T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1426 Esas
KARAR NO: 2020/295
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/12/2018
KARAR TARİHİ: 08/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dilekçesinde özetle, davacı müvekkili ....-------- arasında 05.07.2018 tarihinde açıkça imzasını ve kabul beyanlarını içerir ------------- sözleşmesi yapıldığını, işbu sözleşme ile müvekkilinin ----- almak üzere karşılığında 3 adet çek verdiğini, davalı ile müvekkili şirket arasında yapılan sözleşme gereğince müvekkilinin 2000 metre ---------------- anlaşma sağlandığını, davalı taraf ödeme şekli olarak çekleri almasına rağmen; üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, davalı taraf sözleşmesi gereği ifa etmesi gereken sorumluluğu ifa etmemiş olup; ----- müvekkile teslim etmediğini, davalı, işi yapmamasına karşın elinde bulunan 2 adet çeki müvekkiline iade etmediğini, davalı tarafla, müvekkil her ne kadar, ulaşmaya çalışsa da ulaşamadığını, davalı taraf sözleşme uyarınca edimini yerine getirmediğinden müvekkil tarafından davalıya verilen çeklerin bedelsiz kaldığını, bu durum mahkemeniz tarafından yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile açıklığa kavuşacağını, şekil şartları bakımından tam ve geçerli olan ve fakat yukarıda açıklanan nedenlerle bedelsiz kalmış olan söz konusu bonoların, karşı tarafça takibe konması konusunda haklı endişelerinin olduklarını, dava konusu haksız durum sebebiyle, müvekkilinin telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağının oldukça açık olduğundan; davaya konu çeklerin ödenmesini engeller mahiyette ve olası bir icra takibi neticesinde müvekkilin uğrayacağı muhtemel zararların engellenmesi için İhtiyati Tedbir kararı verilmesini ve dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini davalı tarafa müvekkilinin ödemiş olduğu------------- taraflarına istirdat yoluyla iadesini talep etmek zorunluluğu doğduğunu bildirerek, Menfi Tespit davasının kabulüne; davalı şirket ile yapılan -------- tarihli sözleşme dolayısıyla belirlenen yükümlülüklerinin getirilmemiş olması sebebiyle, davacı müvekkilimizin davalı şirket lehine keşide ettiği çekler karşılığında davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, dava konusu farklı tarihli 2 adet çek hakkında ödeme yasağı konulması ve iptaline, dava konusu çekin tahsili halinde, müvekkil şirketin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu çeklerin, teminatsız veya mahkemenizce uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, davaya konusu çekin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla İhtiyati Tedbir kararı verilmesine, davalı tarafa müvekkilimiz tarafından yapılmış olan 35.000,00 TL'nin davalı taraftan istirdatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ------------ tarihli davaya cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dava dilekçesi ekinde sözleşme bulunmadığını, 3 adet çekten bahsedip 2 adet çekin iadesinin istediğini, dava dilekçesinin bu açıdan çelişkili olduğunu, iddiaların soyut olup, usule uygun deliller ile ispat edilmesi gerektiğini, müvekkiline ulaşılamadığının bildirildiğini, müvekkiline gönderilmiş ihtarname veya yazılı delil bulunmadığını, çekin bir ödeme aracı olup, ödeme aracı dışında farklı bir şekilde teslim edildiğinin iddia edilmesi halinde yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiğini, çek karine olarak alınmış bir mal veya hizmete karşılık ödeme yapmak için verildiğini, davacı tarafın henüz teslim almadığı beton için ödeme yaptığını yazılı delil ile ispat etmesi gerektiğini, müvekkilin bu çekleri 3 kişilere ciro ettiğini, tedbir kararı verilmesi halinde ticari faaliyetlerinde zarar görüleceğini, müvekkili şirket hakkında Anadolu ----.Asliye görüleceğini, müvekkili şirket hakkında Anadolu ----.Asliye Ticaret Mahkemesinin ---- Esas sayılı dosyasında konkordato projesi kapsamında 3 aylık geçici mühlet verildiğini, davacının taleplerinin kötü niyetli olduğunu bildirerek davanın reddini, çekler hakkında tedbir kararının kaldırılmasını, yargılama ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
Davalı ----------- tarihli davaya cevap dilekçesinde: Müvekkili kooperatifin davacı ve diğer davalı ile arasında yapılan hiçbir sözleşme olmadığını, diğer davalı ile 2 ayrı tüzel kişilik olduğunu, müvekkili kooperatifin diğer davalı şirkete üretimini yaptığı kumları satmakta olduğunu ve çek vasıtasıyla ödemelerini aldığını, davaya konu çeklerin müvekkiline diğer davalı ile yoğun bir ticari ilişki olduğundan fazla sayıda çek verildiğini, müvekkilinin davacı ile davalı arasındaki sözleşme ilişkisinden doğan bedelsizlik gibi defilerinin müvekkili kooperatife karşı sürülemeyeceğini, ve diğer hususları bildirerek, ihtiyati tedbirin kaldırılmasını, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini, esas ilişkin reddini, yargılama ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava, davacı şirket ile davalılardan------.arasında yapılan ------- uyarınca davalı tarafa verilen 2 adet çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup İİK.nun 72/2 maddesine dayanmaktadır.
