T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/968 Esas
KARAR NO: 2020/31
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/08/2018
KARAR TARİHİ: 14/01/2020
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu 31/08/2018 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında akdedilen sözleşmeler ve Protokoller kapsamında dosyaya ibraz edilen teslim tesellüm listesinde yer alan malzeme ve ekipmanları davalıya ariyet olarak teslim edildiğini, bayilik ilişkisi devam ederken, davalı tarafça müvekkili Şirkete keşide edilen ---- tarihinde gönderilen Konya --- Noterliği'nin ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, taraflar arasındaki ---------- tarihinde tek taraflı ve haksız bir şekilde sona erdirildiği, feshediliği bildirildiğini, aynı ihtarnamede, davalı bayi, taraflar arasındaki ---- ariyet olarak teslim olunan ariyete konu menkul malların ve demirbaşların teslim alınması da ihtar edildiğini, ---davalı şirketçe gönderilen ihtarnamede açıkça müvekkili Şirkete ait oldukları ikrar olunan ariyeten verilen malların müvekkili şirkete sağlam ve kullanılabilir vaziyette teslim edilmesi hususunda
davalı bayinin işletmekte olduğu iki istasyona servis yetkililerince, ariyetlerin sökümü ve teslim alınması amacıyla gidilmiş ise de, davalı bayi söküm ve teslim alma işlemleri için gelen servis yetkililerine ariyetleri hiçbir yasal ve sözleşmesel hakları olmamasına rağmen iade etmemiş, söküm işlemini açıkça karşı koyduklarını, müvekkili şirkete ait olan ariyetleri ile malzemeleri müvekkili şirkete teslim etmediğini, davalı şirketin müvekkili şirket tarafından usulüne uygun olarak temerrüde düşürüldüğünü ancak halen davaya konu ariyetleri teslim etmediğini, davalının ariyetleri teslim etmeyerek müvekkili ------ satış yapma ihtimalinin de ayrıca mevzuata aykırı olup tüketiciyi de yanıltmaya sebebiyet vereceğini, bilirkişi marifetiyle hesaplanacak bedeller doğrultusunda ariyet malların bedelinin davalıdan tazminini talep etme mecburiyeti hasıl olduğunu beyanla, ekli faturalarda bilgileri olan ve davalının kullanımına verilen, müvekkili şirkete teslim edilmeyen her türlü-------------- müvekkil şirkete eksiksiz ve hasarsız teslimine, teslim edilmemesi halinde ariyetlerin bedelinin davalının temerrüde düşme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili ------ tarihli dilekçesi ile talep miktarını -------ıslah etmiştir.
Davacı vekili ---------- tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; önceki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.
Davalı vekili 14/01/2020 tarihli duruşmada/esas hakkındaki beyanında; Taraflar arasında bayilik sözleşmesi kurulduğunu, ancak ariyet sözleşmesi ile taraflarına herhangi bir malzeme teslimine ilişkin belge dosyaya sunulmadığını, dolayısı ile eksik olduğu iddia edilen ve bilirkişi raporuna yansıyan malzemeler tarafımıza teslim edilmediğini, ayrıca davaya konu edilen ariyete konu faturalar da müvekkili adına düzenlenmediğini, davacı adına düzenlenen faturalara istinaden ariyet sözleşmesine konu edilen malzemelerden dolayı alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, yine bayilik sözleşmesi çerçevesinde davacı tarafa teslim edilen teminat mektubunun da davacı tarafça nakde çevrildiğini, davanın kabulü halinde teminat mektubundan nakde çevrilen ----------- mahsup edilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık Konusu: Taraflar arasındaki ihtilaf, temelde akaryakıt bayilik sözleşmesi ile --------- emtiyanın aynen iadesi, aynen iadesi mümkün değilse temerrüd tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faize tazminini, yargılama gideri ve vekalet ücreti noktasındadır.
DELİLLER:
---------- tarihli, bayilik ünvanı ..., bayilik sözleşmesi sureti,
--------. olan ----------sureti,
- Fatura suretleri,
- Konya -----Noterliğinin ----------yevmiye numaralı ihtarname sureti,
- ------------------ sayılı dosyası cevabi yazısı,
- -------------------------Müdürlüğü cevabi yazısı,
- ------ müdürlüğü cevabi yazısı,
- ----- tarihli --------------- istasyonu sorumlu müdürü bilirkişi raporunda özetle; -----istesinin toplam 79 kalem olduğunu, haciz edilen kalem sayısının 70, eksik ariyet kaleminin 9, eksik olan ariyetlerin değerinin 198.000 TL davacı tarafından talep edilen faiz ve malzemelerin bedellerinini tespiti ile temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep ettiğini, bu hesaplamanın mali müşavir tarafından hesaplanmasında yarar olacağını beyan ve rapor etmiştir.
