T.C.
İstanbul Anadolu
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1264 Esas
KARAR NO: 2018/1170
TALEP: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
TALEP TARİHİ: 07/11/2018
KARAR TARİHİ: 27/11/2018
TALEP:
Talep eden Mahkememize sunduğu talep dilekçesinde özetle;..... ait ... Bankası tarafından düzenlenmiş................. seri nolu çeklerin....7 tarihinde şirket ofisinin taşınması esnasında kaybolduğunu belirterek bu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Talebin Hukuki Niteliği; Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali, talebidir.
Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklindeki düzenlemelerdir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava, TTK.nun 818/s, 757-765. Madde hükümlerine kıymetli evrak iptali isteğine ilişkindir.
Davacı dilekçesinde çek yaprağının verilen kişi tarafından kayıp edildiğini bildirmiştir.
TTK 757-765. Maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK 651/2 maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme yada yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi de bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
HMK 114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651 ve 652 maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Yine TTK 651/2 maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Dava şartı gerçekleşmediğinden davanın HMK 114/h ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Yazılı gerekçe ile ;
1-DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine ,
Dair, davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/11/2018