Tarafların bildirdiği tüm deliller celbolunarak dava dosyası ve taraf şirketlere ait tüm ticari defter ve dayanak belgeler üzerinde mali bilirkişi aracılığı ile inceleme yapılarak rapor alınmıştır. Alınan raporun dosyadaki verilere uygun ve denetime açık bulunduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.
Davalılardan ---------.tarafından mahkememizin görevine ve yetkisine itiraz edilmiş ise de; tarafların tacir oluşu, davaya konu uyuşmazlığın kambiyo senedinden kaynaklanması nedeniyle mahkememizin görevli olduğu, tarafların sicil kayıtları itibariyle mahkememizin yetkili olduğu, ayrıca davalının yetkiye yönelik itirazının da usulüne uygun olmadığı anlaşıldığından görev ve yetkiye yönelik itiraza mahkememizce itibar edilmemiştir.
Dava dilekçesinde, toplam ------- bedelli iki adet çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile birlikte davalı tarafa yapılan 35.000,00 TL'nin istirdadına ilişkin isteminde bulunduğu, ancak harca esas dava değerinin 360.000,00 TL olarak gösterildiğinden davacı taraftan HMK.31 'nci maddesi uyarınca istenilen açıklamada davacı yan bu yönde davalı taraftan bir talepleri bulunmadığını, 35.000,0 00 TL 'nin istirdadına ilişkin istemin dava dilekçesini yazarken maddi hata nedeniyle yazıldığını bildirdiğinden bu yönde herhangi bir harç ikmaline gidilmemiştir.
Davacı ... ile davalılardan ------ arasında ---------yapıldığı, sözleşmeye göre davalı -------- satıcı, davacının alıcı olduğu, sözleşme uyarınca satın alınacak -------- bedelinin yine davalı şirkete verilen çek senet bordrolarındaki çeklerle ödemelerin yapılacağının belirlendiği, sözleşme uyarınca davacının davalıya dava konusu olan --------- seri nolu ----- bedelli 20/12/2018 keşide tarihli, keşidecisi davacı ... olan çek ile birlikte ----------------- seri nolu, keşidecisi dava dışı ---- davacının cirantası olduğu ---------- bedelli çeklerin verildiği, bu hususta taraflar arasında bir ihtilafın bulunmadığı açıkça anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının davalıya sözleşme uyarınca verdiği ve davaya konu ettiği 2 adet çek nedeniyle borcu bulunup bulunmadığı, ayrıca diğer davalı -------------çekleri karşılığı bulunmadığını bilerek kötü niyetli olarak davalı şirketten alıp almadığı noktasında toplanmaktadır.
Tarafların ticari defter kayıt ve belgelerinin incelenmesi sonucunda düzenlenen ve hükme esas alınan raporda; davacının davalıya vermiş olduğu çeklere ilişkin davalının verdiği makbuzlara rağmen ticari defterlerinde bir kaydın bulunmadığı, davacının işletme defterinde 2016 yılına ilişkin herhangi bir fatura kaydının bulunmadığı, 2017 yılında davalı şirket tarafından düzenlenen toplam 88.820,37 TL tutarındaki faturaların davalı şirket alacağı olarak kaydedildiği, 2018 yılı kayıtlarında 2017 yılındaki faturalara ek olarak düzenlediği toplam 132.575,36 TL tutarındaki faturalarında davalı alacağı olarak kaydedildiği, yapmış olduğu ödemelere ilişkin kayıt bulunmadığı, 2018 yılı sonunda davalı şirketin 221.395,73 TL alacağı bulunduğunun kayıtlı bulunduğu, davalı şirketin ticari defterlerinde ise 2018 yılı açılış kayıtlarında davacının 1.179,63 TL alacağının kayıtlı olduğu, 2018 yılı içerisinde toplam 132.575,36 TL tutarında düzenlenen faturaların davacı hesabına borç olarak kaydedildiği, davalı tarafından ------------- tutarında (davaya konu) çeklerin verildiği, toplam 132.575,36 TL 'lik fatura mukabili yapılan çek verilişi ile birlikte 481.179,63 TL tutarın bakiye 348.604,27 TL'lik kısmının karşılığında herhangi bir fatura ve benzeri bir kaydın mevcut olmadığının tespit edildiği bildirilmiştir. Kaldı ki taraflarca imza ve kaşesine itiraz edilmeyen davacı ... ile davalı ------------arasında düzenlenen ve imzalanan mutabakat metnine göre de 10/12/2018 tarihi itibariyle 348.604,27 TL borç bakiyesinde mutabık kalındığı tespit edilmiştir.
