay karşılığı tahsis edilen ----- nolu blokların iskan müracaatını yapacak, iskanını alacak, bilahare kat irtifak ve kat mülkiyetini tesis edecektir. Yukarıdaki (g ve h) şıklarındaki edimleri blokların teslimine ilişkin süre ve ek sürenin dışındaki bir sürede ama her halükarda ----- gerçekleştirecektir." hükümlerinin düzenlendiği görülmüştür.
Kooperatifler Kanununun 53 'üncü maddesinin; "Aşağıda yazılı kimsele kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıya kovalayan günden başlamak üzere bir ay içinde kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler. 1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da ---- toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri; 2. Yönetim Kurulu; 3. Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri; bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün, Yönetim Kurulu tarafından usulen ilan olunur. Birinci fıkrada yazılı bir aylık hak düşüren sürenin sona ermesinden önce duruşmaya başlanılamaz. Birden fazla bozma davası açıldığı takdirde, davalar birleştirilerek görülür. Mahkeme, kooperatifin isteği üzerine muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat göstermesine karar verebilir. Teminatın mahiyet ve miktarını belirtmek mahkemeye aittir. Bir kararın bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder.
" şeklinde düzenlendiği görülmüştür. İş bu davanın ----- tarihinde açıldığı, dolayısıyla bir aylık hak düşürücü süre içerisinde açılan davanın esasına girmek gerekmiştir. Ayrıca davacıların iş bu davaya konu ettikleri iptalini istedikleri kararlar yönünden muhalefet şerhlerini de tutanağa geçirtmek suretiyle davanın usulü yasal koşulunu yerine getirdikleri tespit edilmiştir.
Davalı kooperatifin devralan statüsünde bulunduğu, devrolunan ------ birleşme ve devre esas bilançosunun aktif ve pasifi ile birlikte davalı kooperatif ile birleşmiştir. Mali bilirkişi tarafından yapılan incelemede; devralan davalı kooperatif ile devrolunan ----- birleşmenin usulüne uygun olarak yapıldığı tespit edilmiştir.
Davacıların üyesi oldukları------sahibi bulunduğu arsa üzerinde yapılacak yapılar için davalı------ günü düzenleme şeklinde ------- yaptığı ------ tarihinde birleşme sözleşmesi ile birleştikleri, davalı kooperatifin inşaat sözleşmesinde tüm inşaatları ----- eksiksiz yapmakla yükümlü olduğunun kayıt altına alındığı, bununla beraber -----tarihli sözleşme ve ekleriyle davalı müteahhit kooperatif inşaatla ilgili projeleri yaptırmak, inşaatla ilgili resmi mevzuatı tamamlamak ve tüm izinleri almakla yükümlü olduğu tespit edilmiştir. Müteahhit sıfatı ile basiretsiz tacir konumunda bulunan davalı kooperatifin iskan ve ruhsat işlemlerini yapma yükümlülüğü mevcuttur. Bu yükümlülüğü yerine getirmedikçe sözleşmeyi ifa ettiğini ileri süremeyecektir.
Ayrıca birleşme sözleşmesinde, birleşen ------------ üyelerine teslim edilecek konutların anahtar teslimi şeklinde teslim edileceği, buna göre teslimden söz edilebilmesi için konutların imar mevzuatına uygun iskan alınabilecek şekilde teslim edilmesi gerektiği, bu sebeple konutlardaki imara aykırılığın giderilmesi için ödenmesi gereken --- ---- bedelinden ------- üyelerinin sorumlu olacağı, birleşen ----------üyelerine sorumluluk yüklenemeyeceği de açıktır.
Dosya kapsamındaki tüm delillere ve alınan bilirkişi raporlarına göre; ------------- uyarınca muhalefet şerhi konularak davanın bir aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, gerek ------tarihli birleşme sözleşmesine göre, davalı yüklenici kooperatif, birleşen ------ teslim edilecek konutların anahtar teslimi şeklinde teslim edileceği kabul edilmiş olduğundan konutların imar mevzuatına uygun iskan alınabilecek şekilde teslim edilmesi gerektiğinden bu konutlardaki imara aykırılığın giderilmesi için ödenmesi gereken --- --- bedelinden davacıların------- sorumlu olmayacağı, bu bedelden davalı kooperatif üyelerinin sorumlu olacağı sonucuna varıldığından dava konusu--------- Kısmındaki kararın iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
1.Davanın KABULÜ ile, davalı kooperatifin -----nolu gündem maddesinin ---- Kısmındaki kararın İPTALİNE,
2.Başlangıçta peşin olarak alınan 44,40 TL harcın, alınması gerekli olan 59,30 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4,90 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3.Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu ----- başvuru harçları, 44,40 TL peşin harç, 113,30 TL tebligat ve müzekkere gideri ile 3.000,00 TL bilirkişi ücreti toplamı 4.978,10 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4.Davalı tarafından bilirkişi masrafı olarak yapılan 2.000,00 TL masrafın kendi üzerinde bırakılmasına,
5.Davacılar yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 4.080,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacılara iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile---------- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/03/2021