T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/180
KARAR NO: 2022/569
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali )
DAVA TARİHİ: 14/03/2022
KARAR TARİHİ: 13/09/2022
Talep eden vekilinin sunmuş olduğu zayi nedeniyle çek iptali davasının yapılan yargılaması sonunda
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Talep eden vekili Mahkememize sunduğu talep dilekçesinde özetle: Müvekkil ---- seri numaralı, ------ olduğunu, müvekkilin zilyedi olduğu kaybedilmiş olup çekin iptali için iş bu davayı açma zarureti hâsıl olduğunu, --------- düzenlendiğini, ilgili çek lehtar tarafından ----- edildiğini, daha sonra çek ------ müvekkil şirkete ciro edildiğini, müvekkil -----bulunduğu çeki ------ gönderdiğini ancak gönderilen çek şirkete teslim edilmemiş ve ------- kaybolduğuna,---- şirketinde yapılan tüm aramalara rağmen çekin bulunamadığını, bu sebeple çekin zayi olduğunu beyan etmiş, bahse konu çekin üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde müvekkili şirket açısından telafisi imkansız zararlara yol açabileceği kuşkusuz olduğunu, bu sebeple üçüncü kişilerin haksız ve sebepsiz yere zenginleşmesine sebebiyet vermemek adına işbu davanın açılması zaruri olduğunu beyan etmiş, müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadyla bahse konu çek hakkında ödeme yasağı tedbirinin konulmasına ve kararın muhatap bankalara bildirilmesine, bahse konu çekin iptal edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Talep; zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptaline ilişkindir.
6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono(senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme----------- yerindeki ------mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında -----(keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. İradesi dışında çek veya senet elinden çıkan kişi, çeki veya senedi eline geçiren kişiyi bilmiyorsa, asliye ticaret mahkemesinden çekin veya senedin iptaline karar verilmesi isteyebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde---- uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı -----yapılır. Elden çıkan çek veya senet , verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın çek iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği (bu yönde ------ esas ve karar sayılı kararı), davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği , kaldı ki dava sırasında yapılan ilamlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği , ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptal edilebileceği-----talebe konu olayda TTK.nun 762. Maddesi uyarınca -------- yapılan 3 ayrı ilan ve verilen 3 aylık süreye rağmen uyuşmazlık konusu çekin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen çekin aşağıda yazılı şekilde iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Talebinin KABULÜ ile; Keşidecisi ---------numaralı------ hesabından keşide edilen, --------- 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı yasanın 764/1. Maddesi uyarınca İPTALİNE,
2-Başlangıçta peşin alınan harcın mahsubu ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Talep sahibi tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Talebin niteliği gereği talep eden lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca talep edene iadesine,
6-Talep eden tarafından yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde ve talep halinde talep edene iadesine,
Dair, talep eden vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.