Davalı--------incelenen ticari defter ve kayıtlarından da, diğer davalı şirketle ticari ilişkisi bulunduğu, 2018 yılı sonunda davalı ------------------ borçlu olduğu, davalı şirket tarafından davaya konu edilen 325.000,00TL tutarındaki çekin 19/07/2018 tarihinde, 35.000,00 TL tutarındaki çekin de 15/10/2018 tarihinde başkaca çeklerle birlikte (toplam 1.072.440,00 TL bedelli 19 adet çek) davalı -------ticari defterlerinde tespit edilen borç ilişkisi kapsamında verildiği, buna ilişkin çek senet veriliş bordrosunun bulunduğu, yine tarafların ------formlarında davacı ile davalı şirket arasındaki toplam KDV hariç 95.358,00 TL bedelli faturaların beyan edildiği, davalı ------tarafından da diğer davalı ------ toplam ---- bedelli faturaların her iki davalı tarafından beyan edildiği, yine davalı -------düzenlediği KDV hariç toplam 630.734,00 TL tutarındaki faturanın da her ikisi tarafından BA/BS formlarında beyan edildiği tespit edilmiştir.
Yapılan yargılama sonunda dosya kapsamındaki tüm delillere göre, davacı ile davalılardan -----.arasında düzenlenen sözleşme uyarınca ---- konusunda bir ticari ilişki bulunduğu, davaya konu edilen çekler dışında diğer faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde de kayıtlı bulunduğu, yine davaya konu edilen çeklerin davalı şirkete sözleşme uyarınca başka bir çekle birlikte verildiği, davacının vermiş olduğu çekler karşılığında davalı ---- --- tutarında herhangi bir mal alışı bulunmadığı, dolayısıyla bu çeklerin bedelsiz kaldığı, bu hususun gerek celbolunan BA/BS formlarından, gerekse ticari defterlerinden sabit olduğu, davalılar arasında -----olduğu kabul edilse de, davalıların celbolunan--- formlarından ayrı ayrı tüzel kişilik babında aralarında bir ticari ilişki bulunduğu, taraflarca düzenlenen faturaların BA/BS formları ile vergi dairelerine bildirildiği, davaya konu edilen çeklerin tespit edilen ticari ilişki uyarınca başka çeklerle birlikte davalı -------- verildiği, çeklerin davalı ------tarafından alınmasında bir kötü niyetin bulunduğu tespit edilemediği anlaşılmakla, davanın davalı -----.yönünden kısmen kabulü, ... yönünden reddi gerektiği vicdani kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yazılı gerekçe ile ;
1.Davanın davalı ---------yönünden KISMEN KABULÜ ile; davacının ----- uyarınca davalı------------- ait --- çek nolu --------------------- keşide tarihli keşidecisi davacı ... ---- bedelli ve ----- ait ------ keşide tarihli keşidecisi dava dışı ----------------------- davacı ..------cirantası olduğu ---------bedelli çekler nedeni ile -------- BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE
2.Davanın diğer davalı ... yönünden tümden REDDİNE,
3.Başlangıçta peşin olarak alınan 6.147,90 TL harcın alınması gerekli olan 23.813,16TL harçtan mahsubu ile bakiye 17.665,26 TL karar ve ilam harcının davalı ------- alınarak hazineye irat kaydına,
4.Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu posta ve tebligat gideri 187,80TL, bilirkişi ücreti 1.000,00 TL olmak üzere toplam 1.187,80 TL yargılama masrafının, davacı yan davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 1.150,00 TL yargılama masrafına, peşin harç 6.147,90 TL eklenerek sonuç olarak 7.297,90 TL'nin davalı ----- alınarak davacı tarafa verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 38,80 TL yargılama masrafının davacı yan üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafın davalı ... yönünden tebligat gideri olarak yapmış olduğu 82,20 TL yargılama masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... 'nin yargılama sırasında tebligat gideri olarak yapmış olduğu 120,55 TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalı ... ------- verilmesine,
7-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan----- uyarınca 32.852,30 TL avukatlık ücretinin davalı ------------ alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-Davalı ... yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan ------- uyarınca 33.650,00 TL ----- davacıdan alınarak davalı ... 'ne verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa; davalı ... tarafından yatırılan ve artan delil avansının kendisine iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı--------------- vekilinin yüzüne karşı,diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı