T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1334 Esas
KARAR NO: 2019/1033
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 10/08/2012
KARAR TARİHİ: 05/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -------tarihinde sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı demir yüklü ------- istikametine seyri sırasında sürücü ------kullandığı ----- plakalı araç ile çarpışarak ---- vefat ettiğini, daha önce kaza tarihi itibariyle Yargıtay kararlarında kabul edildiği üzere vefat eden kişinin mirasçıları 3. Kişi konumunda olmadıkları gerekçesiyle mirasçılara herhangi bir tazminat ödemesi yapılmadığını ancak bu kararın ------ Esas no ve ----- karar ile bu hususun değiştiğini, müvekkillerinin ölenin mirasçıları olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.000,00 TL nin -------- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ;----- karışan ------ plakalı aracın ---- nolu trafik poliçesi ile ------ tarihleri arasında şirket nezdinde sigorta yapıldığını, sürücünün tam kusurlu olduğunu, manevi tazminatın teminat dışında kaldığını, kararın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, taleple ilgili talep ve evrak verilmediğinden hasar dosyasının tamamlanmadığını, davanın reddini beyan etmiştir.
Dosyanın İstanbul Anadolu -----. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görüldüğü ve -----karar sayılı ilamıyla davanın kabulüne karar verildiği, tarafların verilen kararı temyiz etmesi üzerine Yargıtay -----Hukuk Dairesi'nin ---- karar sayılı ilamıyla HMK 31. Maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma görevi doğrultusunda her bir davacı için ne kadar tazminat talep edildiği ayrı ayrı açıklattırılarak her bir davacı hakkında ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi doğru olmayıp hükmün bu nedenle bozulmasına karar verildiği, bozma ilamı sonrasında İstanbul Anadolu ----. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce görevsizlik kararı verildiği ve verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine dosyanın mahkememize tevzi olunduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde davaya konu trafik kazası nedeni ile davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kalıp kalmadığı ve zararın sigorta kapsamında kalıp kalmadığı noktasındadır.
Davanın Hukuki Niteliği: Dava, destekten yoksun kalma tazminatı(maddi tazminat) ve manevi tazminat davasıdır.
Davanın Hukuki Sebebi: Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 49. Maddesindeki "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemedir.
DELİLLER:
Celp ve tetkik edilen sigorta poliçesine göre ----- plakalı aracın davalı .----. nezdinde trafik poliçesinin bulunduğu, trafik sigortasının başlangıç tarihinin ----- bitiş tarihinin --------- olduğu anlaşılmıştır.
Celp ve tetkik olunan------- plakalı aracın kaza tarihinde müteveffa -------- adına kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.
Celp ve tetkik olunan ----- tarihli ------htisas dairesinin kusur raporuna göre-------günü müteveffa sürücü --- sevk ve idaresindeki ------ plakalı otomobil ile devlet yolunu takiben----istikametinden ----istikametine seyri sırasında olay mahalline geldiğinde, idaresindeki aracın sağ ön ve yan kısımlarıyla kendisi ile aynı istikamette önünde seyreden dava dışı sürücü ------ sevk ve idaresindeki ------plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ---- plakalı yarı römorkun sol arka yan kısmına çarpması neticesinde kendi ölümüyle neticelenen kazanın meydana geldiği ve kazanın meydana gelmesinde dava dışı --- kusursuz olduğu, müteveffa sürücü ----- oranında kusurlu olduğu yönünden rapor tanzim edildiği görülmüştür.
Dosyada mevcut ----- tarihli kusur raporunda dava konusu kazanın meydana gelmesinde müteveffa ---- asli ve tamamen kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ------kusursuz olduğu yönünde rapor tanzim edilmiştir.
Dosyada mevcut ---- tarihli aktüer bilirkişi raporunda özetle; ---- tarihinde alınan hesap raporuna göre bilirkişi --- çift taraflı kazanın gerçekleşmesinde müteveffa ----- oranında kusurlu olduğunu, davacı ...'ın oğlu ---- vefat etmesi nedeni ile yoksun kaldığı sigorta limiti dahilindeki maddi destek miktarının ----olduğunu, zararın davalının tanzim ettiği sigorta poliçesi kapsamında olduğu ve limiti aşmadığından tüm tazminat miktarının davalı ... şirketinden talep olunabileceği, hesaplamaya konu kazada ---- rücu imkanı bulunmadığı tespit olunduğundan, davacıya yapılan her hangi bir ---ödemesi varsa dahi peşin sermaye değeri tenzili yapılmaması gerektiği, müteveffanın ölümüne sebep olan kazanın ticari nitelik taşımaması, yasal mevzuat ve Yargıtay içtihatları gereği toplam tazminat miktarına başvuru tarihinin tespit edilmesi halinde 2918 SK 99.maddesine göre başvuruyu takip eden 9.günden itibaren tespit edilememesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faiz oranı üzerinden faiz uygulanması gerektiği görüşünü bildirdiği, diğer davalı ... yönünden ise müteveffanın kardeşi olduğu, kaza tarihi itibariyle 18 yaşını doldurduğunu, aylık---- gelirinin bulunduğunu, annesine ait evde ikamet ettiği ve ----- hissedarı olduğu ve dava dilekçesinde bildirilen üniversite öğrencisi olduğu yönünde dosyada bir bilgi olmadığı, bu nedenlerle müteveffanın kardeşinin müteveffanın desteğine muhtaç olmadığı anlaşıldığından destek tazminatı hesabında kardeşinin payının hesaplanmadığı yönünde rapor tanzim edilmiştir.
Davacı vekili tarafından-----tarihli dilekçe ile dava değerinin --- arttırıldığı ve bu bedel üzerinden harç yatırıldığı ve dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce İstanbul Anadolu Hukuk Mahkemesince verilen kararın Yargıtay ----. Hukuk Dairesinin ----- esas ve ----- karar sayılı kararı ile bozulduğu ve bozma sonrası görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi edildiği, mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilerek davacıya HMK 31. Maddesi uyarınca dava dilekçesi sonuç kısmındaki talebini açıklaması sorulmuş, davacı vekili 03/10/2019 tarihli duruşmada dava dilekçesinde---- destekten yoksun kalma tazminatının ... yönünden talep ettiklerini 5,00 TL destekten yoksun kalma tazminatını ... yönünden talep ettiğini beyan etmiş, davacının beyanı üzerine eksik yatırılan ıslah harcını yatırması için süre verilmiş, davacı vekili tarafından verilen süre içerisinde eksik harç yatırılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.(TBK Madde: 51)
Haksız fiil sonucunda ölüm gerçekleşmişse; cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar uğranılan zararlar olarak kabul edilir.(TBK Madde: 53)
Destekten yoksun kalma zararları, Borçlar Kanunu hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.(TBK Madde: 55/1)
UYGULANACAK MEVZUAT
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında ---- tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır(KTK m. 90).
14/05/2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na, 2/02/2016 Tarih ve 29612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayım tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın 4. Maddesi ile eklenen ve 01/06/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen "genel şartların uygulanacağı sözleşmeler" başlıklı C.11. Maddesi "Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır." şeklindedir.
Kaza tarihinin ve sigorta poliçe tarihinin genel şartlarının yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden önce olması dikkate alındığında eldeki davada 01/06/2015 tarihinden önce yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekir.
ZAMANAŞIMI
Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir(KTK m. 109/1,2).
5237 sayılı TCK'nın 85. Maddesine göre; Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Anılan Kanunun 66/1-d maddesine göre de; kamu davası, beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda onbeş yıl, geçmesiyle düşer.
SORUMLULUK VE SİGORTA TEMİNATI
TBK'nın 61. Maddesine göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 88. Maddesine göre de Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitlerle sınırlıdır.(KTK m. 93)
Davacı tarafın, ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarına, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağına; dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı ... şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı ... şirketinin sorumlu olacağına karar vermek gerekir. (HGK'nun 15.6.2011 gün ve -----------------------karar sayılı ilamları)
TEMERRÜT VE FAİZ
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.(KTK Madde 99)
3095 sayılı yasanın 2. Maddesine göre; Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için aynı Kanunun 1. maddesinde belirlenen orana göre(yasal faiz) temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, Nüfus Kaydı, Araç Tescil Bilgileri, Sigorta Poliçesi ve Hasar Dosyası------------- Yargıtay----. Hukuk Dairesi'nin ---karar sayılı kararı, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; 27/09/2011 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazasında davacılar murisi ----- vefat ettiği, alınan kusur raporlarına göre müteveffa ---- kazanın meydana gelmesinde % 100 oranında kusurlu olduğu, kazaya karışan -----plakalı aracın kaza tarihini kapsayacak şekilde davalı sigortaya Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olduğu, dosyada mevcut aktüer bilirkişi raporuna göre davacılardan ...'ın destek tazminatının------ olarak hesaplandığı, diğer davacı ...'ın ise destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceği, ölümlü trafik kazası nedeniyle ceza dava zaman aşımının 15 yıl olduğu ve dava tarihi itibariyle zaman aşımının henüz dolmadığı, kaza nedeniyle davacıların uğradığı maddi zarardan kaza tarihindeki poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere, davalı ... şirketinin KTK'nın 97. maddesine göre sorumlu olduğu, müteveffanın kazanın meydana gelmesinde kusurlu olması zarar gören üçüncü kişi olan davacıların yoksun kaldığı desteğin tazminatına engel teşkil etmediği ve davalı sigortanın sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde devam ettiği, davacının dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasını talep ettiği, bu nedenle hesap edilen alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın ... yönünden kabulüne, ... yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda belirtildiği gibi;
1.Davanın ... yönünden KABULÜ İLE
2- -------- destekten yoksun kalma tazmitanın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı ... yönünden davanın REDDİNE,
4-Başlangıçta peşin olarak alınan-----harcın ıslah harcı ------ ile birlikte, alınması gerekli olan ----- harçtan mahsubu ile bakiye------ karar ve ilam harcının davalı 'dan alınarak hazineye irat kaydına,
5- Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu posta ve tebligat gideri----- bilirkişi ücreti ----olmak üzere toplam 984,20 TL yargılama masrafının, davacı yan davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan ---- yargılama masrafına, peşin harç -----, ıslah harcı 180 TL ile birlikte, eklenerek sonuç olarak ---- davalı 'dan alınarak davacı tarafa verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan ---- yargılama masrafının davacı yan üzerinde bırakılmasına,
Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan ----uyarınca ----------------davalı 'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan----uyarınca ------- avukatlık ücretinin davacı taraftan alınarak davalı 'a verilmesine,
Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar açık okunup usulen anlatıldı