-10/07/2019 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;--------------olduğu, tedarik edilebilir piyasa rayiç alım bedelinin takdiri 198.000,00 TL olduğunu, davacı yanın davalı yandan dava tarihi olan 31/08/2018 tarihi itibarıyla 198.000,00 TL alacaklı olduğunu, dosyanın incelenmesinde davacı yan tarafından davalı yanın temerrüde düşürüldüğüne ilişkin herhangi bir belgeye rastlanmadığını, bu nedenle dava tarihinden önce işlemiş faiz hesaplaması yapılmaması gerektiği kanaatine varıldığını, dosya incelemesinde davacı yan tarafından "-------- elemanlarının gönderilmesine rağmen davalı yan tarafından ariyetlerin teslim edilmediği, ariyetlerin sökülmesine izin verilmediği ve------- tarihli tutanakla kayıt altına alındığı" iddiasının mevcut olduğu, bahse konu dosyaya sunulu tutanakta davalı yanın kabulü yada kaşe imzasının mevcut olmadığı, yukarıda zikredildiği gibi, kanaatin dosya kapsamında temerrüdün dava tarihinden önce oluşmadığı olmakla birlikte, mahkeme tarafından 01/02/2018 tutanak tarihi itibarıyla davalı yanın temerrüte düştüğü kanaatine varılır ise davacı yanın davalı yandan, dava tarihine kadar talep edebileceği işlemiş faiz tutarının 14.439,08 TL olduğunu, davacı yanın ----- alacağı için 3095 sayılı yasaya (Md.2) istinaden dava tarihi olan; 31/08/2018 tarihinden itibaren %19,50 oranında avans faiz talep edebileceğini beyan ve rapor etmiştir.
- Davacı vekilinin -----tarihli ıslah dilekçesi,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Dava, ticari nitelikteki ödünç verme ------ sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; akaryakıt bayilik sözleşmesi ile ---- edilen emtianın aynen iadesi, aynen iadesi mümkün değil ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile tazmini olarak belirlenmiştir.
Taraflar arasında --------- imzalanmıştır.
Davacı tarafça akaryakıt bayilik sözleşmesi ve protokollerine istinaden davalı şirkete ait iki adet akaryakıt istasyonunda kullanılmak üzere ariyet menkul mallar verilmiştir.
Davalı tarafından Konya-------Noterliği'nin ------------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bayilik sözleşmesi tek taraflı olarak feshedilmiştir.
Davalı taraf ----- ihbarnamesinde davacı tarafından akaryakıt istasyonunda kurulan kurumsal kimlik panosunun 10 iş günü içerisinde sökülmesini bildirmiştir.
Mahkememizin 02/10/2018 tarihli ara kararı ile davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, dava dilekçesine ekli faturalara konu her türlü taşınır mal, teçhizat, kurumsal kimlik ve demirbaşın davalının işlettiği akaryakıt istasyonunda bulunması halinde davacı tarafa teslimine karar verilmiştir.
---------- Esas sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir talebinin kabulü doğrultusunda düzenlenen 11/10/2018 tarihli ihtiyati tedbir ve teslim tutanağına göre; davacı tarafından davalıya ariyet olarak teslim edilen emtiadan bazılarının yerinde olmadığının teslim edilmediği anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen teknik bilirkişiye dosya tevdi edilerek teslimi yapılmayan dava konusu malzemelerin bedellerinin hesaplanması hususunda rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Teknik bilirkişi ------- tarihinde raporunu ibraz etmiştir.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda önceki bilirkişiye mali müşavir bilirkişi eklenmek sureti ile bilirkişi heyetinden rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından ----------- rapor ibraz edilmiştir.
Davacı vekili tarafından 13/09/2019 tarihinde ıslah dilekçesi sunulmuş ve ıslah harcı yatırılmıştır.
Dosyada mevcut tüm delillerin incelenerek değerlendirilmesinde: Hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporları dayanak yapılarak; Taraflar arasında akaryakıt bayilik sözleşmesi ile ticari ilişki kurulduğu, davalı dağıtıcı şirket tarafından davacı tarafın akaryakıt istasyonlarında ariyet olarak kullanılmak üzere malzemeler teslim edildiği, davalı tarafından akaryakıt bayilik sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedildiği, fesih ihtarnamesinde davacı tarafından kullanılmak üzere kendisine verilen kurumsal kimlik panosunun sökülmesinin istendiği, ihtarnameden davacı şirket tarafından davalı---------- anlaşıldığı, mahkememizin 02/10/2018 tarihli ara kararına istinaden ------------Esas sayılı dosyası ile dava dilekçesi ve ekindeki faturalara konu malzemeler davalıya ait akaryakıt istasyonlarında tespiti yapılan ariyet malzemelerden davacı tarafa teslim edildiği, tespit edilmeyen malzemelerin listelenerek tutanak altına alındığı, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre teslimi yapılan davalı tarafından teslimi yapılmayan ---- malzemelerin piyasa rayiç alım bedellerinin takdiren 198.000,00 TL olduğu, davacı tarafından davalı tarafın dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair belgenin dosyamız arasında bulunmadığı bu nedenle temerrüt şartlarının oluşmadığı, tarafların tacir, yapılan işin ticari iş olması nedeni ile uygulanacak faizin 3095 sayılı yasanın 2. Md. İstinaden avans faizi olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne, ıslah ile arttırılmış 198.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Islah ile arttırılmış 198.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Başlangıçta peşin olarak alınan 341,55 TL harç ile tamamlama harcı olarak yatırılan 1976,82 TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 1404,52 TL harcın, alınması gerekli olan 13525,38 TL harçtan mahsubu ile bakiye 9802,49 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 341,55 TL peşin harç, 1.976,82 TL tamamlama harcı, 1404,52 TL ıslah harcı, 171,9 TL tebligat ve posta gideri, 1.200 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.094,79 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürülükte bulunan ---- uyarınca 22.310,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.